بهداشت فردی

بهداشت فردی متشکل از روش‌ها و اصولی جهت پیشگیری از بروز انواع بیماری‌ها و پاکیزه نگه‌داشتن اعضای بدن است. ساده‌ترین کارها مانند شستشوی دست‌ها یا کل بدن، پاکیزگی مو و ناخن و رعایت اصول پاکیزگی لباس و پوشش‌های فردی می‌تواند سلامت یک فرد را تا حدود بسیار زیادی تأمین کند.

بهداشت فردی پایهٔ اصلی سلامت فرد و در نهایت یک جامعه را تشکیل می‌دهد. با رعایت چندین نکتهٔ ساده و روزمره در زندگی فرد، امنیت بالایی برای وی حاصل می‌شود که نتیجهٔ آن پیشگیری بهتر از درمان خواهد بود.

.

وظایف پوست

⇠ اولین پوشش در برابر عوامل بیماری زاست، زیرا خارجی ترین قسمت آن از سلول هایی تشکیل گردیده که از عبور میکروبها به بافت‌های زیر پوست جلوگیری می‌کند. پوست وسیله ای برای کنترل و ثابت نگهداشتن دمای بدن است. مقداری از مواد زاید بدن به وسیله عرق ، از پوست خارج می‌شود.

⇠ کار دیگر پوست، جذب کردن اشعه ماوراء بنفش نور خورشید است. پوست از این اشعه برای ساختن ویتامین D استفاده می‌کند. پوست هنگامی می‌تواند از عهده انجام وظایف خود برآید که پاکیزه و سالم باشد و به انازه کافی خون دریافت کند.

.

بهداشت مو:

⇠ موهای سر را باید روزانه شانه زد.

⇠ پوست سر هر روز به مدت چند دقیقه باید ماساژ داده شود تا سلامت پوست سر و موها حفظ شود.

⇠ حفظ سلامت پوست سر، به جریان بیشتر خون در آن بستگی دارد و با دادن ماساژ می‌توان به این منظور دست یافت.

⇠ هر کس لازم است برای خود شانه و برس جداگانه داشته باشد و آنها را پاکیزه و تمیز نگاه دارد.

⇠ شستن موی سر باعث تسریع جریان خون و مانع از جمع شدن مواد چربی و گرد و غبار در سطح سر می‌شود و در نتیجه هوا به ریشه مو می‌رسد که در سلامت آن مؤثر است.

⇠ عدم نظافت مو باعث تجمع باکتری‌ها و میکروب‌ها و عوامل بیماری زا می‌شود.

⇠ ناراحتی‌های عصبی، بی‌خوابی، بدی تغذیه و بیماری‌های مزمن، در وضع موها اثر نامطلوبی دارند. مصرف ویتامین‌ها و کلسیم در سلامت مو مؤثر است.

.

بهداشت ناخن :

⇠ بدی تغذیه، ممکن است باعث پوست انداختن ، ترک برداشتن یا شکستن ناخن‌ها بشود. هم چنین بیماری یا صدمه دیدن ناخن ها، باعث ایجاد برآمدگی یا فرورفتگی در ناخن‌ها می‌شود.

⇠ وقتی دست خود را خشک می‌کنید، پوست‌های اطراف ناخن را به عقب فشار دهید تا از چسیدن آنها به ناخن جلوگیری شود. اگر این پوست‌ها به ناخن بچسبد، ناخن گوشه می‌کند.

⇠ هرگز با ناخن خود چیزی را بلند نکنید.

⇠ از خلال کردن دندانها با آنها خودداری کنید.

⇠ مواظب باشید ضربه‌های شدید به ناخن وارد نشود.

.

بهداشت دست و پا :

⇠ بهداشت دست : ترک خوردن و زبر شدن دستها نه تنها از زیبایی آنها می‌کاهد بلکه محیط مناسبی هم برای رشد میکروب‌ها فراهم می‌آورد. قبل از تهیه غذا، خوردن غذا، پهن کردن سفره، تماس با مواد غذایی و ظروف آشپزخانه، پاک کردن چشم ها، دست دادن به افراد بیمار باید دست‌ها به خوبی شسته و تمیز باشند.

بعد از توالت رفتن، بینی گرفتن ، سرفه و عطسه کردن، دست زدن به حیوانات ، باغبانی و زراعت، ملاقات با بیمار وبغل گرفتن نوزادان حتماً باید دست‌ها را با آب و صابون شست.

⇠ بهداشت پا : در پاهای انسان ، غده‌های عرق زای زیادی وجود دارد. این غده‌ها در پاها ایجاد رطوبت و عرق می‌کند. وجود توأم با رطوبت در پاها، باعث بروز قارچ‌های خاصی در آنها می‌شود. این قارچ‌ها در لای انگشتان پا به خوبی رشد می‌کنند. برای جلوگیری از بروز این قارچ ها، باید پاها روزانه چندین بار شسته، لای انگشتان پا را خشک و جوراب‌های خود را به طور مرتب عوض کرده و آنها را به خوبی شست.

پوشیدن کفش‌های تنگ موجب فشار در پا و اصطکاک شدید پوست پا، با کفش و ایجاد پینه در انگشتان یا کف پا می‌شود.

.

استحمام – پوشاک :

در زمینه بهداشت فردی، توجه به موارد زیر از اهمیت خاص برخوردار است:

⇠ الف – استحمام: استحمام از مهمترین نکاتی است که در بهداشت فردی باید رعایت شود. رابطه کمتر بین دو استحمام، رابطه مستقیمی با سلامتی دارد.

⇠ ب – پوشاک : لباس همیشه تمیز باشد. لباس‌های زیر در هفته چند بار عوض شود. از پوشیدن لباس‌های مرطوب باید خودداری کرد.

.

بهداشت استراحت ، خواب، ورزش :

⇠ خواب راحت در محل مناسب و رختخواب تمیز به تندرستی کمک می‌کند.

⇠ از خوابیدن در جاهای مرطوب باید خودداری کرد.

⇠ بهترین راه برای رفع خستگی و تجدید قوا، استراحت است.

⇠ از خستگی زیاد باید پرهیز کرد.

⇠ در مورد فعالیت ورزشی، باید یادآوری کرد که تربیت جسم یکی از برنامه‌های اصلی آموزش است. شخص با ورزش و انجام فعالیت‌های بدنی نه تنها صاحب اندام قوی ووضع جسمی بهتر خواهد شد بلکه از نظر روانی نیز به پرورش فکری خود کمک مؤثری می‌کند.

⇠ ورزش موجب بهتر شدن جریان خون و لنف در بدن می‌شود و مقدار خونی که از قلب در هر ضربان خارج می‌شود، چند برابر می‌شود.

.

به طور خلاصه می‌توان گفت هدف از تربیت بدنی یا ورزش عبارت است از :

⇠ ورزیده شدن قوای جسمانی، عضلات و استخوان بندی بدن

⇠ ایجاد عادات خوب و مطلوب در راه رسیدن به یک زندگی سرشار از سلامت

⇠ تشویق کودکان و بزرگسالان برای به دست آوردن مهارت کامل در انواع ورزش‌ها و سایر فعالیت ها

⇠ به اجرا گذاشتن و تقویت همکاری و روحیه تعادل در یک کار گروهی

⇠ ایجاد اخلاق و صفات نیک در افراد از قبیل داشتن صداقت، عفو، اراده قوی، خویشتن داری و راستگویی

.

بهداشت قامت:

الف – استخوان بندی انسان: استخوان بندی در واقع به منزله ستون اصلی و چوب بست بدن است که سایر قسمت‌های بدن یعنی نسوج نرم بر روی آن قرار می‌گیرند.

⇠استخوان هایی که در مجاورت هم قرار می‌گیرند، با هم تشکیل مفاصل بدن را داده و توسط عضلاتی که به آنها چسبیده‌اند حرکت کرده و حرکات مختلف دست و پا یا بدن را تأمین می‌کند.

⇠نشستن، ایستادن و راه رفتن به طرز صحیح از بد شکلی اندام و خستگی‌ها جلوگیری می‌کند.

ب – اختلالات وضعیتی در اندام ها: ستون مهره‌ها از 33 مهره تشکیل شده است. دارای سه خمیدگی به شرح زیر است :

⇠به طرف جلو در ناحیه گردن

⇠به طرف عقب در ناحیه پشت

⇠به طرف جلو در ناحیه کمر

⇠خمیدگی‌های ستون مهره ای با هم رابطه نزدیکی دارند، به طوری که اگر یکی از خمیدگی‌ها تغییر کند، برای حفظ تعادل بدن، خمیدگی‌های دیگر با تغییر قوس خود آن را جبران می‌کنند.

.

ج – عوامل زیر در بدشکلی اندام مؤثر هستند:

⇠شرایط نامناسب مدرسه، مثل تهویه غیرکافی

⇠شرایط نامناسب موجود در خانه، مانند جمعیت زیاد

⇠پوشیدن لباس‌های نامناسب که بر روی شانه‌ها فشار وارد آورد، کفش‌های ناراحت و تنگ

⇠محل چیزهای سنگین

⇠وزن فوق العاده

⇠وجود عیوب بینایی یا شنوایی

⇠بعضی از بیماری‌ها مثل راشیتیسم

.

د – انواع خمیدگی غیرطبیعی :

شایع ترین انواع خمیدگی غیرطبیعی ستون مهره ای عبارت از کیفوزیس، دوردوزیس، اسکولیوزیس است.

1 – کیفوزیس: خمیدگی غیرطبیعی بیش از اندازه ستون مهرای را به طرف عقب که در اثر خستگی عضلات ایجاد می‌شود، «کیفوزیس» می‌گویند.

افراد مبتلا به این خمیدگی دچار اختلال در تنفس، اختلالات گوارشی و یبوست مزاج می‌شوند. سوء تغذیه، جمعیت زیاد و شلوغی ، تهیه غیرکانی و ورزش غیرکافی ، باعث ضعف عضلانی شده در نیجه سبب ایجاد کیفوزیس می‌شود.

2-لوردوزیس : خمیدگی بیش از حد ستون مهره ای ناحیه کمر به طرف جلو را «لوردوزیس» می‌گویند. این عارضه برای جبران خمیدگی بیش از اندازه ستون مهره ای به عقب به علت کیفوزیس به وجود می‌آید.

3-اسکولیوزیس : انحنای طرفی ستون مهره‌ها به طور موقت یا دائمی را که به علت یکسان نبودن کار عضلات دو طرف مهره‌ها به وجود می‌آید «اسکولیوزیس» می‌گویند. از علل به وجود آورنده اسکولیوزیس می‌توان از راشیتیسم، نامساوی بودن طول پاها به علت بیماری‌های استخوان یامفاصل، فلج اطفال و گاهی دررفتگی مادرزادی ران را نام برد.

.
منابع:
.http://iranbanou.com