قهوه سودانی (نگهداری + پرورش)

درخت دوریان درختی بزرگ است که تا 25 تا 50 متر ارتفاع رشد می‌کند.

برگ‌ها همیشه سبز، بیضوی تا کشیده و به طول 10 تا 18 سانتیمتر می‌باشند.

گل‌ها بصورت خوشه هایی حاوی سه تا سی گل و روی شاخه‌های بزرگ و یا بصورت مستقیم روی تنه‌ی اصلی گیاه ظاهر می‌شوند. هر گل دارای یک کاسه‌ی گل و پنج (به ندرت چهار یا شش) گلبرگ می‌باشد. این گل‌ها در هنگام بعدازظهر باز شده و در عصر گرده افشانی صورت می‌گیرد، به دنبال آن در صبح، کاسه‌ی گل، گلبرگ‌ها و پرچم‌ها ریزش کرده و در نهایت فقط مادگی گل باقی خواهد ماند. درخت دوریان یک تا دو دوره‌ی گلدهی و میوه دهی در هر سال دارد. این گل‌ها به شکل پرمانند بوده و دارای شهد فراوانی می‌باشند.

میوه‌ها معطر، به طول بیش از 30 سانتیمتر و قطر 15 سانتیمتر می‌باشند. هر میوه وزنی حدود یک تا سه کیلوگرم دارد. شکل میوه‌ها از دوکی تا گِرد متغیر است. پوست میوه‌ها به رنگ سبز تا قهوه ای و گوشت آنها نیز بسته به گونه‌ی گیاه، به رنگ زرد کمرنگ می‌باشد. این میوه‌ها به صورت آویزان از درخت مشاهده می‌شوند. میوه‌های دوریان در برخی موارد شبیه به جک فروت می‌باشند ولی از نظر خویشاوندی، ارتباطی با آن ندارند.

چوب این گونه به رنگ قهوه ای مایل به قرمز است.

شرایط محیط رشد:

دوریان در نواحی گرمسیری با بارندگی و پراکنش خوب باران در طول سال، رشد بهتری دارد.

این گیاه در خاک‌های حاصلخیز، عمیق و با مواد آلی فراوان و پی اچ 6 تا 7 می‌تواند به خوبی رشد کند. این درختان در برابر خاک‌های حاصلخیز و استفاده از کودهای دامی و مالچ‌ها به خوبی واکنش نشان داده و رشد بهتر و تولید محصول بهتر و بیشتری خواهند داشت.

آبیاری منظم به ویژه در طول دوره‌ها و فصول خشک، به افزایش تولید کمک زیادی می‌کند.

یک درخت بالغ در صورت بهینه بودن شرایط رشد، حدود 50 میوه در سال تولید می‌کند که هر میوه نیز می‌تواند حدود یک تا سه یا چهار کیلوگرم وزن داشته باشد.

ارزش غذایی قهوه سودانی

در هر صد گرم از بخش خوراکی (میوه) این گیاه حدود 615 کیلوژول (147 کیلوکالری) انرژی، 65 گرم آب، 27.09 گرم کربوهیدرات ها، 3.8 گرم فیبر خام، 5.33 گرم چربی، 1.47 گرم پروتئین، 44 IU ویتامین آ، 0.374 میلیگرم ویتامین ب1 یا تیامین، 0.2 میلیگرم ویتامین ب2 یا ریبوفلاوین، 0.074 میلیگرم ویتامین ب3 یا نیاسین، 0.23 میلیگرم ویتامین ب5 یا پانتوتنیک اسید، 0.316 میلیگرم ویتامین ب6، 36 میکروگرم ویتامین ب9 یا فولات، 19.7 میلیگرم ویتامین ث، 6 میلیگرم کلسیم، 0.43 میلیگرم آهن، 30 میلیگرم منیزیم، 0.325 میلیگرم منگنز، 39 میلیگرم فسفر، 436 میلیگرم پتاسیم، 2 میلیگرم سدیم و 0.28 میلیگرم روی، وجود دارد.

نحوه تکثیر درخت قهوه سودانی

قهوه سودانی ممکن است از طریق کشت بذر یا پیوند زدن تکثیر گردد. بذرها به سرعت قوه نامیه‌ی خود را از دست داده و باید پس از برداشت بلافاصله کشت شوند. به ویژه نباید تا قبل از کشت، خشک گردند. بذرها حدود یک هفته پس از کشت جوانه می‌زنند و رشد خوب و سریعی دارند.

درختانی که توسط پیوند زدن، تکثیر می‌شوند، چهار تا پنج سال پس از پیوند به باردهی می‌رسند. در حالی که نهال‌های بذری یا گیاهان به وجود آمده از طریق کشت بذر، 15 سال یا بیشتر پس از کشت به میوه دهی خواهند رسید.

از گونه‌های D. malaccensis ، D. mansoni و D. lowianus از همین جنس (Durio) به عنوان پایه برای انجام پیوند روی این گیاه استفاده می‌گردد. همچنین در هند، برای تسریع در باردهی این گیاه از گیاه Cullenia excelsais به عنوان پایه استفاده می‌شود.

خوابانیدن هوایی نیز قابل ذکر است ام غالباً موفقیت آمیز نمی باشد. برای پیوند grafting durio zibethinus عموماً از پایه گونه مورد بحث استفاده می‌گردد چراکه به اکثر خاکها آداپته تر بوده و به بیماری و خشکی مقاومت بیشتری دارد.