سوال بسیاری از والدین این است: با کودک بد غذا و بیاشتها چه کنیم؟ راه تشویق به خوردن غذا در کودکان بد غذا چگونه است؟ بد غذایی در کودکان بیاشتها یکی از موضوعات شایع در کودکان پیش از دبستان است که اکثر والدین با آن روبرو هستند. اشتها در تعریف به معنای میل دستگاههای بدن است که فرد را به سمت انتخاب غذای مورد نیاز هدایت میکند که به صورت بیاختیار و غیر ارادی صورت میگیرد.
رفتارهای والدین بویژه مادران در اوایل دوره شکل گیری عادات تغذیه ای کودک در نحوه تغذیه وی در سالهای بعد موثر است. یکی دیگر از دلایل غذا نخوردن کودکان یا بد غذایی کودک، کشمکش والدین با بچهها بر سر غذا خوردن است. اگر کودک خود را با تهدید و رشوه وادار به خوردن میکنید، بسیار اشتباه است. با این تعریف اگر کودک بد غذا و بیاشتها باشد باید دلیل آن را جستجو کنید. اگر بیمیلی به غذا جدی باشد بهتر است قبل از هر کاری به پزشک مراجعه کنید زیرا ممکن است این عارضه با بیماری هایی هرچند کوچک و جزیی در ارتباط باشد.
.
راهکارهایی برای غذا دادن به کودک بد غذا
◉ برای درمان بد غذایی کودک ابتدا باید منشا آن را پیدا کنید.هیچ گاه کودک خود را وادار به خوردن غذا نکنید؛ زیرا این روش در بلند مدت شکست خواهد خورد. در روش برخورد با کودکان بد غذا و بیاشتها چه کنیم؟ سعی کنید با بازی و سرگرمی کودک را تشویق به خوردن غذا کنید. به عنوان مثال روی یک کاغذ دایره ای بکشید و به او بگوید« این خورشید است». هر بار که او یک لقمه غذا میخورد شما یک شعاع نور برای خورشید بکشید. کامل شدن شعاعهای نور خورشید زمانی است که غذا پایان یافته است.
◉ توجه داشته باشید که کودکان معمولاً نوشیدن آب میوه یا شیرکاکائو با نی را بر نوشیدن با لیوان ترجیح میدهند و باز هم توجه کنید که اطفال شما خوردن غذا با دست را به قاشق ترجیح میدهند و دوست دارند غذا را در باغ صرف کنند تا سر سفره .
◉ یک راه دیگر برای تشویق به خوردن غذا در کودک بیاشتها این است که به صورت معکوس به او دستور دهیم. به این ترتیب که مثلاً بگوییم: تو حق نداری بیشتر از ده دانه لوبیای سبز و یک هویج چیز دیگری بخوری! من قبل از عصر دیگر چیزی نمی دهم که بخوری !، خواهید دید که فرزندتان همهی غذای خود را خواهد خورد.
◉ راه دیگر برای تشویق کودک به خوردن سبزیجات این است که اگر کودک شما به گوشت علاقه دارد، کمی هویج و نخود فرنگی را به همراه گوشت چرخ کرده داخل همزن بریزید و پس از ممزوج شدن آنها، در ماهیتابه بپزید.
◉ اگر کودک شما علاقه ای به خوردن غذا با چنگال ندارد، میتوانید غذا را روی یک تکه نان به او بخورانید.
◉ بعضی از کودکان از خوردن سبزیجات داغ و پخته اجتناب میکنند و ترجیح میدهند خوراکی هایی مثل نخود فرنگی را ولرم یا حتی یخ زده مصرف کنند.
.
با کودکان بد غذا و بیاشتها چه کنیم؟
بد غذایی کودک یکی از چالشهایی است که برخی از پدر و مادران با آن دست به گریبانند. اگر کودکان شما مشکلی از نظر فیزیکی ندارند و دکتر اطفال به شما گفته که سیستم گوارش کودک به خوبی عمل میکند و از نظر فیزیکی سالم است و بد غذا است یک خبر بد برای شما والدین عزیز داریم و آن این است که تربیت و رفتار شما با کودکتان اشتباه بوده است!
کودکان بد غذا بایدها و نبایدها
ابتدا از روش نادیده گرفتن در بد غذایی در کودکان استفاده کنید.
اگر فرزندتان ناگهان علاقه اش را به غذایی از دست میدهد و از خوردن آن امتناع دارد، به این موضوع توجهی نکنید. اجازه دهید آنچه دوست دارد، بخورد و آنچه را نمی خواهد، نخورد و پس از اتمام زمان غذا خوردن، ظرف غذایش را بدون هیچ اشاره و اهمیتی بردارید. اگر مشخص کرد از کدام ماده غذایی بدش میآید، در حالی که قبلا آن را میخورده است، حساسیت نشان ندهید و چند روز بعد دوباره آن ماده را در غذا بریزید. احتمالا غذایش را میخورد چون میداند علاقه نداشتن او توجه کسی را جلب نکرده و باید به دنبال راهی دیگر برای جلب توجه باشد.
.
در حضور کودک با دیگران درباره بدغذایی کودک ضحبت نکنید.
در حضور کودک با دیگران درباره بدغذایی کودک یا کودکان دیگر صحبت نکنید، با این کار او را در این مورد حساس خواهید کرد. بچهها از این که مرکز توجه شما و صحبت هایتان باشند لذت منی برند و ممکن است برای این منظور درباره غذا خوردن بازی دربیاورند و شما ناچار شوید از این شیوه و نگرانی به عنوان ابزار و سلاحی برای تحت فشار قرار دادن کودک استفاده کنید. همچنین سعی کنید هیچ وقت کار را به آنجا نرسانید که او حس کند شما برای غذا خوردن او باید دنبالش بدوید.
.
حس مشارکت کودک را در غذا خوردن تقویت کنید.
در هنگام تهیه غذا، میتوانید مشارکت فرزند خود را، هر چند کم، به کار گیرید تا احساس مثبتی نسبت به تهیه غذا در او ایجاد کنید. برای کودک بشقاب، کاسه و لیوان مخصوص به خودش بخرید. بهتر است او را هم همراه خود ببرید و اجازه دهید خودش ظرف هایش را انتخاب کند. همچنین میتوانید برای خرید مواد غذایی، به خصوص آنهایی که کودک میخورد، از او کمک بگیرید و اجازه دهید او هم انتخاب کند.
.
زمان غذا خوردن را مفرح کنید.
برای ایجاد شادی و نشاط و ایجاد احساسات مثبت در کودک به هنگام غذا خوردن میتوان از روشهای مختلفی استفاده کرد. برای مثال میتوانید یکی دوتا از عروسک هایش را کنار او بنشانید و با اجرای یک نمایش غذای کودک را به او بدهید؛ یا اینکه برای فرزندتان نقاشی بکشید. عکس خودش را بکشید و با خوردن هر قاشق یکی از اعضای آن را کامل کنید. مثال دیگر برای مفلرح کردن غذا خوردناین است که هنگام غذا دادن به کودکتان برایش قصه بگویید یا کتاب بخوانید؛ میتوانید خاطره ای که کودک آن را دوست دارد، مثل رفتن به پارک، برایش بازگو کنید.
.
غذا خوردن کودک در جمع همسالان را تقویت کنید.
وقتی بچهها با هم هستند بهتر غذا میخورند. اگر فرزند شما در حال بازی کردن با دوستانش است، از آنها بخواهید همه برای غذا خوردن بیایند یا اینکه غذای شان را به محل بازی شان ببرید. یا در این زمان شرایطی را فراهم کنید که کودک بیاشتها با کودکی که اشتهای خوبی دارد و خوب غذا میخورد، همراه شود. بچهها معمولا از هم تقلید میکنند. ممکن است فرزند شما هم برای امتحان کردن غذا تشویق شود. در این راستا میتوانید از کودک خود یا بچههای دیگر هنگام خوردن غذا فیلم بگیرید و بعضی وقتها این فیلم را برای فرزندتان بگذارید تا او به خوردن غذا تشویق شود.
.
به ترجیجات غذایی کودکان خود اهمیت دهید.
هر گاه متوجه شدید دلیل علاقه نداشتن به غذای خاص، طعم و مزه غذا نیست و فقط احساس نامطلوب غذا در زبان و دهان است، شیوه تهیه را عوض کنید. برای مثال اغلب کودکان به هویج خام بیشتر از پخته علاقمندند یا سیب زمینی سرخ کرده را به آب پز ترجیح میدهند. نوعی را که دوست دارد، برای او تهیه کنید. برخی از مواد غذایی نیز برای کودک، حداقل تا سنین خاصی بسیار بدطعم هستند، برای جبران میتوان از مواد غذایی مغذی تری استفاده کرد اما کودک را مجبور به خوردن آن نوع ماده غذایی خاص نکنید.
.
در تهیه غذا برای کودک بیاشتها سلیقه به خرج دهید.
برای درمان بد غذایی کودک غذا خوردن را برای کودک سرگرم کننده کنید. میتوانید غذای او را با قالبهای مختلف برش بزنید. سعی کنید از رنگهای متنوعی در غذا استفاده کنید. حتما در نحوه غذا دادن به کودک خود و نیز طعم ورنگ و ظاهرا غذا دقت کنید. در درجه اول باید غذا دقت کنید. در درجه اول باید غذایی را برای او تهیه کنید که او را تحریک کند؛ برای مثال اگر غذای رنگی برایش جذابتر است، غذاهایی با رنگهای متنوع برای او تهیه کنید. همچنین غذا را به نوعی شکل بدهید که او دوست دارد. غذاها به شکل انگشتی، رنگی و جذاب برای کودکان مطلوب هستند. مثلا بیشتر بچهها فرم پیتزا را خیلی دوست دارند یا اینکه دوست دارند غذا را در دست بگیرند و بخورند.
.
الگوی سالم تغذیه را مد نظر داشته باشید.
یکی از چیزهایی که مانع خوردن غذا یا میان وعدههای مغذی در بچهها میشود، خوردن تنقلات است؛ بهتر است تا حد امکان از خرید و نگهداری اینگونه تنقلات خودداری کنید. همچنین به یاد داشته باشید مادر، پدر یا خواهر و برادر بزرگتر بهترین الگو و راهنما برای کودکان هستند. فرزند شما غذاهایی را خواهد خورد که شما میخورید، نه آنهایی که به او میگویید بهتر است بخورد. پس سعی کنید همیشه مواد غذایی مفید خریداری کنید و رژیم غذایی سالم و متناسبی داشته باشید.
.
در زمینه غذا خوردن هم قاطع باشید.
نگران نباشید و باور کنید فرزند شما با یک وعده غذا نخوردن آسیب نمی بیند، یا سوءتغذیه نمی گیرد. پس باقیمانده غذایش را نخورید یا به او شکلات و بیسکویت ندهید، چون باید بداند اگر غذایش را نخورد، چیز دیگری به جای غذا به او داده نخواهد شد. فقط در هنگام غذا خوردن سایر اعضای خانواده به او چند گزینه پیشنهاد دهید، آن هم پیشنهادهای کم زحمت! یعنی اگر غذا سوپ بود و کودک شما دوست نداشت، میتوانید خوردن نان و پنیر را به او پیشنهاد دهید اما به پختن یک غذای دیگر مشغول نشوید، در این صورت کودک یا انتخاب ساده دوم را میپذیرد یا پیامد بدغذایی خود یعنی گرسنگی را تحمل میکند.
.
برای کودک بد غذا از کمک تخصصی غافل نشوید.
اگر کودکتان به شدت بد غذاست یا غذا نمی خورد، و همچنین با راهکارهای فوق، تغییری در او حاصل نشد، باید او را نزد متخصص کودک یا کارشناس تغذیه ببرید؛ پس از بررسیهای لازم و رد احتمالات جسمی، در صورت نیاز، نزد روانشناس نیز ببرید.
.
منابع :
.https://zarafeyejadooyi.com
مجله والدین و کودک
