گل باریجه (نگهداری + پرورش)

کاشت گیاه باریجه و پرورش آن به رعایت نکات متفاوتی از جمله نوع اقلیم، کیفیت خاک و… بستگی دارد که در ادامه به بررسی نحوه کاشت و پرورش گیاه باریجه خواهیم پرداخت.

نکات مهم در پرورش گیاه باریجه و تکثیر آن

گیاهان صنعتی و دارویی، گیاهان ارزشمندی هستند. به همین خاطر برای حفظ و نگه داری و همچنین تکثیر آن‌ها تلاش می‌شود. بیشترین بهره برداری از گیاه مربوط به استان‌های سمنان، خراسان و تهران است.باریجه با 95 درصد ترکیب شیمیایی و دارویی جزء ارزشمندترین گیاهان دارویی است. گیاه باریجه دارای ریشه ای حجیم و غده ای است. این گیاه از خانواده چتریان و مونوکارپیک است. منظور از مونوکارپیک این است که تنها یک بار گل می‌دهد.

خواب فیزیولوژیکی این گیاه از تیر تا اواسط اسفند است. این گیاه روز بلند می‌باشد. اگر ساقه و قاعده ساقه آن شکاف داده شود، از آن شیرابه بیرون می‌آید. باریجه 63٫5 درصد رزین، 27 درصد صمغ و 5٫9 درصد اسانس می‌باشد. از اثرات درمانی آن نیز باید به ضد نزله، دفع درد معده، ضد تشنج، ترمیم کننده زخم‌های سطحی، نیرو دهندگی و مقوی معده اشاره کرد. این گیاه در مصارف آرایشی و بهداشتی و همچنین در تولید چسب الماس(چسب مخصوص) کاربرد دارد.

شرایط اقلیمی پرورش گیاه باریجه

این گیاه در مناطقی که ریزش‌های جوی به شکل برف می‌باشد و از اواخر آبان تا اواخر اسفند ادامه دارد، یافت می‌شود. در چنین مناطقی بعد از اسفند شاهد نزولات جوی به شکل باران به همراه رگبار و تگرگ در بهار هستیم. دوره یخبندان این مناطق نیز طولانی بوده و از آذر تا اواخر اسفند را در بر می‌گیرد. از نیمه دوم فروردین نیز برف شروع به ذوب شدن می‌کند. رشد این گیاه در فصل بهار در دمای 3 تا 25 درجه سانتی گراد است و در دمای بالاتر از 25 درجه رشد نمی کند. میانگین حداقل دما در فصل زمستان 10- می‌باشد.

خاک مناسب برای پرورش گیاه باریجه

خاک باریجه باید نرم، قابل نفوذ و دارای عمق کافی باشد. تهویه در این خاک باید به طور مناسب انجام شود. سنگ مادر اکثر این گیاهان آهکی بوده و دارای بافت رسی-ماسه ای، لومی-رس- ماسه ای و شنی-ماسه ای است. زمین‌های سنگین برای پرورش گیاه باریجه مناسب نیست و باید ابتدا به وسیله کود دامی اصلاح و آن گاه به کشت باریجه مشغول شد. Ph لازم برای رشد و نمو 2/7 تا 7/8 است. این گیاه می‌تواند در این ph محصول خوبی به بار آورد. همچنین پرورش گیاه باریجه در خاک هایی با درصد رس بالا، تهویه نامناسب از نظر هوموس و آهک قادر به رشد نیست و از بین می‌رود.

زمان مناسب برای کشت باریجه

با توجه به ضرورت سرما برای جوانه زدن و تاثیرات رطوبت و سرما در مواد هورمونی بذر، فصل پاییز(آبان و آذر) بهترین زمان برای کاشت گیاه باریجه است. اگر بذرها در بهار کاشته شوند، در آن سال جوانه نخواهند زد. بلکه بعد از گذشت یک سال و طی یک دوره زمستانه، درصد کمی از بذرها جوانه می‌زنند.

نحوه کاشت و پرورش گیاه باریجه

بذر گیاه باریجه را در عمق 5 تا 7 سانتی متری می‌کارند. در این عمق بذر به راحتی جوانه می‌زند و از خاک خارج می‌گردد. این بذر پس از کاشت در زمین در فصل پاییز، نیازی به آبیاری ندارد. بعد از دریافت سرمای مورد نیاز برای جوانه زدن و استراتیفیکاسیون، در اوایل بهار جوانه خواهد زد. برای جوانه زدن در فصل بهار به دمای 3 تا 5 درجه سانتی گراد و رطوبت بالای 75 درصد در خاک نیاز دارد. برای پرورش و جوانه زدن گیاه باریجه در فصل بهار اکسیژن، رطوبت و دما ضروری است.

رشد باریجه مربوط به فصل بهار است. به همین خاطر اگر میزان نزولات جوی از 600 میلی متر کمتر باشد، باید زمین را آبیاری کنید. از خرداد رشد گیاه متوقف و برگ‌ها خشک و زرد می‌شوند. غده‌های آن در زمین می‌مانند و با حداقل فعالیت به حیات خود ادامه می‌دهند.

در ماه‌های خرداد تا اسفند به آبیاری نیازی نیست. ضمن اینکه آبیاری در دوره خواب گیاه باریجه(به خصوص در فصل تابستان) باعث از بین رفتن و پوسیدگی غدد باریجه خواهد شد.

گرده افشانی و گل دهی باریجه

باریجه دگرگشن است و بذرهای آن توسط باد و حشرات انتقال می‌یابد. ساقه گل گیاه باریجه در اوایل خرداد نمایان می‌شود. درجه دما در دوران گلدهی برابر با 10 تا 25 درجه سانتی گراد است. ارتفاع ساقه گل دهنده نیم تا 3 متر است. هر بوته دارای ساقه گل دهنده و گل آذین آن چتر مرکب است.

ساقه‌های گیاه پوک و توخالی و دارای شیره فراوان هستند. این شیره سفید رنگ صمغ باریجه نام دارد. این گیاه دارای گل‌های زرد چتری مانند است. برگ‌های آن دارای کرک‌های ریزی می‌باشند که به صورت رشته رشته جلوه می‌کنند. برای تکثیر گیاه باریجه باید گیاه کوچک به کار ببرید. چون گیاهان بزرگ ریشه اصلی را دارا می‌باشند و در هنگام انتقال ریشه اصلی را از بین خواهید برد.