درخت البالو (نگهداری + پرورش)

پرورش آلبالو

درخت آلبالو بسیار شبیه به گیلاس است ولی از گیلاس حجم کمتری را اشغال می‌کند میوه آن از گیلاس کوچکتر است به طوری که هر میوه 4 تا 5 گرم می‌شود و به طور کلی از یک درخت بالغ 30 کیلو گرم میوه برداشت می‌شود منطقه اصلی این درخت که بذر آن برای این منطقه است کشور فرانسه , یوگوسلاوی و آلمان است و به طور کلی از دریای خزر تا دریای سیاه ارتفاع درخت آلبالو 2 تا4 متر می‌رسد و دارای شاخه‌های بسار نرمی است که برای چیدن کار ما را راحتتر می‌کند گل این دارای 5 گلبرگ و 5 کاسبرگ و پرچم و مادگی است و خودش خودش را تلقیح می‌کند و مانند گیلاس احتیاج به تلقیح ندارد و حتی گرده افشانی این گیاه می‌تواند گیلاس را هم تلقیح کند .میوه آلبالو از دیگر میوه‌های هسته دار دیرتر باز می‌شود در نتیجه از خطر سرما زدگی در امان است سرمای بین 600 تا 1600 برای این گیاه مناسب است و تابستان‌های خنک برای آن بهتر است و ریشه این گیاه در برابر خاک مرطوب از گیلاس مقاومتر است و تا حدود 5 متری ریشه اش رشد می‌کند . آلبالو معمولا به سه روش بذر , پاجوش و پیوند قابل ازدیاد است آلبالو‌های معمولی به روش پاجوش کاشته می‌شوند ولی آلبالو گیسی و مجارستانی به روش پیوند با آلبالو تلخ و پیوند شکمی ازدیاد می‌یابد و در فصل پاییز انتقال به زمین اصلی انجام می‌شود یعنی بعد از ریزش برگ‌ها . درخت آلبالو معمولا هرس نمی شود مگر شاخه ای بیمار باشد یا شکسته باشد معمولا میوه در شاخه‌های یک ساله رشد می‌کند و هرچه از عمر درخت می‌گذرد میوه دهی آن کم می‌شود . معمولا 90 روز بعد از اتمام گل درخت میوه آلبالو میرسد و قابل برداشت است و رنگ رسیده آن قرمز تیره است و حدود 95 درصد آلبالو برای تهیه کمپوت و آبمیوه و مربا به بازار عرضه می‌شود و مصرف خوراکی آن کم است . خاک این گیاه بیشتر به ترکیبات پتاس احتیاج دارد زیرا که برای میوه دهی و رشد مناسب است ولی از ازت برای جلوگیری از سرما زدگی استفاده می‌کنند .آفت این گیاه مگس گیلاس است و بیماری‌های این گیاه شانکر باکتریایی درختان هسته دار و پوسیدگی آرمیلاریایی ریشه است . بیشتر کشت آلبالو در ایران استان خراسان , آذربایجان غربی , آاذربایجان شرقی , اردبیل و تهران واصفهان است .

نام علمی : Prunus cerasus و از خانواده Rosaceae می‌باشد.
آلبالو از نظر گیاه شناسی بسیار به گیلاس شبیه است. آلبالو بومی نواحی بین دریای خزر و دریای سیاه است که احتمالاً بذر آن توسط پرندگان به سایر نقاط از جمله اروپا برده شده است. مناطق عمده کشت آلبالو فرانسه، یوگسلاوی و آلمان می‌باشد.

گیاه شناسی

آلبالو گیاهی خزان پذیر با برگهای لوزی بصورت متناوب روی شاخه قرار دارند. رنگ پوست آن هوه ای روشن تا نقره ای است. آلبالو از نظر حجم در مقایسه با گیلاس جای کمتری را اشغال می‌کند. ارتفاع درختان آلبالو 4-2 متر و ساقه بعضی از ارقام بسیار قابل انعطاف است و براحتی بدون آنکه شکسته شود خم می‌شود بهمین دلیل در چیدن میوه بعضی ارقام نیازی به نردبان نمی باشد و میتوان درخت را خم کرد و میوه آنرا چید. گل روی اسپورهای سـالهای قبل و همچنین روی شــاخه‌های ســال قبل هم تشکیل می‌شود. گلها بصورت 5-3 تایی در یک جوانه ظاهر و گلها دارای 5 گلبرگ، 5 کاسبرگ، پرچم و یک مادگی است. بر عکس گیلاس آلبالو خود بارور است و برای تلقیح نیازی به ارقام گرده افشان ندارد. گرده آلبالو میتواند گل گیلاس را تلقیح کند. گل آلبالو معمولاً دیرتر از سایر میوه‌های هسته دار باز می‌شود بهمین دلیل معمولاً با خطر سرمازدگی مواجه نمی شود. میوه آلبالو دارای دم بلند که بر اساس بلندی یا کوتاهی دم تقسیم بندی می‌شود و معمولاً ارقام دم کوتاه مرغوب ترند.

اقلیم

نیاز سرمایی آلبالو بین 1600-600 ساعت زیر 7 درجه سانتیگراد می‌باشد. تابستان‌های خشک و خنک برای این درخت مناسب است. مقاومت به سرما در حد سیب است. ریشه آلبالو در برابر خاک مرطوب نسبت به گیلاس دارای مقاومت بیشتری است و ریشه آلبالو سطحی و تا حداکثر عمق 5/1 متر گسترش می‌یابد.

ازدیاد

آلبالو به سه روش کاشت بذر، پاجوش و پیوند قابل ازدیاد است. آلبالوهای معمولی بیشتر بصورت پاجوش ازدیاد میگردد. ولی ارقام جدید آلبالو از قبیل آلبالو گیسی و آلبالو مجارستان (سیکانی مجی-اردی جوبیلیوم و بوترمو) با پیوند روی پایه آلبالو تلخ(محلب) ازدیاد می‌یابد و پیوند شکمی(T) در آلبالو معمول می‌باشد.

کاشت و تربیت درختان آلبالو

فاصله کاشت در آلبالو 5*4 و یا 5*5 است. زمان انتقال نهال به زمین اصلی از پاییز و پس از ریزش برگها آغاز و تا قبل از باز شدن شکوفه‌ها در بهار ادامه دارد. درخت آلبالو معمولاً در خزانه دارای شاخه‌های جانبی است که در موقع کاشت باید این شاخه‌های جانبی را قطع کرد. آلبالو معمولاً سربرداری نمی شود و پس از سال دوم 6-5 شاخه در اطراف ساقه اصلی حفظ و بقیه حذف میگردد.

هرس

هرس در آلبالوهای بارور مطرح نیست و به غیر از شاخه‌های شکسته شده و یا بیمار بقیه حفظ میگردد. میوه آلبالو روی شاخه‌های یکساله و اسپورها تشکیل میگردد. بهترین شاخکهای میوه ده روی شاخه‌های 3-2 ساله قرار دارد. هر چه از عمر این شاخکها میگذرد کم بارتر می‌شوند. عمر شاخکهای روی ساقه‌های افقی، بیشتر از شاخکها روی ساقه‌های عمودی است. پس از آنکه درخت آلبالو به حد رشد کامل و میوه دهی رسید هر ساله شاخه‌ها باید 20-10 سانتیمتر رشد داشته باشد تا خاصیت میوه دهی ادامه یابد.

آبیاری

نیاز آبی آلبالو با گیلاس برابر است اگر چه مقاومت به خشکی در آلبالو بیشتر از گیلاس است.

برداشت

محصول آلبالو را باید وقتی برداشت کرد که کاملاً رسیده باشد. رنگ میوه رسیده قرمز تیره است. زمان رسیدن میوه حدود 90 روز پس از تمام گل درخت می‌باشد. متوسط وزن هر میوه 6-5 گرم و متوسط هر درخت 30 کیلوگرم است. برداشت معمولاً با دست انجام می‌شود. آلبالو مصرف تازه خوری ندارد و بیش از 95% آن به مصرف تهیه آب میوه، کمپوت، مربا و شربت می‌رسد.

گیلاس و آلبالو نیز از تیره گلسرخیان بشمار می‌آیند و بومی مناطق جنوب شرقی اروپا و آسیای غربی می‌باشند. گیلاس احتمالاً از منطقه ای بین دریای سیاه و دریای خزر منشاء گرفته است. برخی از ارقام گیلاس خودناسازگار و دگرناسازگار هستند و نیاز به ارقام گرده دهنده دارند. برای این منظور از ارقام گرده دهنده به نسبت 1 به 9 و حتی نصف به نصف استفاده می‌شود. اما ارقام مختلف آلبالو خودبارور بوده و نیاز به ارقام گرده دهنده ندارند. جوانه‌های بارور گیلاس اکثراً در جانب سیخک‌ها حاصل می‌شوند. زمان تمایز گل‌ها بعد از برداشت محصول در تیر ماه می‌باشد و گل‌ها به صورت دستجات 2 الی 4 تایی ظاهر می‌شوند. گیلاس نیز همانند هلو و گوجه دارای شاخه‌های کاذب می‌باشد که هنگام هرس باید حذف شوند. زیرا شاخه‌های کاذب یا شیفون فقط حاوی جوانه‌های زایشی بوده و در نوک شاخه جوانه رویشی دارند. جوانه‌های بارور آلبالو نیز در جانب سیخک‌ها و شاخه‌های یک ساله حاصل می‌شوند. گیلاس یه پوسیدگی قهوه ای حساس می‌باشد. برای رشد مطلوب گیلاس، مناطقی که دارای باران‌های زمستانه کافی و تابستان‌های خشک و خنک هستند، مناسب می‌باشد. محصول گیلاس زودتر از آلبالو و دیگ میوه‌های هسته دار می‌رسد. گیلاسِ گوشت سفت در مقابل ترکیدگی ناشی از باران مقاوم تر از ارقام گوشتِ نرم می‌باشد. انتخاب مناطقی که دارای تابستان‌های خشک می‌باشند، برای جلوگیری از ترکیدگی میوه اهمیت دارد. درجه حرارت‌های بیش از حد، در مرحله گل انگیزی موجب تشکیل میوه‌های دوقلوی چسبیده به هم در گیلاس می‌شود. گیلاس و آلبالو از درختان میوه مناطق معتدل سرد بشمار می‌آیند. مقاومت جوانه‌های گیلاس به سرما بیشتر از هلو و کمتر از گلابی و آلو بوده و تا دمای 25- درجه سانتی گراد را تحمل می‌کنند اما مقاومت جوانه‌های آلبالو بیشتر از گیلاس بوده و به اندازه مقاومت جوانه‌های سیب می‌باشد. نیاز سرمایی جوانه‌های گیلاس در حدود 1200-500 ساعت و نیاز سرمایی جوانه‌های آلبالو 1300-600 ساعت زیر 7 درجه سانتی گراد می‌باشد. گیلاس همانند درختان میوه هسته دار، ریشه‌های سطحی تولید می‌کند و عمق خاک برای رشد مطلوب 5/1-1 متر بوده و خاک‌های لومی شنی و برای آلبالو خاک‌های لومی رسی مناسب است. فاصله کشت درختان گیلاس بر روی پایه‌های بذری گیلاس که رشد قوی دارند در حدود 8-7 متر، بر روی پایه‌های ضعیف 5-4 متر می‌باشد. فرم شلجمی برای کنترل رشد طولی تاج درختان گیلاس مناسب بوده و برای درختان آلبالو فرم جامی مناسب است. در درختان بارور گیلاس حذف شاخه هایی که موجب افزایش رشد طولی تاج درخت می‌شوند ضروری می‌باشد. در درختان آلبالو برای توازن برگ و میوه، شاخه‌های باریک حذف شده و بقیه شاخه‌ها نیز از ارتفاع 30-20 سانتی متری هرس می‌شوند. از ارقام تجاری گیلاس که در ایران پرورش داده می‌شوند می‌توان به گیلاس‌های سیاه، گیلاس‌های صورتی و گیلاس شبستر اشاره نمود. برای تکثیر آلبالو از پیوند بر روی پایه‌های بذری آلبالو استفاده می‌شود. در خاک‌های شنی لومی، پایه‌های بذری گیلاس برای احداث باغات گیلاس مناسب می‌باشد. از پایه‌های آلبالوی تلخ یا محلب در خاک‌های خشک و آهکی استفاده می‌شود و در ضمن پایه‌های فوق نیمه پاکوتاه می‌باشند. پایه‌های آلبالو کمتر مورد استفاده گیلاس قرار می‌گیرند. این پایه‌ها در خاک‌های مرطوب و سنگین مناسب هستند. پایه F12/1 و مازارد به طریقه خوابانیدن شاخه قابل تکثیر می‌باشند و با تمامی ارقام گیلاس و آلبالو سازگار هستند و در ضمن موجب پاکوتاهی درخت می‌شوند. پایه Colt نیز پاکوتاه بوده و برای گیلاس مورد استفاده قرار می‌گیرد اما دوره فصل رشد طولانی دارد.

فواید داشتن درخت آلبالو

آلبالو یکی از میوه‌های خوش طعم تابستان است که از نظر ظاهری بسیار شبیه یک میوه‌ی تابستانی دیگر به نام گیلاس می‌باشد. رنگ آلبالوی رسیده که روی درخت مشاهده می‌کنید باید سرخ و پس از چیدن از درخت و میل کردن آن مزه‌ی ترشی داشته باشد. با کاشت درخت آلبالو، در فصل بهار شاهد شکوفه‌های زیبا و قرمز رنگ آن خواهید بود که به حیاط خانه شما رنگ زیبایی می‌بخشد.

فواید مصرف آلبالو

آلبالو اشتهاآور است.

مصرف آلبالو باعث ضدعفونی کردن معده می‌شود.

مصرف آلبالو برای زیبایی و طراوت پوست عالی است.

از آلبالو در تهیه‌ی کمپوت، شربت و مربا استفاده می‌شود.

مصرف آلبالو برای افرادی که روماتیسم یا بیماری قلبی دارند مفید است.

نوشیدن آب آلبالو بعد از ورزش، درد حاصل از کشیدگی ماهیچه‌ها را کاهش می‌دهد.

مصرف آلبالو برای بیماران دیابتی مناسب می‌باشد و باعث کاهش چربی و قند خون می‌شود.

.