درخت بنه یا درخت سقز (نگهداری + پرورش)

• پسته وحشی از گیاهان درختی بلندقامت نواحی کوهستانی و نیمه خشک ایران است. ارتفاع این درخت در مناطقی گاهی به 7 یا 9 متر هم میرسد. این درخت در ایران با نام­‌های دیگری ازجمله درخت سقز و بنه شناخته می­ شود. میوه این درخت، دانه ای روغنی، سفت، کوچک و مدور و رسیده آن سبزرنگ است.
• از روغن دانه بنه، جهت مصارف دارویی و خوراکی و از میوه آن برای تهیه ترشی، مربا و از خشک شده میوه آن جهت معطر کردن ماست و دوغ استفاده می‌­شود. میوه این درخت برای دام نیز غذایی مناسب است. پسته وحشی کاربردهای متعدد و متنوع صنعتی و تجاری دیگری نیز دارد. درخت بنه منبع تولید شیره سقز نیز هست. سقز استفاده دارویی فراوان دارد.
• این درخت خشکی پسند می‌باشد و در نواحی گرم و خشک رشد خوبی دارد. میوه این گیاه دارای دانه ای روغنی، کوچک سفت و مدور می‌باشد. رنگ میوه درخت بنه در ابتدا صورتی می‌باشد که پس از مدتی به رنگ قرمز متمایل می‌شود و در هنگام رسیدن به رنگ سبز در می‌آید.
• صمغ حاصل از این درخت دارای ارزش تجاری بالایی است تا آنجا که صادر می‌شود. مواد تشکیل دهند صمغ این گیاه شامل روغن تربانتین و کلوفان است. این درخت سالانه میوه‌های زیادی تولید می‌کند. استفاده‌های گوناگونی از میوه این درخت می‌شود. میوه این دارای طعمی ترش مزه است.

از این درخت سه واریته در ایران می‌روید :

کسور یا بنه کابلی (cabulica) :

این واریته در جهان در کشورهای ایران، افغانستان، جنوب استرالیا و پاکستان می‌روید. این واریته در ایران در استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، کرمان (شاه کوه، کوه جبال بارز) و سیستان و بلوچستان (13 کیلومتری جنوب غرب نصرت آباد، کوه تفتان) می‌روید.

بنه کردستانی، کُلخنک یا سقز (kurdica) :

این واریته در جهان در کشورهای ایران، سوریه، آناتولی، شمال عراق و ارمنستان می‌روید. این واریته در ایران در استان‌های کردستان، کرمانشاه، خوزستان، کرمان، فارس، لرستان، کهگیلویه و بویراحمد و سیستان و بلوچستان می‌روید.

بنه چاتلانقوش (mutica) :

این واریته در جهان در ایران، ترکیه، آناتولی و قفقاز می‌روید. این واریته در ایران در استان‌های گیلان، آذربایجان، همدان، کردستان، کرمانشاه، مرکزی، کرمان، کرمان، فارس، لرستان، تهران، خراسان و سیستان و بلوچستان می‌روید.

کاربرد‌ها و خواص درخت بنه :

1. طبع میوه تازه این گیاه، گرم و خشک است و خشک آن خیلی گرم و خشک است.
2. خوردن میوه بنه جهت تقویت نیروی جنسی، مفید است.
3. بنه مدر و ادرار آور می‌باشد.
4. برای درمان اسهال‌های ساده از دم کرده پوست و برگ این گیاه می‌توان استفاده کرد.
5. جهت رفع کم خونی از بنه می‌توان استفاده کرد. معمولاً در غذاهای محلی مانند کشک به جای گردو از بنه استفاده می‌کنند.
6. جهت کمردرد و دردهای مفصلی از روغن این گیاه می‌توان به کمر مالید.
7. برای پاک کردن کبد و رفع سردرد از ترشی بنه می‌توان استفاده کرد.
8. برای رویانیدن مو از ضماد سوخته آن استفاده می‌شود. این ضماد برای بیماری گری نیز مناسب است.
9. خوردن زیاد آن برای گرم مزاجان مضر است.
10. برای صاف شدن صدا از روغن بنه می‌توان استفاده کرد.
11. جهت بیماری لقوه و فلج کمی از روغن بنه میل شود و با آن عضو را ماساژ دهند.
12. خوردن روغن بنه جهت یرقان مفید است.
13. کسانی که سختی ترشح ادرار دارند می‌توانند از روغن بنه استفاده کنند.
14. جهت تقویت اعصاب، بنه را کوبیده و با شکر مخلوط کرده، میل نمایید.
15. خوردن حلوای میوه بنه باعث تقویت قدرت حافظه می‌گردد.
16. جهت کلیه و دفع سنگ‌های ریز آن از میوه بنه استفاده شود.
17. روغن و میوه بنه پاک کننده اخلاط سینه و ریه می‌باشند.
18. کسانی که می‌خواهند چاق شوند، بنه، بادام زمینی، بادام درختی و شکر را کوبیده میل کنند.
19. جهت باز شدن رنگ پوست صورت، بنه را کوبیده به صورت ماسک روی پوست صورت بگذارند.
20. خوردن بنه از ترک لب جلوگیری می‌کند.
21. بنه برای درمان شب کوری مفید است.
22. کسانی که نرمی استخوان دارند از بنه استفاده کنند.

شرایط رشد و پرورش درخت بنه :

با توجه به اینکه گیاه پسته وحشی بومی مناطق گرم و خشک است، باید در معرض نوردهی فراوان باشد. مناسب ­ترین خاک برای این گیاه، ترکیب شن و ماسه و خاک رس است. افزودن کمی زغال سنگ نارس به این خاک نیز بسیار مناسب است. آبیاری این گیاه باید هنگامی صورت بگیرد که خاک کاملاً خشک شده باشد.

روش کاشت درخت بنه :

روش کاشت در گلدان :

جهت کاشت در گلدان ابتدا دقت داشته باشید که کف گلدان خروجی آب داشته باشد اگر گلدان مورد نظر خروجی نداشت می‌توانید چند سوراخ در کف گلدان ایجاد کنید. کف گلدان را با کمی پوست برنج (در حد دو سانت) پر کنید این کار باعث می‌شود کف گلدان گرم بماند و از سرما زدگی بذر‌ها جلوگیری کند. سپس خاکی که قرار هست در گلدان پر کنید خاک مرغوب باغچه ای با ماسه رود خانه ای به صورت مساوی یعنی 50 درصد خاک و 50 درصد ماسه رودخانه ای مخلوط کرده و در گلدان بریزید سپس بذر‌های مورد نظر را بر روی این خاک با فاطله ای یک سانتی متری قرار دهید و در انتها دقیقا دو برابر سایز بذر بر روی آن ماسه بریزید و در انتها با اسپری اب پاش کاملا گلدان را آبیاری کنید و این کار را روزانه انجام دهید و گلدان را در یک فضای نور گیر قرار دهید. بذرها پس از دو الی 4 هفته اقدام به رویش می‌کنند.

روش کاشت در فضای آزاد :

بهترین زمان برای کاشت در فضای آزاد از دهم اسفند ماه الی 10 فروردین می‌باشد. محل مورد نظر را ابتدا کاملا شخم بزنید و خاک آن را پودر کنید سطح مورد نظر 10 الی 15 سانت از سطح زمین بالاتر باشد. سپس ماسه رود خانه ای بر روی خاک بریزید طوری که محتوای خاک و ماسه به صورت نصف به نصف باشد و کاملا ماسه و خاک را با هم مخلوط کنید. سپس سطح مورد نظر را کاملا صاف کنید و بذر‌های مورد نظر را بر روی این سطح بپاشید پس از پایان این کار دقیقا دو برابر سایز بذر بر روی آن ماسه الک شده بپاشید و در انتها آبیاری به کمک یک آبپاش صورت دهید. محل کاشته شده می‌باید هر روز آبیاری بشود و خاک آن همواره مرطوب باشد. بذر‌های سبز شده در فصل پاییز می‌توانید از زمین جدا کرده و به گلدان و یا محل مورد نظر منتقل بفرمایید.