مورد یا مورت با نام علمی Myrtus communis درختچه ای همیشه سبز، بسیار زیبا و اغلب گرماپسند است که بومی اروپا و شمال آفریقا میباشد و در مناطق گرمسیری ایران و نواحی مدیترانه ای نیز دیده میشود.
این درختچه از زمانهای قدیم مورد توجه و استفاده اقوام مختلف از جمله ایرانیان، یونانیان و رومیان بوده و جنبه تقدس داشته؛ به همین علت در کنار زیارتگاهها و پرستشگاههای مذهبی کاشته میشده است. شاید تقدس آن از این جهت بوده که همیشه سبز، زیبا و معطر به عطری دلپذیر است. علاوه بر این جلوه دل انگیز، گیاه مورد از منظر زیباسازی محیط و احیای اکوسیستم طبیعی دارای اهمیت خاصی است.
همچنین همیشه سبز و بیخزان بودن آن در اعتقادات کهن مظهر جاودانگی بوده است.در اسطورههای روم باستان، مورد یکی از نشانههای ونوس (خدای عشق و زیبایی) و ژوپیتر (خدای خدایان روم) محسوب میشود.
در آئین زرتشت این گیاه نماد اهورا مزدا است. در دین یهود، مورد یکی از 4 گیاهی است که از آن برای تهیه «لولاو» در جشن سوکوت (سایه بان ها) که به مناسبت بزرگداشت خروج بنی اسرائیل از مصر برگزار میشود، استفاده میکنند. بوعلی سینا از این گیاه در کتاب قانون خود به عنوان گیاه ضد عفونت یاد کرده است.
نیازهای محیطی درخت مورد
نیاز به آفتاب کامل و خاک حاصلخیز با زهکشی خوب دارد.به سرما نیمه مقاوم و تا دمای -5 درجه رو تحمل میکنه.در مناطق سردسیر باید آن را در ضلع جنوبی یا غربی دیوار کاشت.شرایط گرم و خشک را تحمل میکند.این درختچه در جنگلها و زمینهای بایری که در ان درختچههای کوچک روئیدهاند و همچنین در بین درختان زیتون و دامنههای کم درخت کوهستانی میروید.
گیاه شناسی درخت مورد
مورد به خاطر گلهای متعدد و زیبایی که دارد به عنوان درختچه زینتی شناخته میشود . این گیاه ارتفاعی بین 1 تا 5 متر دارد و 10 تا 20 سال طول میکشد تابه ارتفاع نهائی خود برسد.
شاخههای این درختچه دارای برگهای نزدیک به هم و متراکم است . برگها بدون دمبرگ و نیزه ای شکل هستند و 3 تا 5 سانتی متر طول دارند .این گیاه دارای گلهای ستاره ای شکل است که هر گل شامل 5 گلبرگ و کاسبرگ و پرچمهای متعدد است .
گلها سفید رنگ هستند و همزمان هم نر هستند هم ماده ،گیاه خودبارور است و گرده افشانی توسط زنبورها صورت میگیرد. مورد میوه ای توت مانند دارد که حاوی دانه هایی میباشد ،رنگ توتها معمولا آبی متمایل به سیاه است ولی گاهی اوقات این توتها به رنگ زرد کهربایی نیز دیده میشوند. میوه این گیاه خوردنی میباشد و هم به صورت خام و هم به صورت پخته مصرف میشود .می توان میوه را خشک کرد وبه عنوان طعم دهنده در غذا استفاده کرد. گل این گیاه عطر و طعم شیرین دارد و در سالاد استفاده میشود.
روش کاشت و تکثیر درخت مورد
روش اولی که برای تکثیر این درخته مناسب است روش قلمه زدن است که در این روش باغبان با گرفتن قلمه چوب نرم از شاخهها میتواند آن را به داخل گلخانه ببرد و هورمون اکسین مورد نیاز برای پرورش آن را به قلمه برساند تا گیاه ریشه بدهد و آمادهی کاشتن شود .
روش بعدی برای کاشت این درختچه روش کاشتن بذر میباشد برای زود تر به نتیجه رسیدن سعی کنید پوست رویی بذر را جدا نمایید سپس اقدام به کاشت ان بکنید .
لازم به ذکر است ک بهترین زمان کاشت بذر در پاییز میباشد و دمای ایده آل برای این کار پانزده الی بیست درجهی سانتی گراد میباشد .
شرایط نگهداری گیاه مورد
این گیاه به آفتاب کامل نیاز دارد و در سایه رشد نمی کند. خاک مناسب برای رشد این گیاه خاک ماسه ای،شنی،لومی مرطوب و خوب زهکشی شده است.
مورد در برابر بادهای سرد و خشک این گیاه باید محافظت شود ودمایی بین 16 تا 34 درجه برای این گیاه مناسب است. این گیاه برای داشتن گلدهی خوب باید یک تابستان گرم را سپری کرده باشد.
کاربردهای درخت مورد
از انجاییکه درختچه ای با شاخ و برگ متراکم و هرس پذیر است برای ایجاد پرچین مناسب میباشد و به عنوان درختچه زینتی در حاشیهها و یا سطح چمنها کاشته میشود.
معرفی درخت مورد و کاربردهای آن
مورد به خاطر گلهای متعدد و زیبایی که دارد به عنوان درختچه زینتی شناخته میشود .
این گیاه ارتفاعی بین 1 تا 5 متر دارد و 10 تا 20 سال طول میکشد تابه ارتفاع نهائی خود برسد.
شاخههای این درختچه دارای برگهای نزدیک به هم و متراکم است .
برگها بدون دمبرگ و نیزه ای شکل هستند و 3 تا 5 سانتی متر طول دارند .
ای گیاه دارای گلهای ستاره ای شکل است که هر گل شامل 5 گلبرگ و کاسبرگ و پرچمهای متعدد است .
گلها سفید رنگ هستند و همزمان هم نر هستند هم ماده ،گیاه خودبارور است و گرده افشانی توسط زنبورها صورت میگیرد.
مورد میوه ای توت مانند دارد که حاوی دانه هایی میباشد ،رنگ توتها معمولا آبی متمایل به سیاه است ولی گاهی اوقات این توتها به رنگ زرد کهربایی نیز دیده میشوند.
میوه این گیاه خوردنی میباشد و هم به صورت خام و هم به صورت پخته مصرف میشود .
میتوان میوه را خشک کرد وبه عنوان طعم دهنده در غذا استفاده کرد.
گل این گیاه عطر و طعم شیرین دارد و در سالاد استفاده میشود.
شرایط نگهداری گیاه مورد:
این گیاه به آفتاب کامل نیاز دارد و در سایه رشد نمی کند.
خاک مناسب برای رشد این گیاه خاک ماسه ای،شنی،لومی مرطوب و خوب زهکشی شده است.
در برابر بادهای سرد و خشک این گیاه باید محافظت شود ودمایی بین 16 تا 34 درجه برای این گیاه مناسب است.
این گیاه برای داشتن گلدهی خوب باید یک تابستان گرم را سپری کرده باشد.
خواص درمانی گیاه مورد به شرح زیر میباشد:
مورد به صورت موضعی در درمان تبخال ، به عنوان آنتی سپتیک و در درمان التهاب مخاط بینی استفاده میگردد . ضد احتقان، قابض، تقویت کننده و ضد عفونی کننده و ضد انگل است.
مصرف موضعی آن در بهبود زخم و مصرف خوراکی آن در درمان اختلالات سیستم گوارشی و مجاری ادرار کاربرد دارد.
همچنین به صورت خوراکی در ناراحتیهای مجاری تنفسی، سینوزیت و سرفههای خشک بکار میرود.
کاربرد موضعی آن در آکنه، بواسیر و عفونت لثه و درپسوریازیس میباشد.
در طب گذشته مورد را تحت عنوان «آس» یا «عمار» به معنی نیکوی و خوشبو نامیده بودند و برای آن اثرات قابض، ضداسهال و تقویت کننده رویش مو قائل بودهاند .
از دمکردۀ برگهای آن به صورت غرغره و دهان شویه در موارد آفت (Aphthae)استفاده میشده، همچنین معتقد بودند که اسانس مورد فرح آور و مقوی قلب است.
نیازها:
نیاز به آفتاب کامل و خاک حاصلخیز با زهکشی خوب دارد.به سرما نیمه مقاوم و تا دمای -5 درجه رو تحمل میکنه.در مناطق سردسیر باید آن را در ضلع جنوبی یا غربی دیوار کاشت.شرایط گرم و خشک را تحمل میکند.این درختچه در جنگلها و زمینهای بایری که در ان درختچههای کوچک روئیدهاند و همچنین در بین درختان زیتون و دامنههای کم درخت کوهستانی میروید.
کاربرد:
از انجاییکه درختچه ای با شاخ و برگ متراکم و هرس پذیر است برای ایجاد پرچین مناسب میباشدو به عنوان درختچه زینتی در حاشیهها و یا سطح چمنها کاشته میشود.
ازدیاد:
1- گرفتن قلمه چوب نرم از شاخه هایی که چوب آنها کمی سخت شده است این قلمهها را در گلخانه ریشه دار میکنند.بکار بردن هورمون اکسین به ریشه زایی کمک میکند.
2-کاشت بذر در پاییز در دمای 16-21 درجه سانتیگراد.پوستهی سخت بذر را باید قبل از کاشت با اسید از بین برد.
.
منبع: ساعدنیوز | https://saednews.com
مجله گل و گیاه
