جزو گیاهان بالارونده و متداول قدیمی بوده و در بیشتر منازل قدیمی برای پوشش آلاچیق ، چَپَر ، داربستهای چوبی از آن استفاده میکردند .
این درختچه نیاز مبرم به آفتاب و محلهای آفتابرو دارد. خاک غنی و آب فراوان ازاحتیاجات اولیه رویش این گیاه میباشد.
انواع پیچ امین الدوله :
1 ـ پیچ امین الدوله پریکلی منیوم L.periclymenium:
عطری بسیار دلپذیر دارد. گلهای لوله ای شکل گلدسته ای به رنگهای سفید، کرم و ارغوانی ملایم تمام گیاه را میپوشاند. شکفتگی گلهایش از اواسط خرداد تا شهریور ماه است.
2 ـ پیچ امین الدوله بلژیکا L.belgica:
شکفتگی گلهایش زودرس میباشد. گلبرگها به رنگهای گوناگون مشاهده میشوند و بخصوص قسمت خارجی گلبرگها تیره تر است.
3 ـ پیچ امین الدوله سرو تینا Serotina:
گلهایش به کندی وآرام صورت میگیرد. از ارقام دیگر این گیاه نوعی دورَگِه وجود دارد که گلهای زرد پرتقالی و برگهای دائمی دارد.
گلهای این گونه بخصوص بدون عطر و دارای دوام طولانی است و ازتیرماه تا آذرماه ادامه دارد.
دو رَگِه دیگری از این درختچه وجود دارد که دارای گلهای زرد ارغوانی بوده و فقط درتابستان گل میدهد.
4 ـ پیچ امین الدوله چینی L.chinensis:
دارای گلهای صورتی و برگهای ارغوانی است و تضاد بین این دو رنگ حالت عجیبی بوجود میآورند.
5 ـ پیچ امین الدوله ژاپونی L.japonica:
این گونه از انواع مقاوم و نیرومند است . از اردیبهشت ماه تا هنگام یخبندان غرق درگلهای سفید میباشد.
در اواخر دوران گلدهی گلبرگهایش به رنگ زرد و یا کِرِم در میآیند و تا کنون دو رقم ژاپنی آن مشاهده شده است.
6 ـ پیچ امین الدوله رتیکولاتا L.Reticulata:
از انواع پاکوتاه بوده در سینه مال و خاکهای شیب دار برای جلوگیری از ریزش خاک و سبز کردن خاک مورد استفاده قرار میگیرد.
تمام انواع این درختچه پیچنده هستند و شاخهها بدور پایه انتخاب شده میپیچند.
پایهها اگر به شکل طاق کوچک یا داربستهای چوبی کوتاه و بلند انتخاب شوند به تزئین باغچه کمک میکنند.
گیاه پیچ امین الدوله و نکاتی دربارهی پرورش آن :
گیاه پیچ امین الدوله دارای گل هایی بسیار معطر و خوشبو هستند این گلها در ابتدا به رنگ سفید وجود دارند و سپس به رنگ زرد در میآیند انتهای این گلها دارای شیره ای شیرین اند.
این گیاه دارای میوههای ریز به رنگ آبی روشن هستند این دانهها به قطر 5 تا 8 میلی متر قطر دارند و بسیار پر دانه هستند.
آبیاری پیچ امین الدوله :
- اگرچه این گیاه بخصوص نمونه هایی که به بلوغ و گلدهی رسیدهاند تا حدودی به خشکی خاک مقاوم هستند.
- اما برای گلدهی و بهترین رشد به آبیاری منظم نیاز دارد. صبر کنید تا سطح خاک رطوبت خود را از دست بدهد و سپس گیاه را آب دهید.
- این عمل مانع از خیس و غرقابی شدن خاک و در نتیجه خفگی و از بین رفتن ریشهها میشود.
- همچنین آبیاری بیش از اندازه از جمله دلایل زرد شدن برگها و ریزش گلها است. از طرفی مراقب باشید که گیاه خشکی نبیند.
- خشکی کشیدن گیاه یکی از دلایل عدم گلدهی آن و یا گلهای اندک و بدون عطر آن است.
- با فرارسیدن فصل زمستان حتما از آبیاری کم کنید و باز هم با توجه به میزان رطوبت موجود بر روی سطح خاک گیاه را آب دهید.
نور مناسب پیچ امین الدوله :
- به نور کامل نیاز دارد یعنی روزی 8-6 ساعت نور مستقیم آفتاب.
- در مکانهای سایه نیز میتواند رشد کند اما از گلدهی آن کاسته میشود و زمان شکل گیری گلها نیز به تاخیر میافتد.
- نور مستقیم آفتاب زمانی میتواند به گیاه آسیب برساند که هوا نیز بسیار گرم باشد.
- در چنین شرایطی نیز گلدهی بسیار کم و یا متوقف میشود و احتمال سوختگی نوک و حاشیه برگها نیز وجود دارد.
- در مورد گیاهانی که در گلدان نگه میدارید.
- توجه داشته باشید که تابش آفتاب بر روی گلدان میتواند منجر به داغ شدن بدنه گلدان و در نتیجه سوختگی ریشهها شود.
- بنابراین در مکانی گلدان را قرار دهید که بدنه گلدان در سایه باشد اما شاخسار به خوبی از آفتاب برخوردار باشند .
دمای مورد نیاز پیچ امین الدوله :
- این گیاه در طی زمستان دما را تا 15- درجه سانتیگراد به خوبی تحمل میکند اما اگر دما سردتر از این باشد نیز میتوان با استفاده از پوششی به ضخامت حدود 10 سانیتمتر ریشهها و قسمت پایین ساقه را به خوبی محافظت کرد.
- بنابراین در مکانهای سردتر با وجود از بین رفتن قسمت هوایی امکان نجات دادن و زنده ماندن قسمتهای پایین تر وجود دارد و با گرم شدن هوا نیز جستهایی جدید و جوان از قسمتهای پایین ساقه مجددا رشد میکنند.
- در فصول رشد نیز این گیاه میتواند به خوبی دما را حتی تا 40 درجه نیز تحمل کند به شرط اینکه آبیاری به شکل مناسب و کافی انجام گیرد و قسمت پایین ساقه و خاک موجود بر روی ریشهها نیز از تابش شدید آفتاب مصون باشند.
- البته در چنین گرمایی این گیاه گل نخواهد داد و احتمال سوختگی نوک و حاشیه برگها نیز وجود دارد.
- اگر در منطقه ای گرم زندگی میکنید که در تابستان با چنین گرمایی مواجه هستید.
- سعی کنید گیاه خود را در مکانی بکارید که در اواسط ظهر از سایه برخوردار باشد .
- نور مستقیم آفتاب که برای رشد و گلدهی گیاه نیز ضروری است در صبح هنگام و یا عصر هنگام بر روی گیاه بتابد.
- این گیاه بهترین میزان گلدهی را در دماهای پایین تر و در حدود 20-15 درجه دارد.
خاک لازم جهت پرورش پیچ امین الدوله :
- در مورد خاک اگرچه سختگیر نیست اما استفاده از خاکی با زهکش خوب و غنی از مواد غذایی به رشد و گلدهی بهتر این گیاه قطعا کمک میکند. بنابراین استفاده از کود پوسیده دامی و یا خاک برگ در زمان تهیه مخلوط خاکی توصیه شده است.
- سنگین بودن خاک و عدم عبور آبهای اضافی بخصوص در مورد گیاهانی که در گلدان نگهداری میشوند از جمله دلایل زردی برگهای گیاه و ریزش آنان و در نهایت مرگ گیاه است.
- اگر این گیاه را به شکل گلدانی نگه میدارید زمانی اقدام به تعویض گلدان کنید که ریشهها از منافذ زیر گلدان بیرون آمده باشند .این مسئله نشان میدهد که ریشهها فضای کافی برای رشد در داخل گلدان ندارند و به دنبال فضای بیشتری هستند. بنابراین میبایست نسبت به تعویض گلدان و بزرگتر کردن آن اقدام کرد.
- توجه داشته باشید که قطر گلدان باید به اندازه نیمی از ارتفاع آن باشد تا برای ریشهها فضای خوبی وجود داشته باشد به عنوان مثال اگر گلدانی با قطر 20 سانیتمتر استفاده کرده اید باید
- ارتفاع گلدان دو برابر آن یعنی در حدود 40 سانیتمتر باشد.
- اگر خاک به خوبی تهیه شده باشد و حاوی کود پوسیده حیوانی و یا خاک برگ باشد میتوان در طی فصل رشد و به منظور کوددهی این گیاه از کودهایی با فرمول ملایم همانند 10-10-10 استفاده کرد . این فرمول را میتوان برای گیاهان کاشته شده در فضای باز و یا در گلدان استفاده کرد.
- البته در مورد گیاهان گلدانی بهتر است که کود را با فواصل بیشتری استفاده کرد تا منجر به رشد رویشی فراوان گیاه نشویم .
- به گفته برخی از پرورش دهندگان استفاده از این نوع کود یک بار در اوایل فصل رشد یعنی در بهار و مربته دوم در اواسط فصل رشد یعنی در تابستان کافی است.
روشهای تکثیر :
- گیاه پیچ امین الدوله به سه روش تکثیر مییابد. روش قلمه زنی و خوابانیدن گیاه نسبت به کاشت بذر بهتر هستند.
- برای قلمه زنی گیاه باید در اواخر بهار یا اوایل تابستان گلدهی زیاد است نسبت به ایجاد قلمه مناسب اقدام کرد.
- شاخه ای برای قلمه مناسب است که چوبی شده و تا حدی نرم و قابل انعطاف باشد. بستر کاشت قلمهها باید کمی نم دار باشد تا ریشه زایی بهتر صورت گیرد.
- اما روش خوابانیدن گیاه نیازی به جدا کردن شاخه نیست. یکی از شاخههای بلند گیاه را انتخاب کنید و قسمتی از آن را در عمق 3 سانتی متری قرار دهید و به گونه ای روی آن خاک بریزد سر شاخه بیرون بماند. بعد از چند روز گیاه شروع به ریشه زایی میکند. بعد از آن میتوانید شاخه را از گیاه اصلی جدا کرده و به گلدان و یا مکان مورد نظزتان منتقل کنید.
هرس پیچ امین الدوله :
گیاهان امین الدوله که به شکل و فرم گیاهان پیچ رشد میکنند از نظر مکان شکل گیری گلها به دو گروه تقسیم میشوند
1- گل بر روی ساقههای ناشی از رشد سال جاری شکل میگیرد همانند Lonicera japonica
2- گل بر روی ساقههای ناشی از رشد سال قبل شکل میگیرد همانند Lonicera periclymenum( این نوع از پیچ امین الدوله در اوایل بهار گل میدهد).
- گروه اول فقط کافی است که میزان رشد را با هرس کنترل کرد و شاخه هایی را که بیش از اندازه بلند شدهاند و یا اینکه شکسته و آسیب دیدهاند کوتاه کرد. در مورد گروه دوم باید در اواخر تابستان و بعد از اتمام فصل گلدهی شاخهها را تا حدود 70٪ طول کوتاه کرد و فقط 30٪ آنان را باقی گذاشت.
- در مورد گیاهان مسن نیز هرس جوانسازی را میتوان انجام داد بدین صورت که اوایل بهار حدود 60 سانتیمتر از ساقهها را باقی گذاشت و بقیه را تماماً قطع کرد. هرس گیاهانی که فرم و شکل رشد بوته ای دارند نیز در دو گروه قرار میگیرد. گروه اول بوته ایهای خزاندار هستند همانند L. tatarica که گلدهی آنان در اواخر بهار و یا اوایل تابستان است .
- باید تمامی ساقههای شکسته و آسیب دیده را از قسمت پایین قطع کرد و بین هر سه عدد ساقه اصلی یک ساقه را کوتاه کرد تا رشد جدید تحریک شود.
- هرس جوانسازی نیز در اواخر زمستان و یا اوایل بهار انجام میشود.
- بوتههای همیشه سبز همانند L. nitida هستند که میتوان آنان را در فاصله بین بهار و پاییز سه مرتبه هرس کرد و هرس جوانسازی نیز با قطع کردن ساقهها از فاصله 15 سانتیمتری خاک انجام داد.
- مسئله دیگری که باید به آن توجه داشت تربیت این گیاه است همانطور که میدانیم انواعی از این گیاه که به شکل پیچ رشد میکنند نیاز به قیم مناسب جهت بالا رفتن و رشد ساقهها دارند، اما توجه داشته باشید که این قیم را قبل از کاشتن گیاه در بستر خاک باید در نظر گرفت و سپس گیاه را کاشت و فاصله مناسبی را نیز بین گیاه و قیم در نظر گرفت تا ساقهها فضای کافی برای رشد و گسترش داشته باشند فاصله حدود 30 سانتیمتر بین گیاه و قیم برای این امر مناسب است.
- در مورد گیاهانی که در گلدان کاشته میشوند نیز باید قیم را در نزدیکی لبه گلدان و در فاصله چند سانتیمتری از گیاه کاشت و بهتر است که فاصله 15 سانتیمتری را از بین گیاه و قیم رعایت کرد.
آفات و بیماریهای پیچ امین الدوله :
شته، کنه تارعنکبوتی و شپشک از جمله آفات شایع این گیاه محسوب میشوند. بیماری خاصی این گیاه را تهدید نمی کند و اصولاً در صورت شرایط بهینه رشد چندان مشکلی از نظر بیماری برای گیاه پیش نمی آید اما مکانهای سایه و مرطوب شیوع برخی از بیماریهای قارچی بخصوص سفیدک پودری را میتواند بوجود آورد.
.
منبع: ساعدنیوز | https://saednews.com
مجله گل و گیاه
