دفاع شخصی کودکان: مزایا و معایب و بهترین سن شروع آن

زمانی که به عنوان یک پدر یا مادر با کودکانتان به بیرون از خانه پا می‌گذارید، دنیا و جهان برای آنها معنای جدیدی پیدا می‌کند. شما به عنوان والدین، تمام سعی تان را می‌کنید که محیط خانه را برای فرزندانتان مملو از عشق، محبت و امنیت کنید؛ اما هیچ تضمینی وجود ندارد که جهان بیرون از خانه هم همینقدر مهربان باشد. از طرف دیگر، کودکان حتما باید با واقعیات خشن دنیا و محیط پیرامونشان آشنا شوند. در واقع هیچ راه گریزی برای دور شدن از این واقعیات نیست؛ اما آنها می‌توانند یاد بگیرند که چطور از خودشان مراقبت کنند.

.

بهترین سن برای یادگیری دفاع شخصی کودکان چه زمانیست؟

اگر قرار باشد کودکتان تحت نظر یک مربی و در کلاس‌های آموزشی شروع به یادگیری دفاع شخصی کند، در اکثر مواقع 3 سالگی سن شروع آموزش‌های دفاع شخصی به بچه هاست. با این حال در برخی موارد، کلاس‌های آموزش دفاع شخصی کودکان حداقل سن لازم برای یادگیری این مهارت را 10 سال عنوان می‌کنند. در واقع همه چیز به سبک مبارزه ای دفاع شخصی بستگی دارد. علاوه بر این بسیار مهم است که مزایا و معایب آموزش دفاع شخصی به کودک هم در نظر گرفته شود و با توجه به آن آموزش شروع شود.

.

آیا کودکان حتما باید دفاع شخصی یاد بگیرند؟

◉ با توجه به آمارهای هشدار دهنده در خصوص افزایش قاچاق کودکان در سطح جهانی، کودکان ما حتما باید آمادگی مقابله با بدترین شرایط را داشته باشند. ما به عنوان والدین وظیفه داریم که به کودکانمان یاد بدهیم هر زمانی که متوجه شرایط غیر عادی شدند باید چه کار کنند و چطور از خودشان محافظت کنند؛ حالا ممکن است این آموزش‌ها در قالب دفاع شخصی باشند و یا فقط به آنها یاد بدهیم چطور از چنگ یک مهاجم خلاص شوند.

◉ بنابراین پاسخ این سوال مثبت است. بله، یادگیری دفاع شخصی برای بچه‌ها یک اولویت محسوب می‌شود. البته این نکته را هم باید در نظر گرفت که هر بچه ای با توجه به سن و توانایی‌های فردی اش باید تحت آموزش دفاع شخصی قرار بگیرد؛ برای همین ممکن است فرزندان شما در سنین متفاوتی آمادگی یادگیری مهارت‌های دفاع شخصی را پیدا کنند.

◉ مثل همه کارهایی که انجام می‌دهیم، پشت این قضیه هم یک هدف نهفته است. هدف از آموزش دفاع شخصی به کودکان برطرف کردن نگرانی‌های پدر و مادرهاست. ما به عنوان والدین دلمان می‌خواهد مطمئن باشیم که فرزندانمان همیشه در بالاترین سطح امنیت قرار دارند. ما با آگاهی از اینکه دنیای پیرامونمان جای بی‌رحمیست کودکانمان را وارد این جهان کرده ایم و حالا باید با مجهز کردنشان به مهارت‌های مختلف، از آنها در مقابل این بی‌رحمی و ناامنی حفاظت کنیم.

◉ تصمیم گیری درباره اینکه بچه‌ها از چه سنی باید دفاع شخصی را یاد بگیرند به غریزه والدینشان و احساسی که آنها را متوجه این مساله می‌کند بستگی دارد. فقط شما هستید که می‌توانید تشخیص بدهید کودکتان چه زمانی آماده قدم گذاشتن در این مسیر است.

◉ نکات کوتاهی که در ادامه به آنها اشاره می‌کنیم به شما کمک می‌کنند تا سن آمادگی فرزندتان برای یادگیری دفاع شخصی را تشخیص بدهید. اگر کودک شما موارد را زیر را دارد می‌توانید مطمئن باشید به سن مناسب برای یادگیری این مهارت رسیده است:

◉ می‌تواند درست و غلط را به خوبی تشخیص بدهد و هنگام بیان افکار و دیدگاه هایش در مورد درست و غلط بودن مسائل صحبت کند.

◉ می‌تواند وقتی خواهر، برادر یا بچه‌های کوچکتر از خودش اسباب بازی مورد علاقه را از دستش می‌گیرد، بدون عصبانیت، حمله کردن و یا اوقات تلخی با او کنار بیاید و مساله را حل کند.

◉ می‌فهمد که خطر یا خشونت چیست. متاسفانه کودکان ما حتی با تماشای کارتون هایی مثل تام و جری که از تلویزیون پخش می‌شوند هم در معرض خشونت قرار می‌گیرند. برای همین آموزش خشونت مهاجم مفهوم جدیدی برای آنها نیست.

◉ می‌تواند مفهوم آدم خوب یا آدم بد را در یک فیلم درک کند و بفهمد. مثلا ممکن است پسرتان از شما بپرسد “چرا مرد عنکبوتی به گرین گابلین حمله می‌کند؟” یا “چرا همه دنبال تعقیب و تیراندازی به هالک هستند؟” ممکن است کودکتان فرق آدم خوب و بد را بداند؛ اما تا زمانی که از شما می‌پرسد “چرا” و به سمت سوالاتی مثل “مگر او چه کار اشتباهی کرده؟” حرکت نکند هنوز آمادگی یادگیری دفاع شخصی را ندارد. می‌بینید؟ بهترین قاضی برای تشخیص این مساله خود پدر و مادرها هستند.

.

آیا آموزش دفاع شخصی به کودکان فکر خوبیست یا اصلا ایده خوبی نیست؟

حالا بیایید کمی موضوع را بیشتر بشکافیم و با مزایا و معایب آموزش دفاع شخصی به کودکان آشنا بشویم.

.

مزایای دفاع شخصی برای کودکان

1- کودکان با واقعیت دنیا آشنا می‌شوند و آن را همانطور که واقعا هست می‌بینند

وقتی شروع به آموزش دفاع شخصی به کودک می‌کنیم، در واقع پرده خوشرنگ و لعابی که جلوی دید کودک را گرفته برمیداریم و او را با بدی‌های جهان، آدم‌های بد و واقعیات زشت دنیا آشنا می‌کنیم.

2- به بچه‌ها یاد می‌دهیم که احساس مسئولیت بیشتری نسبت به خودشان داشته باشند

با آموزش دفاع شخصی، این فرصت را به کودکانمان می‌دهیم که در صورت غیبت ما هوشیار باشند و به جزئیات محیط اطرافشان توجه کنند و مسئولیت‌های مربوط به خودشان و محافظت از خودشان را یاد بگیرند.

3- وقتی کودک با خطر روبرو می‌شود برای مقابله با آن برنامه دارد

بچه هایی که دفاع شخصی یاد می‌گیرند برای لحظات و شرایط ناخوشایند برنامه دارند و می‌توانند ضمن حفظ آرامششان تمرین هایی که یاد گرفته‌اند را اعمال کنند تا از خطر نجات پیدا کنند.

4- فرزندان ما تسلیم شر و بدی نمی شوند و برای چیزی که درست و خوب است می‌جنگند

با آموزش دفاع شخصی به کودک، ما به عنوان والدین آنها را آماده می‌کنیم تا وقتی در شرایط خطرناک قرار گرفتند از هر خطری فرصتی برای مبارزه بسازند. این آمادگی می‌تواند جان آنها را در شرایط سخت نجات بدهد.

5- کودکان می‌توانند اهمیت تناسب اندام و سلامتی را یاد بگیرند

آموزش دفاع شخصی به کودک باعث می‌شود او از اهمیت تناسب اندام و سلامتی آگاه شود و درک اصول تغذیه ای مناسب و توجه به توانایی‌های بدنی برای او به یک سرگرمی سالم تبدیل شود.

.

معایب دفاع شخصی برای کودکان

1- کودک ما ترس زده و پارانوئید می‌شود

وقتی هدف از یادگیری دفاع شخصی و استفاده از آن را به کودک یاد می‌دهیم، حجم بزرگی از ترس و پارانویا را به او القا می‌کنیم. من به شخصه یادم می‌آید زمانی که برای اولین برای پسرم توضیح دادم غریبه به چه کسی می‌گویند، چطور با چشمانی باز و با دقت به من گوش می‌کرد. من به وضوح می‌توانستم ترس را در صورتش ببینم.

2- اگر آموزش دفاع شخصی زودتر از موعد مناسب شروع شود ممکن است کودک نتواند فرق بین یک تهدید واقعی با یک بازی خشن را تشخیص بدهد

اگر کودک شما هنوز به سنی نرسیده که بتواند خطر و تهدید واقعی را درک کند نباید دفاع شخصی را برای او شروع کنید. در غیر اینصورت ممکن است کودک حتی وقتی با همکلاسی هایش در مدرسه کشتی می‌گیرد هم این بازی را یک تهدید واقعی تلقی کند و واکنش شدیدی نشان بدهد. در این حالت احتمالا هر روز از مدرسه با شما تماس می‌گیرند و از فرزندتان شکایت می‌کنند! پس می‌بینید که سن شروع آموزش دفاع شخصی به کودک چقدر مهم است.

3- ممکن است کودک از مهارت دفاع شخصی اش روی همه استفاده کند

تا حالا برایتان پیش آمده که بعد از تماشای هاکی، فوتبال یا گلف وسوسه شوید خودتان هم بازی کنید؟ همین انتظار را می‌توان از دختر یا پسرمان که به تازگی دفاع شخصی یاد گرفته هم داشته باشیم. ممکن است او هم به خاطر همین وسوسه شدن و با پیش پا افتاده ترین دلایل یا فقط برای آزمایش حرکت جدیدی که یاد گرفته، در مدرسه مهارتش را روی همکلاسی هایش پیاده کند.

4- کودک در معرض تکبر، اعتماد به نفس بیش از حد و احساس شکست ناپذیری در مواجه با خطر قرار می‌گیرد

اگر دفاع شخصی به گونه ای آموزش داده نشود که کودک بفهمد جلوگیری از به خطر افتادن بهترین دفاع است، ممکن است احساس شکست ناپذیری کند و خودش را به خطر بیندازد.

.

آموزش دفاع شخصی در خانه یا در کلاس‌های آموزشی؟

اگر فیلم پسر کاراته باز (Karate Kid) را دیده اید باید بدانید در صورتی که مربی دفاع شخصی فرزند شما چیزی شبیه آقای میاگی در این فیلم نباشد پس احتمالا به دردسر می‌افتید! اگر تصیم دارید فرزندتان را به کلاس‌های آموزش دفاع شخصی بفرستید، قبل از هر کاری فرهنگ درون سالن آموزش را غربالگری کنید.

معمولا هر چه سن کودکان پایین تر باشد کمتر به مربی نیاز دارند. بچه‌ها در سنین پایین تر کمتر به یادگیری سیلی زدن، مشت زدن و یا لگد زدن نیاز دارند. تا زمانی که بچه‌ها عواقب چنین کارهایی را درک نکنند و نفهمند، نیازی نیست به کلاس آموزش دفاع شخصی بروند. توصیه می‌کنیم قبل از هر کاری دنبال مشاوره و راهنمایی گرفتن باشید. پرس و جو کنید و ببینید در کلاس‌های دفاع شخصی چه چیزهایی آموزش داده می‌شود و اگر برای سن فرزندتان مناسب است اقدام کنید.

از طرف دیگر، در اکثر این کلاس‌ها نظم و انضباط و احترام به دیگران آموزش داده می‌شود؛ پس چرا خود ما به عنوان پدر و مادر نتوانیم چنین مهارت هایی را به کودکمان در خانه یاد بدهیم؟

.

آموزش‌های دفاع شخصی برای کودکان شامل چه مواردی می‌شود؟

اصول آموزش دفاع شخصی برای کودکان باید با این موارد شروع شوند و حول این محورها متمرکز باشند. کودک در این کلاس‌ها باید موارد زیر را یاد بگیرد:

◉ بفهمد که چقدر برای پدر و مادر و خانواده اش مهم است و هرگز نباید توسط افراد دیگر به جایی برده شود.

◉ بفهمد چرا هیچ وقت بدون اطلاع پدر و مادرش جایی نباید جایی برود

◉ متوجه احتمال وجود خطر در هر محیطی باشد

◉ از هرگونه خطر بالقوه در اسرع وقت دوری کند

◉ یاد بگیرد که چطور در صورت لزوم از خودش در برابر فرد مهاجم دفاع کند

◉ بداند باید بعد از مدرسه یا مهد کودک با چه کسی به خانه برود و هیچ وقت با شخص دیگری به جایی نرود. علاوه بر این باید هر نوع مورد غیر عادی را به معلمش گزارش بدهد

◉ یاد بگیرد که در صورت احساس امنیت یا برخورد با فرد مهاجم فریاد بزند و درخواست کمک کند؛ مثلا به اینکه مدام جیغ بزند بگوید: “کمک کنید، این فرد غریبه است”. چون جیغ یا لگد زدن ممکن است به اندازه کافی سوء ظن دیگران را تحریک نکند.

.

نتیجه گیری

با توجه به مواردی که در این مطلب به آنها اشاره کردیم، معمولا هر چه کودک کوچکتر باشد کمتر به یادگیری دفاع شخصی نیاز دارد چون کودکان در سنین پایینتر مدام جلوی چشممان هستند و می‌توانیم روی آنها کنترل و نظارت داشته باشیم. با بزرگتر شدن کودکان، نیاز به یادگیری دفاع شخصی هم بیشتر می‌شود. در نهایت این شما هستید که به عنوان والدین تشخیص می‌دهید فرزندتان از چه سنی باید مهارت دفاع کردن از خودش را یاد بگیرد. حتی یک مربی متخصص هنرهای رزمی هم نمی تواند به اندازه خود پدر و مادر سن مناسب فرزند را برای یادگیری دفاع شخصی تشخیص بدهد.

در وهله اول، ما به عنوان پدر و مادر وظیفه داریم که امنیت فرزندانمان را تامین کنیم و آنها را از خطرات بالقوه ای که در همه جا یافت می‌شود دور نگه داریم. در درجات بعدی نیز باید آنها را با اینکه چطور قهرمانان و نگهبانان هوشیار خودشان باشند آشنا کنیم و به آنها یاد بدهیم با خطر مقابله و از خودشان دفاع کنند.