کوشاد یا جنتیانای زرد گیاهی است از راسته گلسپاسیسانان∗، از تیره گل کبوتریان∗. سرده (جنس) این گیاه بسیار بزرگ است و شامل 400 گونه میشود. زکریای رازی برای درمان از این گیاه بهره زیادی میبرد. چون اولین بار پادشاه روم بنام جنتیوس که در سالهای 167-180 قبل از میلاد حکومت میکرد بوسیله این دارو شفا یافت نام آنرا جنطیانا گذاشتند . محمد بن زکریای رازی پزشک مشهور ایرانی نیز از این گیاه برای مداوای بسیاری از امراض استفاده میکرد . کوشاد گیاهی است علفی ، چند ساله و بسیار زیبا ، دارای ساقه ای استوانه ای و سبز که بلندی آن به حدود 1/5 متر میرسد . این گیاه بحالت خودرو در دشتها و کوهستانهای اروپا و آُسیا میروید . برگهای کوشاد سبز رنگ ، نوک تیز و مثلثی است که دو برگ با هم بوسیله دمبرگ کوتاهی به ساقه چسبیدهاند و برگهای بالای ساقه بدون دمبرگ میباشد . گلهای آن زرد رنگ بوده که به تعداد زیاد در اواخر بهار در کنار برگهای ظاهر میشود . از نظر طبی ریشه این گیاه قسمت مورد استفاده آن است . این ریشه ضخیم ، گوشتی و برنگ زرد تیره و یا قهو ه ای قرمز بوده که دارای طعمی بسیار تلخ و بویی نامطبوع است . برای مصارف طبی ریشه کوشاد باید اقلا سه ساله باشد تا اثر داشته باشد .
فواید جنتیانا،ژانسیان،کوشاد
1.اشتها را تحریک میکند .
2.کوشاد گلبولهای قرمز و سفید خون را زیاد میکند بنابراین برای معالجه کم خونی و بیماریهای عفونی بکار میرود .
3.اثر ضد تورم درد و برای رفع آرتروز و رماتیسم مصرف میشود.
4.تب بر است.
5.بیماری مالاریا را برطرف میکند .
6.درد نقرس را برطرف میکند.
7.حرارت و رطوبت را زا بدن خارج میسازد .
8.فشار خون را پائین میآورد.
9.ناراحتیهای کبدی را برطرف میکند.
10.تقویت کننده معده و بدن است.
11.اختلالات عادت ماهیانه را درمان میکند.
12.گرفتگی رودهها را باز میکند .
13.ادرار آور است .
14.ضماد کوشا با سرکه برای از بین ژبردن لکههای پوست مفید است.
15.عصاره این گیاه مسکن تمام دردها است.
16.ورم طحال را برطرف میکند.
17.خون را تصفیه و تمیز میکند.
18.درمان کننده زردی و یرقان است.
مضرات استفاه از جنتیانا،ژانسیان،کوشاد
مصرف بیش از حد کوشاد ممکن است باعث تحریک معده و بوجود آوردن حالت استفراغ و دل بهم خوردگی شود . زنان باردار و مادران شیر ده نباید از این گیاه استفاده کنند .
طریقه مصرف جنتیانا،ژانسیان،کوشاد
مقدار 20 گرم ریشه خرد شده کوشاد را در یک لیتر آبجوش ریخته بگذارید برای مدت 20 دقیقه بآرامی بجوشد ، سپس آنرا صاف کنید . مقدار مصرف این جوشانده یک فنجان قبل از هر غذا است . دم کرده : مقدار 5 گرم ریشه کوشاد را در یک لیتر آبجوش ریخته و بگذارید چند ساعت بمانذ . سپس آنرا صاف کرده و استفاده کنید . تنطور : این تنطور را میتوانید از فروشگاههای گیاهان دارویی و یا برخی از داروخانهها خریداری کنید . مقدار مصرف آن 10-15 قطره همراه با آب سه بار در روز است .
ترکیبات جنتیانا،ژانسیان،کوشاد
کوشاد دارای ماده ای شیمیایی بنام آماروجنتین میباشد که بسیار تلخ است . بطوریکه اگر این ماده را با 5000 قسمت آب مخلوط کنیم هنوز هم طعم تلخ آن حس میشود . ترکیبات دیگر این گیاه بشرح زیر میباشد : جنتوپیکرین ، جنتوپیکروزید ، جنتامارین ، جتی سین ، اسید جنتی سیک و جنتونوسید . کوشاد همچنین دارای مقدری تانن ، اسانس ، پکتین و چربی میباشد.
.
منبع: دکتر ساینا | https://www.drsaina.com












مجله عطاری و طب سنتی














