شیرخشت (نگهداری + پرورش)

شیرخشت درخت یا درختچه بزرگ خزان پذیر به بلندی و گستردگی 10 متر است. دارای برگ‌های بیضی شکل بوده و گل‌های سفید آن در تابستان ظاهر شده و به دنبال آن میوه‌های کروی قرمز رنگ تولید می‌گردند.جنسی از گیاهان چوبی از خانواده گل سرخ است. برگ‌ها مدور وگرد با نوکی کوچک به طول 5 تا 12 میلیمتر ، به رنگ سبز تیره و براق در قسمت فوقانی، مویی زبر در قسمت تحتانی و نارنجی و ارغوانی در هنگام ریزش می‌باشند .

گل‌های 1 تا 2 تایی با دمگل کوتاه، گلبرگ‌های افراشته، مایل به قرمز یا سفید و میوه هایی به رنگ قرمز روشن، تخم مرغی شکل به طول 5 میلیمتر و به طور معمول حاوی 3عدد بذر می‌باشد . دارای ریشه راست به رنگ خاکستری مایل به قرمز است. در اوایل تابستان گلهای سفید تا قرمز رنگ مجتمع در انتهای شاخه‌ها ظاهر می‌شوند و به دنبال آن خوشه‌های میوه‌های شفت آلبالو مانند تولید می‌گردند.

خواص شیرخشت :

انواع شیرخشت از نظر طبیعت کمی گرم و از نظر رطوبت و یبوست معتدل است. برخی خواص دارویی این شیرخت عبارتند از:

1. از مهمترین خواص شیرخشت، درمان زردی نوزادان است که از گذشته مورد استفاده بوده است، تحقیقات محققان نیز نشان داده، استفاده از عصاره گیاه دارویی شیرخشت اثر مطلوبی بر بهبود نوزادان مبتلا به زردی دارد، به این منظور مقداری از آن را همراه با عرق بید کاسنی مخلوط کرده و روزانه مصرف شود.
2. مصرف شیرخشت موجب رفع یبوست می‌شود و جزء ملین‌های قندی محسوب میگردد.
3. شیرخشت را به عنوان ماده مغذی و دارو مصرف میکنند و در دهان ایجاد برودتی مطبوع میکند که از تشـنگی کاسته و رفع عطش میکند.
4. شیرخشت را در تب‌های حصبه ای و سـرخک بـه عنـوان ملین ملایم بدون اثر تحریکی شدید به کار میبرنـد. برای درمان تب حصبه یا روده باید پنج گرم آن را در دو لیوان آب هندوانه حل کرده در طول روز هر مرتبه یک فنجان از آن را جرعه جرعه بنوشند.
5. از جدیدترین خواص شیرخشت، نتایج تحقیقاتی است که بر روی آن بـه عمـل آمـده و ثابـت کـرده اسـت کـه شیرخشـت عامـل بـزرگ ضـد تشعشعات اتمی است و میتواند بشر را 50 درصـد و در مطالعــه ای دیگــر 10 تــا 15 درصــد در برابــر خطــرات تشعشعات اتمی محافظت کند.
6. شیرخشت بـرای تقویـت کبد، معـده و احشـاء داخـل شـکم مفیـد اسـت و بـرای سـرفه، خشونت سینه و حلق داروی خوبی محسوب میگردد.
7. ضماد شیرخشت جلا دهنده پوست است، همچنین برای روشن شدن پوست، تمیز کردن صورت و شاداب کردن آن یک لیوان شیر تازه گاو را با پنج گرم شیر خشت مخلوط کرده سه مرتبه در روز پوست صورت را با آن پاک کنید.
8. برای درمان و رفع تب اطفال باید پنج گرم شیرخشت را در یک بطری عرق بید کاسنی حل کرده، هر یک الی دو ساعت یک مرتبه نصف الی یک فنجان با آن بخورانید.
9. گاهی در اثر مصرف غذاهای نامناسب، معده مرتب صدا می‌دهد و صدای غرغر کردن آن را نزدیکان می‌شنوند، به این منظور 3 گرم زیره سیاه را با یک لیوان آبجوش پانزده دقیقه دم کرده در آن 2 گرم شیر خشت را حل کنید و نیم ساعت بعد از غذا میل کنید.
10. از شیرخشت برای کمک به درمان زونا (آبله مرغان در بزرگسالان) میتوان بهره برد.

شرایط پرورش گیاه شیرخشت :

به انواع اقلیم ها،جز نواحیِ بسیار گرم،تحمل نشان می‌دهد،ولی بهترین رشد را در آب و هوای خنک و مرطوب دارد.

نور مورد نیاز شیرخشت :

وجود آفتاب کامل بهترین وضعیت است.بخشی از روز،سایه را تحمل می‌کند،اما از تراکم گیاه کاسته می‌شود.

خاک مناسب شیرخشت :

خاک‌های فقیر را تحمل می‌کند،اما بهترین وضعیت را در خاک‌های خوبی خواهد داشت که مقداری مواد آلی به آن افزوده باشند.

آبیاری شیرخشت :

بوته‌های نوکشته آبیاری منظم می‌طلبند اما بوته‌های جاافتاده مدتی طولانی بی‌آبی را تحمل می‌کنند.در ماههای تابستان با آبیاری عمیق گهگاهی بوته‌ها را شاداب نگاه دارید.

کوددهی شیرخشت :

کود چندان لازم نیست،اما دادن مواد غذاییِ چندمنظوره به زمین در اوایل بهار نشو و نمای بهتر را موجب خواهد شد.اگر گونه‌های ریز برگ،مثل C.conspicuus،برای ایجاد دیواره‌ی پرپشت دارید،خاک را منظماً تقویت کنید.زیرا ریشه‌های نباتات مجاور هم برای کسب غذا در رقابت اند.

هرس شیرخشت :

به طور کلی بهترین زمان پیرایش اواخر زمستان است. می‌توان درسایر ماهها نیز آن را هرس کرد، اما در این صورت گلهای کمتر و در نتیجه،میوه‌های کمتری در بهار آینده خواهید داشت.

تکثیر شیرخشت :

این گیاه با قلمه‌های نیمه خشبی و کاشت بذر تکثیر می‌یابد. زمان مناسب برای کاشت بذر اوایل بهار می‌باشد. برای قلمه گیری بهتر است از قلمه‌های انتهایی گیاه استفاده شود، به همین منظور در اواخر تابستان می‌توان قلمه‌ها را تهیه نمود.