گیاه اپیمدیوم (نگهداری + پرورش)

اپیمدیوم یک گیاه علفی غیر معمول و نادر است. پیدا کردن یک گونه‌ی گیاهی که بتواند در منطقه ایی بدون نور یا با نور کم به خوبی رشد کند، همیشه یک چالش بوده است بومی منطقه‌ی شرق آسیاست و از نام‌های متداول آن می‌توان Barrenwort, Bishop’s hat, Horny goat weed, Fairy wings, Randy beef grass, Yin yang huo. را نام برد. در اوایل رشد این گیاه نیازمند به مراقبت متوسط است تا به موقعیتی پایدار برسد اما پس از آن تنها به مراقبت‌های گاه و بی‌گاه نیاز دارد.

گیاه اپیمدیوم که در زبان عامیانه به آن بز شاخدار نیز گرفته می‌شود، در موارد پزشکی بسیاری استفاده میشود که البته از مهم ترین آنها می‌توان به افزایش میل جنسی اشاره کرد و این گیاه در حال حاضر یکی از قوی ترین مکمل‌های جنسی طبیعی است.

گیاهی دائمی ریزوم دار، همیشه سبز یا خزان دار از مناطق مدیترانه ای تا معتدله شرق آسیا است که نقش و نگار برگ‌ها و ظاهر زیبای گل‌های بهاره، آن را به گیاه پوششی با رشد کم تا متوسط برای محل‌های کوچک تبدیل کرده است. می‌توان آن را در محل‌های سایه و درخت کاری شده همراه با آزالیا، کلماتیس و دیگر گیاهانی که خاک‌های اسیدی را می‌پسندند کشت کرد.

از شبکه فشرده ساقه‌های زیرزمینی دمبرگ‌های سیمی و نازک خارج شده که حامل برگچه‌های چرمی قلبی شکل با حاشیه کم و بیش خاردار، به طول 5/7 سانتی متر است که در رشد جدیدی بهاره به رنگ صورتی متمایل به برنزی بوده و در پاییز برنزی می‌شوند. گل‌ها بصورت خوشه‌های تنک ظاهر می‌شوند که هر گل شامل 4 کاسبرگ (در یک چیدمان ستاره مانند) است که گل حقیقی را که دارای گلبرگ‌های ممیزدار است احاطه کرده است.

گیاه اپیمدیوم که در زبان عامیانه به آن بز شاخدار نیز گرفته می‌شود، یکی از باستانی ترین گیاهان طبی میباشد. این گیاه گلدار که بومی کشور چین است را می‌توان به صورت پراکنده در دیگر قسمت‌های آسیا نیز مشاهده کرد.

گیاه بز شاخدار علفی سالهاست در طب سنتی چینی با نام یین یانگ هو برای افزایش سلامت جنسی، درمان مشکلات مختلف مانند بیماری کلیه و کمک به سلامت استخوان‌ها استفاده می‌شود.

اگر به این فکر می‌کنید که این گیاه نام عجیبی دارد، خوب است بدانید که در پشت این اسم داستانی نهفته است. داستان پشت این نام این است که کشاورزان متوجه شدند که بزها و گوسفندانی که گیاهان اپیمدیوم را می‌خوردند، در اطراف حیوانات جنس مخالف به هیجان آمده بودند.

نیازها:

به سرما مقاوم است اما گل‌ها و برگ‌ها در اثر سرما آسیب می‌بینند. در محل سایه رشد کرده و به خاک حاصلخیز غنی از مواد آلی، مرطوب اما با زهکشی خوب نیاز دارد. گیاهان باید با فاصله 30 سانتی متر کشت شوند.

افزایش:

با کاشت بذر و یا تقسیم بوته قابل افزایش است. تقسیم بوته در پاییز یا بعد از گلدهی انجام می‌شود. می‌توان قلمه‌های ریزوم را در زمستان، در گلخانه ریشه دار کرده و بعد از رفع خطر سرما به بیرون منتقل کرد.

ویژگی‌های ظاهری

برگ : برگ‌ها علفی و همیشه سبز هستند و حالتی مرکبی دارند که معمولا شامل سه برگچه می‌شوند. برگ‌ها قلبی شکل و به قطر 3 تا 6 سانتی متر هستند. در اوایل بهار باید شاخ و برگ‌های ضعیف بریده شوند تا آن هایی که قوی و پایدار هستند و جلوه‌ی خوبی دارند باقی بمانند. در طول فصل پاییز زمانی که رنگ برگ‌ها به قرمز-طلایی تغییر کرد، شاخ و برگ‌های این گیاه جلوه‌ی زینتی به خود می‌گیرند. برگ‌ها دارای رگبرگ‌های جذابی هستند که قبل از بلوغ و سبز شدن دارای رنگ صورتی-برنزی می‌شوند. شاخ و برگ‌ها ممکن است دارای حاشیه‌های خاردار با رنگ مارون یا طلایی باشند.

گل : فصل گلدهی اواخر بهار و اوایل تابستان می‌باشد. گل‌ها به صورت خوشه ای و شکلی فنجانی دارند و قطر آن به 5 سانتی متر میرسد. گل‌های این گیاه سایه دوست حتی در عمیق ترین سایه‌ها هم شکوفا می‌شوند و زیبایی خود را به رخ می‌کشند. گل‌های این گیاه شامل شکوفه هایی با چهار گلبرگ ظریف است که از خوشه‌ها آویزان شده‌اند و در رنگ‌های مختلفی وجود دارند. گل‌ها به گل‌های گیاه columbine شباهت دارند.

ساقه: ساقه‌های این گیاه تکی و پرزدار و بلند و باریک هستند.

نگهداری

نور:

اپیمدیوم گیاهی است که سایه دوست است بنابراین باید در محلی کاشته شود که سایه یا نیمه سایه باشد.

آبیاری :

در طول دوران خشکی، آبیاری باید منظم باشد. در ابتدا که گیاه هنوز بالغ نشده است آبیاری را به صورت منظم انجام دهید ولی زمانی که گیاه بالغ شد می‌تواند تا حدی کم آبی را تحمل کند.

خاک:

در خاک غنی و به خوبی زهکشی شده بهترین عملکرد را داراست. خاک باید کمی اسیدی یا خنثی باشد با PH پنج و نیم تا هفت. خاک غنی و مرطوب که با مواد آلی تقویت شده باشد مورد نیاز این گیاه است.

کوددهی :

می توانید از مالچ‌های کاهی در زمستان استفاده کنید.

آفات و مشکلات :

تنها آفت مهم آن vine weevils است و همچنین ویروس موزاییک هم می‌تواند مشکل آفرین باشد که رفع این مشکل نیازمند حذف گیاه است.

تکثیر :

اپیمدیوم از طریق ریزوم رشد می‌کند که به سختی می‌توان آن را پیدا کرد ولی می‌توان آن را از گلخانه‌های تخصصی تهیه کرد. به دلیل رشد کندی که این گیاهان دارند، آن‌ها را معمولا به صورت گیاهان خریداری شده نگهداری می‌کنند اما از طریق تکثیر هم میتوان این گیاه را پرورش داد. گیاه را بعد از آخرین سرما یا در اوایل پاییز در زمین بکارید. با استفاده از تقسیم: اگر در بهار تقسیم را انجام می‌دهید باید در منطقه‌ی خنک قرار بگیرد ولی اگر در پاییز تقسیم می‌کنید باید در منطقه ای گرم قرار بگیرد اما گفته می‌شود: اگر از طریق تقسیم میخواهید گیاه را تکثیر دهید بهترین نتیجه را با انجام آن در اواخر تابستان بدست می‌آورید. فضایی در حدود 15 تا 30 سانتی متر برای گیاه در نظر بگیرید.

کاربرد:

به دلیل سایزی که این گیاه دارد می‌توان از آن در باغ‌های صخره ای استفاده کرد و همچنین به عنوان گیاهان پوششی زمین می‌توان از آن‌ها استفاده کرد. سعی کنید اپیمدیوم‌ها را در زیر درختان بلند پرورش دهید زیرا با این کار میتوانید به چشم انداز خود حس جنگل را القاء کنید. با گذشت زمان اپیمدیوم به صورت طبیعی شاخ و برگ‌های زیادی را ایجاد می‌کند که این گیاه را تبدیل به یکی از بهترین گیاهان چندساله‌ی پوششی برای محلی که در آن نور کم است تبدیل می‌کند.

مباحث اضافی :

نام این گیاه به احترام گیاه شناس سوئدی کارل لینه گرفته شده. عصاره‌ی این گیاه کاربرد‌های پزشکی زیادی دارد از جمله در درمان پوکی استخوان و به عنوان داروی مقوی غرایز جنسی از آن استفاده می‌شود. از این رو برخی از نام‌های متداول آن می‌توان به Horny goat weed اشاره کرد.