اسفناج (نگهداری + پرورش)

احتیاجات آب و هوایی

اسفناج یک محصول فصل خنک است که سرمای زیر صفر را بهتر از بیشتر سبزی‌های فصل خنک تحمل می‌کند. اسفناج می‌تواند تا 7+ درجه سانتی گراد زیر صفر را مقاومت کند. در مناطقی که زمستان ملایم دارند(مثل خوزستان)، رشد آن در زمستان بسیار عالی است. در این مناطق اوایل پاییز به کشت آن اقدام می‌کنند. چنانچه بعد از زمستان هوا یک مرتبه گرم نشود، بذر را می‌توان در اواخر زمستان بکاریم و در اوایل بهار محصول اسفناج را برداشت کنیم. گرمای زیاد باعث به گل نشستن و در نتیجه بذر دادن گیاه می‌گردد. این امر سبب می‌شود که طعم برگ‌ها تند، رشد و نمو آن‌ها کند شود و پس از مدتی خشک شده و از بین بروند. البته علت دیگری در زود به گل نشستن اسفناج مؤثر است و آن طول مدت روشنایی می‌باشد. هرچه طول مدت روز(روشنایی) بیشتر شود گیاه زودتر به گل می‌نشیند. اسفناج یک سبزی روز بلند است. البته زود به گل رفتن اسفناج به رقم آن هم بستگی دارد، بعضی از ارقام اسفناج نسبت به گل نشستن زودتر از موعد مقرر مقاومتر از بقیه می‌باشند، در صورتی که تعدادی دیگر بسیار حساس می‌باشند.

خاک

اسفناج در هر خاکی که از نظر مواد غذایی غنی باشد و زهکش خوبی داشته باشد، قابل کشت است و محصول خوبی خواهد داد. رشد اسفناج در خاک‌های شنی لومی خیلی بهتر از خاک‌های رسی است.

این خاک ها، بخصوص در زودرسی محصول بسیار مؤثرند. خاک‌های سیلتی لومی بسیار مناسب اند، اگر میزان محصول بیشتر از زودرسی آن اهمیت داشته باشد. خاک‌های شنی برای کشت زمستانه و زودرسی بهاره بسیار مناسب می‌باشند. بهترین pH برای اسفناج بین 6 تا 7 می‌باشد. در pH اسیدی یون آلومینیوم سمیت ایجاد کرده، سبب از بین رفتن اسفناج می‌گردد. اسفناج نسبت به اسیدی بودن خاک بسیار حساس است. این گیاه در pH کتر از 5/5 رشد نخواهد کرد. در صورتی که pH خاک کمتر از 5 باشد، باید با مصرف آهک به میزان حدود 2 تا 5/2 تن در هکتار نسبت به بالا بردن pH خاک اقدام نمود و عملکرد اسفناج را به مقدار وسیعی افزایش داد. مصرف آهک نباید دائمی باشد.

کود

استفاده از کودهای دامی برای زمین هایی که از نظر مواد غذایی ضعیف هستند، توصیه می‌شود. کود دامی تازه را مطلقاً نباید در مزرعه اسفناج به کار برد. کود دامی تازه را می‌توان به محصول قبلی و یا اینکه دو سه ماه قبل از کشت به زمین داد. نظر به اینکه ریشه اسفناج نسبت به پاره ای از قارچ‌ها که پوسیدگی ریشه را باعث می‌شوند، حساس است، بنابراین باید از مصرف کود تازه خودداری شود. در این مورد مقدار 30 تا 40 تن کود دامی پوسیده در هکتار توصیه می‌شود.

استفاده از کودهای شیمیایی کامل در بالا بردن میزان محصول بسیار مؤثر است. این کودها باید دارای سه عنصر اصلی ازت، فسفر و پتاسیم باشند و قبل از کشت بذر به زمین اضافه شوند. مقدار 200 کیلوگرم کود ازت خالص و کودهای فسفره و پتاسه از هر کدام 150 تا 200 کیلوگرم در هکتار مناسب است. در بعضی از زمین‌ها که نسبتاً قوی هستند، فقط کود ازته کفایت می‌کند. کودهای ازته بعد از هر چین به صورت سرک به زمین اضافه می‌شوند. آزمایش‌ها نشان داده‌اند که کشت اسفناج بعد از گیاهان تیره بقولات باعث بالا رفتن میزان محصول و همچنین بهتر شدن کیفیت آن گردیده است.

ممکن است بعضی خاک‌ها کمبود بر داشته باشند در این صورت با استفاده از براکس تجارتی به مقدار حدود 10 کیلوگرم در هکتار رفع این کمبود می‌شود. براکس باید قبل از کاشت بذر به صورت دست پاش روی زمین پخش گردد و با دیسک به زیر خاک برده شوند. استفاده از براکس باید به طور مداوم نباشد و فقط در صورت نیاز استفاده شود.

کاشت

همان طوری که گفته شد اسفناج یک سبزی فصل خنک است که نسبت به یخبندان نیز مقاوم می‌باشد، بنابراین تحمل گرما را ندارد. لذا باید زمانی کاشته شود که درجه حرارت پایین و در زمان رشد، طول روز کوتاه باشد. درجه حرارت بالا و روز طولانی باعث به وجود آمدن ساقه گل دهنده می‌شود که به عنوان یک سبزی قابل استفاده نمی باشد. این گیاه در مناطق سردسیر(مشهد، تبریز و اصفهان) به محض مساعد شدن هوا باید کشت گردد. می‌توان حدود 5 هفته قبل از آخرین یخبندان و سرمای بهاره به کاشت اقدام نمود. در این صورت هر 7 تا 10 روز تاریخ کشت تکرار می‌شود. زمان دیگر کاشت اسفناج اواخر پاییز است. حدود 7 هفته قبل از اولین یخبندان زمان مناسبی برای این کار می‌باشد. بوته‌های اسفناج در طول مدت زمستان به وسیله علوفه خشک و کاه و کلش از سرما محافظت می‌گردند. زمان برداشت این نوع اسفناج اوایل بهار است. در مناطق نیمه گرمسیری زمان رشد گیاه اوایل پاییز تا اواخر زمستان می‌باشد.منبع: سایت باغ شیشه ای