گیاه سرخدار خزنده (نگهداری + پرورش)

سرخدار درختی سوزنی برگ است از تیره سرخداریان( taxaceae) که بومی غرب، مرکز و جنوب اروپا ، شمال غربی آفریقا ، جنب غربی آسیا و شمال ایران میباشد.

این گونه در جنگل‌های شمال از بلندی‌های افرا تخته گرگان – پونه آرام گرگان، جنگل‌های نهارخوران تا جنگل‌های سوادکوه و در دره‌ها و پرتگاه‌های گیلان، مازندران و گرگان همراه با سایر گونه‌های جنگلی یافت می‌شود.

سرخدار درختی کمیاب است که به این دلیل آن را سرخدار می‌نامند که چوب و میوه ای سرخ دارد.

تنها در چند جنگل در سرتاسر دنیا می‌توانید این درخت را بیابید اما آنچه در گلستان می‌روید واقعا استثناییست.

حتی ضخیمترین سرخدارها در دیگر نقاط دنیا قابل مقایسه با سرخدارهای گلستان نیستند.

نام‌های محلی آن در مازندارن و گرگان «سرخدار، سرخه دار و سخدار» است. در علی آباد کتول «سوختال» در رودسر و آستارا «سیردار» نامیده می‌شود.

تحقیقات نشان می‌دهد که سرخدار قدمتی 190میلیون ساله دارد و انسانهای نخستین از برگ آن نوعی سم مخصوص می‌ساختند. احتمالاواژه toxin در لاتین، به معنای سم، از نام این درخت گرفته شده است.

این درخت عمر طولانی دارد ،در بریتانیا نمونه‌های 2000 ساله و4000 ساله از این درخت دیده شده است .

سرخدار درختی است سوزنی برگ، دارای پوست فلس دار.

چوب درون آن به رنگ قرمز شاه بلوطی و برگ‌های آن دائمی و همیشه سبز است که در قسمت پایینی درخشان و براق است .

بلندی درخت به 9 تا 30 متر و قطر آن به 3 متر می‌رسد.

رشد آن بسیار کند و رویش ارتفاعی آن سالانه 10 سانتیمتر است.این درخت 20 تا 50 سال نیاز دارد تا به ارتفاع نهائی خود برسد.

طول برگ‌ها به 3-2 سانتيمتر و عرض آن به 3-2 ميليمتر مي رسد.

گل هاي گياه عاري از كاسه و جام مي باشند و به دو صورت نر و ماده، واقع بر روي دو پايه جداگانه ظاهر مي شوند. گل نر آن 12-4 پرچم فشرده و گل ماده آن كه شبيه به يك جوانه كوچك است منحصراً يك

تخمك برهنه واقع در درون محفظه اي به صورت پياله دارد كه تدريحاً گوشت دار و قرمز رنگ شده، منظره يك ميوه بسته را كه در قسمت انتهايي باز است پيدا مي كند.

به طور طبيعي جست هايي از اطراف ريشه آن بيرون مي زند كه در سوزني برگان كمتر مشاهده مي شود و ماده رزين نيز در چوب آن وجود ندارد.

میوه نوع ماده آن به رنگ قرمز و نوع نر آن به رنگ زرد که هر دو غیر سمی است. بذر سرخدار توسط پرندگان از جمله قرقاول پخش می‌شود.

سنجاب‌ها نیز به انتشار بذر سرخدار کمک می‌کنند.

برگ و ساقه ودانه این گیاه حاوی تاکسین است که یک آلکالویید بسیار سمی است که اثرات ضد میتوزی دارد ودر درمان شیمی درمانی استفاده می‌شود.
چوپان‌ها به دلیل سمی بودن آن را قطع میکنندو دیگر در ناحیه خزری فقط در منطقه کیاسر به طور پراکنده دیده میشود.
ایران دانه‌های این گیاه وقسمت‌های دیگر را به دلیل داشتن خاصیت ضد میتوزی به آمریکا صادر و قرص جلوگیری کننده از سلول‌های سرطانی را با قیمت گزاف خریداری میکند.

سرخدار خزنده با وجودیکه از نظر گیاه شناسی با Juniperus خویشاوندی دارد. اثر برگساره ای ملایم تری روی فضای سبز دارد. برگ‌ها سوزنی شکل، به طول حدود 5/1 سانتی متر و بصورت پر مانند در دو سمت متقابل شاخه‌ها تشکیل می‌شوند. خیلی کند رشد است. ساقه‌های افقی گسترش وسیعی داشته و با گذشت زمان پوشش سختی ایجاد می‌کنند. با هرس کردن می‌توان آن را در ارتفاع کوتاه نگه داشت (چند اینچ)، یا می‌توان اجازه داد شاخه‌ها تا حدود 60 سانتی متر رشد کنند. رنگ برگساره سبز تیره است اما رقم‘Repandens Aurea’ رشد جدید به رنگ زرد طلایی تولید می‌کند.

در صورتی که گیاه نر و ماده در نزدیک هم کشت شده باشند در پاییز میوه‌های کوچک سته مانند به رنگ قرمز روی شاخه‌ها ظاهر می‌شود. تمام قسمت‌های گیاه سمی است و اگر خورده شود باعث مسمومیت می‌شود.

نیازها:

سرخدار خاک‌های اسیدی تا کمی قلیایی که دارای زهکشی خوب باشد را می‌پسندد. در محل آفتابی یا سایه در زیر سایه سنگین درختان به خوبی رشد می‌کند. از کاشت آن در جهت‌های رو به جنوب یا غرب

برای جلوگیری از سوختگی ناشی از بازتاب نور و گرما باید خودداری شود.

نور:

به طور کلی سرخدار درختی سایه دوست است که بهتر است در سایه یا نیمسایه قرار داشته باشد.

آبیاری:

به آبیاری متوسط نیاز دارد.

خاک:

خاک ماسه ای ، لومی، گچی یا شنی مرطوب و خوب زهکشی شده خاک مناسب میباشد.

دما:

دمایی در حدود 16 درجه مناسب است.

افزایش:

با قلمه‌های تهیه شده از رشد جدید همراه با بخش کوچکی از رشد قدیمی، در پاییز و در شاسی سرد قابل افزایش است. برای افزایش در گلخانه باید در اوایل زمستان و پس از وقوع چندین یخبندان، قلمه‌ها گرفته شود.

.