گیاه آب تره (نگهداری + پرورش)

بولاغ اوتی به تیره شب بو تعلق دارد.و گیاهی است علفی و پایا که از ساقه‌های خوابیده آن که عموما ضخیم و گوشت دار است، ریشه‌های کوچک و سفید رنگ به صورت شبکه ای خارج می‌شود که ارتباط آنها در نقاط مختلف زمین را باعث می‌گردد.
برگهای آن متناوب و گوشت دار به رنگ سبز تیره و عاری از کرک است. در قسمت انتهایی ساقه آن گلهای سفید رنگی مجتمع به شکل خوشه ظاهر می‌شود که پس از آمیزش هر یک میوه ای به صورت خورجین و به طول 2 تا 2٫5 سانتیمتر تبدیل می‌گردد.

دانه اش قهوه ای رنگ مدور و واقع در دو ردیف در داخل میوه است، طول ساقه آن به تناسب شرایط محیط زندگی تفاوت می‌کنند. بطوری که در جریانهای آب کم عمق ساقه اش کوتاه ولی در جریانهای آب نسبتا عمیق که زلال نیز باشد از 2 متر هم تجاوز می‌کند.

نمونه هایی از این گیاه در ارتفاعات زیاد می‌رویند. معمولا طعمی تلخ دارند و برعکس نمونه هایی که در اعماق زیاد آب رشد می‌کنند طعم تند خود را از دست می‌دهند.

خصوصیات گیاهشناسی

آب تَره، گیاهی از تیرهٔ شب بوها به ارتفاع 10 تا 60 سانتیمتر با برگ‌های کوچک به رنگ سبز تیره و گل‌های خوشه ای کوچک سفید و ساقه‌های خزنده است که از نقاط مختلف آن ریشه‌های کوچک و سفید خارج می‌شود و معمولاً در کنار جوی‌ها و باتلاق‌ها می‌روید. این گیاه مقدار قابل توجهی آهن، کلسیم و اسید فولیک و کمی هم ویتامین‌های ث و آ دارد.

آهن قابل جذب آب تره از اسفناج هم بیشتر است و به همین جهت می‌تواند در بهبود کم خونی مؤثر باشد. کلسیم آن نیز بیشتر از شیر و ویتامین ث آن از پرتقال بیشتر است.

شرایط محیط رشد:

این گیاه برای رشد زمین‌های آبگیر یا باتلاقی (به عمق متوسط 5 سانتیمتر) با پی اچ 7.2 را ترجیح می‌دهد. همچنین می‌تواند سرمای تا منفی 15 درجه سانتیگراد را تحمل کند. گیاهی سریع الرشد است که ساقه‌های آن به خوبی در آب گسترش پیدا می‌کنند.

نحوه کوددهی بولاغ اوتی

از کودهای لازم برای زراعت گیاه کود حیوانی نیمه تجزیه شده همراه با خاکبرگ است. به علاوه برای آنکه رشد ریشه‌های گیاه تامین گردد باید علاوه بر کودهای شیمیایی به مقدار 3 تا 4 کیلوگرم سوپر فسفات ، یک کیلوگرم فسفات پتاسیم و 2 تا 3 کیلوگرم گچ به ازای هر 100 متر مربع زمین افزوده می‌شود.

از معایت تکثیر از طریق کاشتن دانه آن است که محصول معمولا دیرتر بدست می‌آید به علاوه نوع محصول بدست آمده مرغوب نمی باشد و به همین علت است که اصولا در زراعت این گیاه از طریق مذکور کمتر استفاده می‌شود مگر در هنگامی که دسترسی به مزارع پرورش این گیاه در بین نباشد تا قطعات ساقه ریشه دار به منظور تکثیر از آن تهیه شود.

در تکثیر از طریق کاشتن دانه معمولا دانه‌های رسیده را در اسفند تا فروردین و یا در تابستان در سطح گودالهای مذکور می‌پاشند و در این عمل رعایت نکات زیر ضروری است:

چون علف چشمه دانه‌های بسیار ریز به رنگ زرد مایل به قرمز دارد بطوری که هر یک گرم دانه آن شامل 4000 عدد و هر لیتر دانه به وزن 580 گرم می‌باشد از این جهت باید دانه‌ها قبلا با ماسه مخلوط شود تا پاشیدن یکنواخت آن به مقادیر مورد نظر امکان پذیر باشد.

قوه نامیه دانه گیاه 5 سال دوام دارد. پس از پاشیدن دانه‌ها در سطح محیط کشت نیز به فاصله 2 تا 5 روز به تناسب گرمای محیط کشت دانه جوانه می‌زند.

معمولا در ماههای اسفند فروردین پس از آنکه آب را وارد گودال کردند و آنرا بعد از مدت کوتاهی خارج ساختند دانه‌ها را بطور یکنواخت می‌پاشند و پس از آنکه دانه‌ها جوانه زدند گیاهان جوان رشد نسبتا کافی پیدا نمودند به ملایمت آب را وارد گودال می‌سازند زیرا سرعت جریان آب باعث ریشه کن شدن گیاهان جوان خواهد شد.

خواص درمانی و کاربردهای صنعتی:

تحقیقات متعددی از اثر ضدسرطانی آب تره حکایت داشته است.

در سال 2010 تحقیق در دانشگاه ساوتمپتون نشان داد که تنها پس از چند ساعت از گذشت مصرف حدود 80 گرم آب تره، میزان مولکول‌های ضدسرطانی در خون افزایش یافته و از رشد سلول‌های سرطان پستان جلوگیری می‌شود. به این ترتیب این گیاه هم در جلوگیری از رشد سرطان پستان و هم در کمک به بهبودی مبتلایان به این بیماری و جلوگیری از عود آن مؤثر است.

مطالعه ای که در ژورنال «همه گیرشناسی سرطان» در سال 1995 به چاپ رسید از کاهش پیشرفت سرطان ریه در افراد سیگاری با مصرف منظم روزانه 57 گرم آب تره حکایت داشت. مطالعه دیگری در دانشگاه اولستر که در «ژورنال آمریکایی تغذیه بالینی» در سال 2007 به چاپ رسید نشان داده که مصرف 85 گرم آب تره در روز به مدت 8 هفته حدود ٪23 تخریب DNA گلبول‌های سفید بر اثر سرطان را کاهش می‌دهد. اثر مثبت آب تره در افراد سیگاری چشمگیرتر است که این احتمالاً به کمبود آنتی اکسیدان‌ها در بدن سیگاری‌ها مربوط می‌شود.

همچنین مقدار بالای ید در این گیاه آن را برای بهبود فعالیت غدهٔ تیروئید و درمان بیماران مبتلا به کم کاری تیروئید سودمند ساخته است.

از ویژگی‌های دیگر این گیاه مدر بودن، خلط آوری (که آن را برای بهبود سرفه و گلودرد مفید می‌سازد) و داشتن اسیدهای گوارشی (کمک به هضم غذا) است.

نام این گیاه در گویش لری استان فارس(منطقه کامفیروز) و سایر بختیاری‌ها «بکلو» “Bakalo” می‌باشد و برای بیماری هایی مثل زردی نوزاد استفاده می‌شود.

طبع آب تره گرم و مرطوب است. این گیاه یکی از بزرگترین تصفیه کنندگان خون به شمار می‌رود. آب تره دارای خواص خلط آور، مدر، اشتها آور، تصفیه کننده خون، نیرو دهنده و مقوی معده، آرام کننده دردهای عصبی، تب بر و کرم کش، قاعده آور، هضم کننده غذا و معرق است. در موارد بیماری‌های مزمن ریه نظیر برونشیت‌های مزمن، رماتیسم، نقرس، بیماری‌های کلیه، طحال و کبد، خرد کردن سنگ کلیه، تحلیل نفخ و بادهای غلیظ معده و روده‌ها و کمک به هضم غذا، ازدیاد ادرار، سل ریوی، اختلالات هاضمه و یرقان مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای بیماران مبتلا به دیابت آب آن مفید واقع می‌شود. شهرت دارد که دارای اثر ضدسرطان است. آب تره در رفع در رفع اگزما، بیماری‌های پوست و ریزش موی سر می‌شود.

تکثیر بولاغ اوتی از طریق کاشتن قطعات ریشه دار

این روش در مرداد ماه انجام می‌گیرد. در این هنگام هر 2 یا 3 قطعه ریشه دار را باهم می‌کارند و در عمق نسبتا کم خاک آنها را وارد می‌سازند.

ترتیب کاشتن آنها نیز به نحوی است که آنها را در امتداد خطوطی به فواصل 8 تا 10 سانتیمتر از یکدیگر در عمق کم خاک وارد می‌کنند و همواره رعایت می‌شود که فاصله قطعات از یکدیگر 8 تا 10 سانتیمتر باشد.

به علاوه بعد از 15 روز موقعی که قطعات به خوبی ریشه دوانیده دارای اعضای هوائی شدند، آب را به آرامی وارد گودال می‌سازند بطوری که ارتفاع 3 تا 4 سانتیمتر سطح کشت را فرا گیرد.

اگر در این مقطع آب زیادتر از ارتفاع مذکور باشد گیاه جوان در آب غوطه ور خواهد شد که برای نمو مناسب نیست. در این موقع باید توجه داشت که اگر کود قبلا به داخل گودال وارد نشده باشد آنرا در این موقع به محل کشت افزود بنحوی که کود بیشتر در فواصل قطعات رویش یافته جای بگیرد و با این عمل در مواردی که قدرت جریان آب زیاد است مانع ریشه کن شدن آنها شود.

پس از نمو نسبتا کامل گیاهان جوان ، آب به مقدار کافی وارد گودال می‌نمایند بطوری که ارتفاع آن معادل 10 تا 20 سانتیمتر در سطح کشت باشد تا گیاه رشد بهتری پیدا کند.

روش داشت بولاغ اوتی

از مراقبتهای لازم محیط کشت آنست که توجه گردد سطح گودال هیچ وقت خشک نشود و به علاوه علفهای هرز آبزی مانند veronica beccabungal و عدسک آبی از محیط کشت خارج گردند.

خارج کردن عدسکهای آبی بدین طریق است که آب محیط کشت را از حد عادی زیادتر می‌نمایند بنحوی که گیاهان به حالت غوطه ور در داخل آن قرار گیرند سپس با یک شن کش عدسکهای آبی را از سطح آب خارج می‌سازند.

مبارزه با آفات و بیماریهای بولاغ اوتی

آفات مختلفی به زراعت گیاه حمله می‌کنند که بعضی از آنها باعث فساد برگ و ساقه‌ها و غوطه ور شدن آنه در داخل آب می‌گردند در این گونه موارد بهترین وسیله برای از بین بردن آنها این است که ساقه‌های آفت دیده را از کلیه قسمتهای مزرعه قطع نموده آنها را در خارج از مزرعه بسوزانند در مواقع یخبندانهای شدید باید گیاهان به حالت غوطه ور در آب درآیند.

مراقبتهای لازم و کندن علفهای هرز معمولا هر 10 تا 15 روز باید انجام گیرد به علاوه درجه حرارت آب گودالها باید بطور مداوم تحت کنترل دقیق باشد و ضمنا دقت شود که گیاهان به مرحله گل دادن نرسند یعنی قبل از رسیدن به این مرحله چیده شوند زیرا در غیر اینصورت از ارزش آن کاسته می‌شود.