کاهو چینی (نگهداری + پرورش)

کاهوی چینی در آشپزی ژاپنی بسیار کاربرد دارد و به عنوان یک سبزی زمستانی بسیار محبوب است. این کاهو پس از دایکون و کلم برگ مرتبه سوم در کشت سبزیجات را در ژاپن به خود اختصاص داده است.

کاهو مینیوت بهترین واریته از کاهوی چینی کوچک بوده و اندازه‌ی آن به 15 تا 25 سانتی متر می‌رسد.

برگ‌های بیرونی کاهو مینیوت سبز تیره و برگ‌های داخلی آن سبز بسیار روشن و تقریباً زرد رنگ می‌باشد.

کاهو چینی مینیوت بسیار ترد تر از کاهو‌های رایج در ایران و مزه‌ی آن نیز کمی شیرین تر می‌باشد.

یکی از ویژگی‌های برجسته کاهو مینیوت تراکم برگ‌ها در قسمت بالایی آن برخلاف باقی کاهو‌ها ست که باعث ایستادگی بسیار خوب این کاهو شده.

دوره‌ی رشد این کاهو (کاشت بذر تا برداشت ) حداکثر 50 روز بوده و به بیماری سفیدک داخلی نیز مقاوم می‌باشد.

شرایط آب و هوایی کاشت بذر کاهو چینی مینیوت :

دما:

کاهو نسبت به سبزی‌های دیگر تحمل سرمای بیشتری را دارد و در آب و هوای خنک نتیجه بهتری دارد درنتیجه در شهر‌های خنک کاشت بهاره و در شهر‌های با آب و هوای گرم کاشت پاییزه و زمستانه آن بهتر است، البته برای کاشت خانگی در هر شرایط آب و هوایی میتوان کشت نمود.

گرما ، کم آبی و خشکی باعث می‌شود کاهو زودتر به گل برود و در نتیجه کیفیت آن کاهش پیدا کند.

کاهو دمای کمتر از صفر درجه را نیز تحمل میکند ولی اگر سرما پایدار باشد باعث بد فرم شدن برگ‌ها و جمع شدن آنها و تغییراتی در رنگ برگ کاهو می‌شود.

خاک:

کاهو در اکثر خاک‌ها قابل رشد است ولی در خاک‌های فقیر عملکرد و کیفیت محصول کاهش می‌یابد. بهترین نتیجه را در خاک‌های نیمه سبک و غنی دارد.

برای کاشت خانگی خاک‌های نیمه سبک عملکرد خوبی دارد، خاک رسی شنی یا ترکیبی از کود حیوانی و خاک باغچه یا خاک برگ گزینه‌های مناسبی می‌باشد.

قبل از کاشت در باغچه می‌توانید کود حیوانی را در سطح خاک پخش و خاک را زیر و رو کرده و سپس اقدام به کاشت بنمایید.

آموزش کاشت بذر کاهو چینی مینیوت :

کاهو را در مناطق گرم که زمستان ملایمی هم دارند در پاییز و زمستان کاشته می‌شود و در شهر‌های سرد که زمستان سردی دارند در بهار اقدام به کاشت آن می‌کنند.

در کاشت پاییزه بذر‌ها را در شهریور ماه می‌کارند، در کاشت بهاره در اردیبهشت یا خرداد اقدام به کاشت آن می‌کنند.

البته برای کاشت خانگی در باغچه یا گلدان در تمامی طول بهار و تابستان می‌توان اقدام به کاشت نمود که در ادامه به آن میپردازیم.

بذرها را با فاصله‌ی 15 تا 30 سانتی متر از یک دیگر می‌کارند و بر روی آن لایه‌ی نازکی از خاک نرم می‌ریزند و به آرامی آبیاری می‌کنند به طوری که بذرها جابه جا نشوند.

بذر‌ها بعد از گذشت 3 تا 5 روز از خاک بیرون می‌آیند.

کاهو را میتوان در سینی نشاء یا زمینی دیگر یا گلدانی نشاء کرد و سپس بعد از رشد آن به زمین و محل اصلی انتقال داد و با فاصله‌های یکسان و مرتب کاشت.

در روشی دیگر میتوان بذر‌ها را به صورت دست پاش کاشت و بعد از رشد آن و رسیدن به طول 5 سانتی متر اقدام به تنک کردن بوته‌ها و کاهش تراکم آنها نمود.

کاشت بذر کاهو چینی مینیوت در منزل :

بهتر است کاهو در اوایل بهار یا پاییز که هوا خنک است کاشته شود، اگر خواستار کاشت در فصل گرم یا در داخل آپارتمان یا پشت پنجره هستید باید نیاز سرمایی بذرها را برطرف کنید، این عمل درصد موفقیت را بسیار بالا می‌برد که در ادامه به آن می‌پردازیم.

برای کاشت کاهو در داخل آپارتمان و پشت پنجره منزل یا در فصلی که هوا گرم می‌باشد برای موفقیت بیشتر در کاشت باید ابتدا نیاز سرمایی بذرها را برطرف کنیم.

برای این کار تمامی بذر‌های موجود را بین چند لایه دستمال خیس گذاشته و داخل پلاستیک فریزر قرار می‌دهیم و در طول روز داخل یخچال و در قسمتی که امکان یخ زدن وجود ندارد می‌گذاریم (طبقه‌ی پایین یخچال) و شب آن را بیرون قرار می‌دهیم، این عمل را تا 20 روز انجام می‌دهیم و با مشاهده جوانه زدن بذرها اقدام به کاشت آنها می‌کنیم.

برای کاشت در باغچه بعد از آماده سازی خاک، بذر کاهو چینی مینیوت را در گودال‌های نیم سانتی متری با فاصله‌ی 15 سانتی متر به صورت خطی بکارید.

کاهو را باید در مکانی کاشت تا روزانه حداقل 6 ساعت آفتاب بخورد.

خاک گلدان یا محل کاشت باید نیمه سبک، غنی و دارای زهکشی بالا باشد، سطح خاک باید همیشه مرطوب باشد ولی غرق آبی نباشد.

برای کاشت در گلدان، گلدانی را انتخاب کنید که حداقل 10 سانتی متر باشد.

بذر‌ها را با فاصله چند سانتی متر ( 2 تا 3 سانتی متر) بر روی گلدان قرار دهید و بر روی آن به اندازه‌ی نیم سانتی متر خاک نرم بریزید و سپس به آرامی آبیاری کنید.

گلدان را باید در جای نورگیر قرار دهید و تا قبل از جوانه زنی اجازه ندهید خاک خشک شود .

وقتی کاهو‌ها رشد کردند میتوانید بوته‌ها را تنک کنید (بوته‌های اضافی را حذف کنید) تا فضای بیشتری برای باقی کاهو‌ها باشد.

کاهو هایی که تنک کرده اید را میتوانید در گلدانی یا محلی دیگر به صورت جداگانه بکارید.

برای اینکه کاهو طعم و کیفیت بالایی داشته باشد باید خاک آن همیشه مرطوب باشد. البته نباید خاک را خیس نگه داشت بلکه باید مرطوب باشد.
اگر هوا گرم باشد باید گلدان کاهو را در سایه قرار داد.

محدوده دمای مطلوب رشد از 22-12 درجه سانتی گراد متغیر است و تشکیل هد در دمای بین 20-16 درجه سانتی گراد صورت می‌گیرد . دماهای بالاتر از 25 درجه سانتی گراد ، به استثنای رقم‌های مقاوم به گرما و زودرس ، باعث تاخیر در تشکیل هد و کاهش کیفیت می‌شوند . دماهای بالا در طی تشکیل هد باعث کاهش فشردگی و افزایش وقوع سوختگی انتهایی می‌شوند .

دماهای بالاتر از 32 درجه سانتی گراد برای نمو گل نیز مضر می‌باشند . کلم چینی در مناطق خنک نیمه گرمسیری و مناطق معتدله با دماهای متوسط کشت می‌شود و همچنین گیاه در ارتفاعات مناطق گرمسیری که هوا معتدل است ، کشت می‌شود .

خاک و تغذیه در کاشت کاهو چینی

کلم چینی نیاز به مقدار زیادی نیتروژن ، کلسیم و رطوبت خاک دارد . رطوبت خاک نباید کمتر از 85-70 درصد ظرفیت مزرعه ای باشد . تحمل کلم چینی به شوری کم است .

ازدیاد

ازدیاد آن با کاشت مستقیم بذر یا نشاکاری صورت می‌گیرد . تراکم گیاهی بین 80000-60000 گیاه در هکتار متغیر است .

رشد و نمو

روزهای با دمای متوسط و شب‌های خنک باعث افزایش عملکرد و کیفیت آن می‌شود . اثر متقابل شدت نور و دما بر رشد و نمو تاثیر می‌گذارد . شدت نور بالا نمو برگ را تحریک و باعث تشکیل زودهنگام هد می‌شود .

شدت نور کم باعث تشکیل برگ‌های باریک و کاهش عملکرد می‌گردد . طول روز بر تشکیل هد بی‌تاثیر است ، اما ممکن است بر سرعت رشد موثر باشد . دمای پایین به مدت طولانی برای گلدهی لازم است و در برخی رقم‌ها ، دمای کمتر از 13 درجه سانتی گراد کافی است .

ورنالیزاسیون برای القای ساقه گلدهنده لازم است و طولانی تر شدن دوره سرمادهی باعث تسریع گلدهی می‌شود . در کاشت کاهو چینی باید در نظر داشت که برای پرهیز از گلدهی زودتر از موعد (بولتینگ) دما باید بالاتر از 18 درجه سانتی گراد باشد .

در حالی که دماهای پایین باعث تحریک بولتینگ می‌گردند ، طول روزهای بلند سبب تشدید گلدهی می‌شوند . در برخی رقم‌ها طول روزهای بلند نسبت به دماهای پایین باعث تحریک بیشتر گلدهی می‌شوند.

در شرایط روزهای بلند ، برخی رقم‌های حساس می‌توانند بدون مواجه شدن با دمای کمتر از 15 درجه سانتی گراد گل تولید کنند رشد اولیه گیاه سریع است و هد بعد از این که روزت دارای 15-12 برگ بود ، تشکیل می‌شود . گاهی کشاورزان برگ‌های بیرونی را به هم می‌بندند تا هد زودتر و با کیفیت بهتر تشکیل شود .

برداشت

رقم‌های زودرس 50 یا 55 روز و رقم‌های دیررس 100 روز بعد از کاشت برداشت می‌شوند . کلم چینی زمانی برداشت شودکه هد کامل تشکیل شده باشد و با بریدن هد از ساقه ، مانند کلم پیچ و کلم گل ، برداشت می‌شود .

وزن گیاه از 5/0 تا 5 کیلوگرم متغیر است ، گاهی وزن به 10 کیلوگرم هم می‌رسد . تعداد برگ‌ها از 20 تا 150 متغیر است و عملکرد تا 60 تن در هکتار گزارش شده است . هدهای برداشت شده برای جلوگیری از صدمه آفتاب مستقیم ، باید در سایه قرار داده شوند .

انبار مانی

کلم چینی در دمای صفر درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی 100-95 درصد به مدت 3-2 ماه قابل نگهداری است

ناهنجاریهای فیزیولوژیکی

در کاشت کاهو چینی باید در نظر داشت که کلم چینی نسبت به سایر کلم‌ها به سوختگی انتهایی حساس تر است و این ناهنجاری باعث کاهش عملکرد آن می‌شود . رشد فوق العاده زیاد در طی تشکیل هد باعث افزایش این ناهنجاری می‌شود .

اگر نسبت نیترات به آمونیوم در طی رشد بیشتر باشد تا حدودی می‌توان این ناهنجاری را کنترل کرد . محلول پاشی با کلرید کلسیم باعث کاهش این ناهنجاری می‌شود.