درخت کاج نوئل همانند بیشتر انواع درختان کاج، همیشه سبز و تک پایه است. از جنس کاج نوئل تا کنون 40 تا 50 گونه در سراسر جهان شناسایی شده است که مهمترین آنها کاج نوئل سبز، نوئل بالشتکی، نوئل کانادایی، نوئل نقره ای و نوئل آبی کاستر میباشد.
این گیاه از مناطق سرد و معتدله نیمکره شمالی در ناحیه قطبی تا ارتفاعات کوهستانی نواحی معتدله گرم گسترده شده است. شاخههای این درخت پیرامونی، منظم و نسبتاً کوتاهند . سوزنها بادواماند و پایک کوتاهی دارند که هنگام سقوط، بر روی شاخهها باقی میمانند . مقطع سوزنها 1 گوشه است. مخروط ماده ابتدا مستقیم بوده ولی در جریان گرده افشانی به سمت پایین خم میشود . پس از رسیدن و ریزش دانه ها، به همان حالت و بدون جدا شدن و ریزش فلسها باقی میماند. مخروط تخم مرغی کشیده تا تخم مرغی واژگون، آویزان و در سال اول رشد میرسد. درختان نوئل دارای ارتفاعی بین 24 الی 30 متر بوده و قطر تاج پوششی آنها 12 الی 15 متر میباشد.
این درخت یکی از مهمترین و بهترین درختان چوبده و صنعتی در اروپا و جهان میباشد و سهم عمده ای از تجارت جهانی چوب به آن اختصاص یافته است . از آن در تهیه چوبهای الواری و تیری، مصارف متنوع نجاری، ساختمان سازی و مبل سازی و حجم زیادی در تولید خمیر کاغذ استفاده میشود
کاج نوئل درختی است پر رشد و به واسطهی کریسمس از معروفترین کاجها میباشد ولی در سالهای اخیر به خاطر توانایی پایین برای بازیابی سوزن هایش از محبوبیتش کم شده در شرایط ایده آل در هر فصل رشد 30 سانتی متر رشد میکند تمامی گونههای این درختچه یکپایه میباشند یعنی مخروطهای نر و ماده روی همان درخت ولی شاخههای جدا تشکیل میشود. این گونهها از مناطق سرد و معتدله نیمکره شمالی از ناحیه قطبی تا ارتفاعات کوهستانی نواحی معتدله گرم گسترش یافته اند. سوزنها دارای مقطع 4گوشه هستند وبادوامند و پایک کوتاهی دارند که هنگام سقوط، بر روی شاخهها باقی میمانند .مخروط ماده ابتدا مستقیم بوده ولی در جریان گرده افشانی به سمت پایین خم میشود . پس از رسیدن و ریزش دانه ها، به همان حالت و بدون جدا شدن و ریزش فلسه ا باقی میماند .این درخت یکی از مهمترین و بهترین درختان چوبده و صنعتی در اروپا و جهان میباشد و سهم عمده ای از تجارت جهانی چوب به آن اختصاص یافته است . از آن در تهیه چوبهای الواری و تیری، مصارف متنوع نجاری، ساختمان سازی و مبل سازی و حجم زیادی در تولید خمیر کاغذ استفاده میشود.
نیازها:
آبیاری:
در 2سال اول کاشت آبیاری منظم برای استقرار این گیاه بسیار مهم است ولی پس از آن هفته ای یکبار آبیاری عمیق انجام شود
نور:
به 6ساعت آفتاب کامل در روز نیاز دارد یعنی آفتاب کامل البته سایه آفتاب هم تحمل میکند ولی حجم گلدهی و رشد هم کاهش میابد
خاک:
در هر نوع بافت خاک اعم از شنی ،رسی،لومی به شرط زهکشی خوب وعدم خفگی خاک قادر به زندگی است ولی ازنظر واکنش ،خاکهای خنثی تا اسیدی را ترجیح میدهد.ریشههای این گیاه سطحی میباشد بنابراین افتادگی دراثر بادهای شدید در گونههای ان رخ میدهد پس از آبیاری سطحی و زیاد بپرهیزید
دما:
مانند اکثر کاجها به سرما مقاوم است ولی درکل به خاطر مناطق بومی خود طالب هوای خنک و رطوبت بالا میباشند
هرس:
هرس کردن شاخههای خشک و سرشاخههای سبز برای پر شدن و شاخه زایی بیشتر توصیه میشود.
تغذیه:
اگر درخت شما بزرگ است میتوانید از کودهای کند رهاشونده هر 3یا 4ماه یکبار استفاده کنید چون درختان بزرگ ریشههای بیشتر و عمیق تری دارند و میتوانند مواد غذایی عمق خاک را نیز مصرف کنند ولی درختان کوچکتر را هر ماه با کوهای کامل تغذیه کنید
تکثیر:
درختی سخت ریشه زا است و به وسیلهی قلمههای چوب سخت در محیط مرطوب و با هورمونهای ریشه زایی در آخر پاییز و اوایل زمستان تکثیرمیشود این درخنان دارای خاصیت مکان نگاری میباشند یعنی اگر از شاخههای عمودی قلمه گرفته شود درخت عمود رشد میشود ولی اگر از شاخههای افقی قلمه گرفته شود درختی افقی رشد بوجود میآید
تکثیر کاج نوئل از طریق بذر
برای کاشت از طریق بذر لازم است قبل از کاشت بذور، نیاز سرمایی آنها برطرف شود. به این منظور حداقل 2 تا 4 هفته بذرها را در میان ماسه سرد و مرطوب قرار دهید و در بهار آینده اقدام به کاشت نمایید.
اگر میخواهید کاج نوئل را در فضای آزاد بکارید لازم است بذرها را در فصل پاییز در خاک بکارید تا نیاز سرمایی آنها در فصل زمستان برطرف شود.
بذرها را به صورت تک یا پراکنده در سینی بذر یا ظروف کم عمق با قطر دهانه 13 تا 15 سانتیمتر، حاوی کمپوست مخصوص بذر و قلمه بکارید.
سینی بذرها بایستی همواره مرطوب باشد و در دما و رطوبت مناسب قرار داده شود. میتوانید این شرایط را با پوشاندن گلدان حاوی بذر با یک نایلون شفاف تامین کنید. لازم است بر روی نایلون چند سوراخ ایجاد کنید تا تهویه مناسب صورت گیرد.
بعداز جوانه زدن گیاه تان، آن را به خاکی با حاصلخیزی بیشتر انتقال بدهید.
تکثیر کاج نوئل از طریق قلمه زدن
کاج نوئل درختی سخت ریشه زا است و به وسیله قلمههای چوب سخت در محیط مرطوب و با کمک هورمونهای ریشه زایی در اواخر فصل پاییز و اوایل زمستان قبل ازدیاد است.جالب است بدانید درخت نوئل دارای خاصیت مکان نگاری میباشد یعنی اگر از شاخههای عمودی قلمه گرفته شود درخت به صورت عمود رشد میکند و اگر از شاخههای افقی قلمه گرفته شود درختی افقی بوجود میآید. مراحل قلمه زدن کاج نوئل به شرح زیر است:
از شاخه مورد نظر قلمه را به صورت اریب ببرید.
در صورت برگدار بودن برگهای پایینی حذف و فقط2 تا 3 برگ باقی بگذارید.
انتهای قلمه را در هورمون ریشه زایی فروببرید.
تا زمان ریشه دار شدن بستر قلمهها همیشه باید مرطوب باشد، میتوانید با کشیدن یک پلاستیک شفاف روی گلدان یا بستر قلمه شرایط گلخانه ای ایجاد نمائید.
اجازه بدهید تا ریشه دهی کامل شود وسپس گیاه جوان را با دقت و بدون جدا شدن خاک اطراف ریشه در خاک مناسب بکارید.
علل ریزش برگهای سوزنی
این مشکل علل مختلفی دارد و در ابتدا باید علت آن را بشناسید و سپس درمان را شروع کنید.
1. وجود قارچ Rhizosphaera
این قارچ در فصل بهار که اختلاف دمای شبانه روز زیاد است مشاهده میشود و سبب سوزن ریزی کاج میشود. برای درمان و پیشگیری از ریزش بیشتر باید از قارچ کشهای سیستمیک استفاده کنید. توجه کنید که در صورت مشاهدهی اولین ریزش برگها حتما مشکل را شناسایی کرده و هرچه سریعتر اقدام کنید چرا که بعد از ریزشهای متعدد دیگر قارچ کش فایده ای ندارد. آبپاشی روی برگها در این زمان اصلا توصیه نمی شود و حتی به گسترش قارچ کمک خواهد کرد. به نکاتی در رابطه با اولین ریزش برگهای سوزنی توجه کنید :
1. شاخهی بیمار را بریده و در صورت امکان بسوزانید و از قارچ کش استفاده کنید.
2. از آبپاشی روی شاخ و برگ خودداری کرده و اجازه دهید کاملا خشک شوند.
3. با کوددهی درخت را در مقابل قارچ تقویت کنید.
4. کاج بیمار را از باقی کاجها دور کنید.
2. وجود انواع لارو ( شفیره ) و شته ها
بزرگترین منبع غذایی لارو برخی پروانهها و انواع شته ها، کاج نوئل مخصوصا نوئل آبی است. در صورت حملهی این موجودات به کاج، برگها در ابتدا زرد شده و پس از قهوه ای شدن کامل، میریزند. برای از بین بردن آنها بهتر است گیاه را سمپاشی کنید و با دستمال شاخههای آن را تمیز کنید.
علت خشک شدن برگ ها
رایج ترین مشکل کاج نوئل، خشک شدن برگهاست که علت آن بیماریهای باکتریایی است. این بیماری با خشک شدن برگها و مرگ شاخهها از پایین تنه به سمت شاخههای بالایی اتفاق میافتد. در مواردی ممکن است به دلیل این بیماری برگها به رنگ قهوه ای سوخته و یا بنفش دربیاید که در این زمان باید شاخه را از ته بچینید. برای پیشگیری از این بیماری بهتر است یک برنامه ریزی منظم برای آبیاری داشته باشید و اجازه ندهید در روزهای خشک تابستان، کاج شما بیآبی و خشکی بکشد.
این بیماری و مشکلات ممکن است از زمان خرید و نگهداری کاج نوئل نیز با او همراه بوده باشد و بنابراین حتما در هنگام خرید، سلامت گیاه را چک کنید. در صورت بروز بیماری برای از بین نرفتن کاج بهتر است از روشهای تکثیر کاج نوئل استفاده کنید و گیاهان خود را بیشتر کنید./منبع: سایت باغ شیشه ای و ایران درخت و سپاهان
.
منبع: ساعدنیوز | https://saednews.com
مجله گل و گیاه
