گیاه لوفا (نگهداری + پرورش)

گیاه لیف طبیعی یا لوفا ( به انگلیسی Luffa Sponge) یک گیاه معمولی نیست. گیاه لیف در خانواده خیار دسته بندی می‌شود و نسبت به دیگر گیاهان این خانواده دیرتر رشد می‌کند، حتی گاهی اوقات بذر به کندی جوانه می‌زند.

گیاه لیف، گیاه مناطق گرمسیری است و در آب و هوای سرد به آهستگی رشد می‌کند. گیاه لیف به صورت بالارونده رشد می‌کند و در طول یک فصل رشد ارتفاع آن تا 10 متر یا بیشتر هم ممکن برسد. زمانی که میوه گیاه لیف سبز رنگ است قابل خوردن است و می‌توان آن را به صورت پخته (مثل پخت کدو) و هم به صورت خام مصرف کرد.

در صورتی که بخواهند از گیاه برای ساخت اسفنج و لیف استفاده کنند، میوه را زمانی می‌چینند که رنگ آن زرد شود و قسمت‌های درونی آن فیبری شود. در این زمان دیگر نمی توان از میوه استفاده‌های خوراکی کرد.

شرایط محیطی مورد نیاز رشد گیاه لیف

آبیاری:

گیاه لیف به کم آبی کمی مقاوم است البته این به معنی خشکی دادن به این گیاه نیست . با آبیاری منظم و مرتب گلدهی و میوه دهی این گیاه افزایش می‌یابد اما می‌بایست مراقب عدم خیس بودن همیشگی خاک پای گیاه بود .

این مسئله و خشک نشدن سطح خاک موجب زردی برگها، ریزش گلها و حتی پوسیدن ساقه‌های اصلی گیاه و از بین رفتن گیاه می‌شود بنابراین زمانی گیاه را آبیاری کنید که سطح خاک نسبتا خشک شده باشد .

نور:

گیاهان لیف برای گلدهی و رشد مناسب به مکانی به نور کافی حداقل حدود 8-6 ساعت نور مستقیم نیاز دارند . نور کم موجب ریزش گلها و یا عدم میوه دهی گیاه می‌شود و احتمال شیوع بیماری‌های قارچی افزایش می‌یابد .

همچنین برگهای گیاه بخصوص برگهای پایین خواهند ریخت . نور شدید برای این گیاه معمولا مشکلی را ایجاد نمی کند مگر اینکه همراه با خشکی کشیدن بیش از اندازه گیاه باشد که در چنین شرایطی موجب ریزش گلها و عدم رشد مناسب میوه‌ها می‌شود و گیاه به تدریج خشک می‌شود .

دما:

این گیاه به سرما حساس است و به طور کل به 200-150 روز هوای گرم نیاز دارد تا گل و میوه بدهد. همچنین اصولا برای جوانه زنی بذر نیاز به گرمای خاک در حد 21 درجه دارد و در طی فصل رشد نیز به دمای بالای 25 نیاز دارد . مثلا برای تشکیل میوه دمای 29-26 درجه دمای مناسبی محسوب می‌شود.

در صورت افزایش دما تا حدود 34 درجه مشکل خاصی برای گیاه پیش نمی اید اما اگر همراه با عدم ابیاری مناسب باشد ریزش گلها و میوه‌ها آغاز می‌شود .

خاک:

خاک بخصوص اگر در گلدان کشت شوند می‌بایست زهکش خوبی داشته باشد . توجه کنید که این گیاه را می‌توان در گلدانهایی که حدود 20 لیتر حجم دارند نیز کشت کرد و از مخلوط خاکی همانند خاک معمولی +خاک برگ+10٪ شن با اندازه ذرات حدود 2 میلیمتر استفاه کرد تا خاک زهکش خوب داشته باشد .

خروج زه آب از منافذ کف گلدان بسیار مهم است . اگر قصد کاشتن چند گیاه را در کنار هم دارید می‌بایست فاصله حداقل یک متر و به شکل مناسب دو متر بین هر دو گیاه رعایت کنید .

برای میوه دهی بهتر این گیاهان می‌توان از کودهایی که حاوی مقادیر بالاتر فسفر و پتاسیم نسبت به نیتروژن هستند استفاه کرد البته این به معنی عدم گلدهی و میوه دهی این گیاهان در خاکهای فقیر تر نیست اما با کاربرد این نوع از کودها میوه دهی این گیاهان بیشتر می‌شود.

نحوه کوددهی :

برای میوه دهی بهتر این گیاهان می‌توان از کودهایی که حاوی مقادیر بالاتر فسفر و پتاسیم نسبت به نیتروژن هستند استفاده کرد البته این به معنی عدم گل دهی و میوه دهی این گیاهان در خاکهای فقیر تر نیست اما با کاربرد این نوع از کودها میوه دهی این گیاهان بیشتر می‌شود.

آفات گیاه لوفا :

آفاتی همانند شته ، شپشک آرد آلود و مگس سفید و بیماری هایی همانند سفیدک پودری ، سفیدک دروغین و لکه برگی‌های باکتریایی و یا قارچی از جمله بیماری‌های این گیاهان محسوب می‌شوند.

کاشت گیاه لوفا

گیاه لوفا دیرتر از سایر انواع خیار از خانواده‌ی خود شروع به جوانه زدن می‌کند و در مناطق سردسیری نیز امکان کاشت آن وجود ندارد. این گیاه یک گیاه بالارونده محسوب می‌شود و معمولا آن را برروی داربست قرار می‌دهند. برگ‌های گیاه لوفا شبیه برگ‌های انگور است.

می توانید به کاشت گیاه لوفا به عنوان یک صنعت نگاه کنید، زیرا از هر بذر از گیاه لوفا، 5 تا 10 لیف به دست می‌آید. از زمان کاشت گیاه حدود 5 تا 6 ماه طول می‌کشد که گل‌های آن که شبیه خیار است، ظاهر شوند. بعضی از افراد این گیاه را در گلخانه می‌کارند. استفاده از این گیاه در ایران معمول اما در بعضی از قسمت‌ها گلخانه هایی برای این منظور وجود دارد.

زمان و نحوه کشت بذر گیاه لوفا

گیاه لوفا در اکثر مناطق ایران قابل کشت است و بهره­ وری مناسبی خواهد داشت، البته باید به زمان کشت بذر توجه نمود. به طور معمول در ماه نخست سال، فروردین، زمانی که هوا سرمای زمستان را پشت سر گذاشت و به سوی گرم شدن می‌رود می­ توان بذر را کاشت.

دمای مطلوب برای جوانه زنی بذر، حدود 20 درجه سانتی­گراد است. البته در مناطق گرم سیر ممکن است این شرایط در اوایل بهمن فراهم شود و در مناطق سردتر، در اواسط ماه اردیبهشت. به بیان دیگر، زمانی به کشت بذر اقدام نمایید که مطمئن باشید سرمای شدید برنخواهد گشت.

اگر در مناطق معتدل یا سردسیر هستید و یا اگر می­ خواهید از دیگران جلوتر باشید و زودتر محصول خود را به بازار برسانید، می­ توانید بذرها را در گلدان و به­ صورت خزانه ای کشت نمایید و بعد از 4 تا 6 هفته به زمین اصلی انتقال دهید. این کار هزینه مالی و زحمت ناچیز و معقولی دارد.

همچنین کشت خزانه ای باعث افزایش کمی و کیفی محصول می‌شود و تأکید فراوان ما نیز بر انجام این روش کشت است. در این صورت از زمانی که دما به 20 درجه خواهد رسید، می‌توانید حدود 4 تا 6 هفته زودتر اقدام به کشت نمایید.

با فراهم شدن شرایط آب­ و هوایی مناسب، بذرها را در عمق 1.5 تا 2.5سانتی­ متری بکارید و خاک را اندکی مرطوب نگه دارید و از آبیاری فراوان بپرهیزید. بعد از گذشت یک تا دو هفته شاهد جوانه‌های گیاه لوفا خواهید بود، آنها رشد سریع خود را تنها با دو برگ کوچک شروع می­ کنند!

همچنین گیاه لوفا به صورت ردیفی کشت می‌شود، بهتر است فاصله بین ردیف‌ها حدود 1.5 تا 2 متر و فاصله بین بذرها در هر ردیف حدود 50 سانتی متر باشد. در این صورت برای مساحت 1000 متر مربع به حدود 1500 عدد بذر گیاه لوفا نیاز است.