درخت کنار (نگهداری + پرورش)

• درخت کنار در عربی و گاه فارسی سدر نیز نامیده می‌شود و در ایران معمولاً برگ‌های کوبیده آن را «سدر» می‌نامند. اما سدر خود درختی متفاوت و مدیترانه ای از تیره مخروطیان است که شباهت زیادی با کاج دارد.برگ‌های کنار کوچک و قلبی شکل و کشیده با سه رگبرگ برجسته است که گوشوارک آن به خار تبدیل شده است.
• کنار گیاهی از خانواده راماناسه می‌باشد و دارای گونه‌های متعددی است که دو گونه مهم آن کنار هندی و کنار چینی می‌باشد. ارقام کنار چینی دارای رشد عمودی بوده و ارتفاع آن‌ها به 9-8 متر می‌رسد.میوه آن به رنگ قرمز تیره یا قهوه ای سفت گوشتدار، کروی، به بزرگی تقریباً یک گیلاس با هستۀ چوبی یا استخوانی می‌باشد.
• گونه‌های متعدد از جنس zizyphus در مناطق مختلف دنيا خصوصاً نواحی گرمسيری و همچنين نواحی مديترانه ای رشد می‌کنند، درخت کنار نيز يکی از اين گونه هاست که در نواحی مختلف جنوب کشور رويش می‌کند و دارای ارقام متعدد نيز می‌باشد.این درخت به صورت وحشی و نیمه وحشی و زراعی در اغلب مناطق خشک و نیمه خشک کشور دیده می‌شود .
• مقاوم به شوری و بالا بودن سطح آب زيرزمينی و خشکی زياد می‌باشد. در شرايطی که درختان انبه و مرکبات قادر به رشد نيستند می‌تواند رشد کند. برای رشد و نمو بهتر، خاک‌های شنی عميق و لوم با زهکش خوب را ترجيح می‌دهد.
• مناسب ترین دما جهت رشد درخت کنار در دمای بین 35-25 درجه سانتیگراد می‌باشد و در دمای بالاتر از این تشکیل میوه کاهش می‌یابد. درجه حرارتهای زیر صفر و یخبندان باعث آسیب رسیدن به شاخه‌های جوان و میوه‌های در حال توسعه می‌شود و باعث کاهش قابل توجه محصول و کاهش میزان رشد درخت می‌گردد .درختان کنار به راحتی وزش بادهای سنگین را تحمل می‌نمایند و در اغلب موارد از آنها به عنوان بادشکن استفاده می‌شود
• درخت کنار به دلیل مقاومت شدید نسبت به کم آبی و داشتن ریشه‌های قوی و عمیق بعد از مرحله استقرار به آب بسیار کمی نیاز دارد و حتی بدون آب نیز قادر به ادامه حیات و تولید محصول است درخت کنار در زمان رسیدن میوه ، دوره خواب و زمان برداشت محصول نیازی به آب ندارد و در زمان گلدهی نیز باید از آبیاری درختان کنار جلوگیری کرد چون که ریزش گل‌ها را به دنبال خواهد داشت . در سایر ایام رشد درخت آبیاری هر ماه یک بار کفایت می‌کند.

• کالری : 25
• پروتئین : 0٫8 گرم
• قند : 7 گرم
• کربوهیدرات : 17 گرم
• فیبر : 0٫6 گرم

برگ :

ضماد برگ کنار و شستن بدن در حمام با برگ کنار برای زخمها ، پاک کردن چرک بدن ، تقویت موی سر ، جلوگیری از ریزش مو و تقویت اعصاب بسیار مفید است. از برگ کنار برای ضد عفونی و تحمل بدن در درجه حرارت بالا و کاهش تبخیر پوست استفاده می‌شود . عصاره سدر به ویژه درمورد بیماریهای قارچی پوست اثر ضد قارچی دارد.

در تولید ابریشم نیز می‌توان از برگهای کنار برای تغذیه کرم ابریشم استفاده کرد .

ریشه :

خوردن آب جوشانده و پخته ریشه مغذی و مفید است ، حدود 200 گرم ریشه را بیرون آورده ، تمیز کرده و پوست آن را خراش داده و در آب ریخته و می‌جوشانند تا عصاره ریشه بیرون آید تا آب آن سرخ رنگ شود ، پس از صاف کردن عصاره آن را می‌نوشند ، عصاره ریشه برای چاق شدن بدن و درخشندگی رنگ چهره سودمند است.

صمغ :

صمغ پخته این درختان به منظور رفع شوره و خارش سر استفاده می‌شود.

گل :

زنبور عسل از گل گونه‌های مختلف کنار تغذیه می‌کند. از درخت کنار جهت جنگل کاری و بیابان زدایی ، حصار و بادشکن استفاده می‌شود.

خاک مناسب رشد درخت کنار :

کنار به خاطر سیستم ریشه قوی و گسترده آن می‌تواند در خاکهای ضعیف وغیر حاصلخیز که برای درختان میوه و سایر محصولات زراعی مناسب نمی باشد کشت شود . خاکهای خنثی یا کمی قلیایی جهت رشد و تولید کنار بسیار مناسب هستند . درختان کنار تا EC حدود 6/18 دسی زیمنس بر متر قادر به ادامه حیات است.

دمای مناسب رشد درخت کنار :

حداکثر جوانه زنی بذور در دمای 30 درجه سانتیگراد می‌باشد و بهترین فصل کشت بذور در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری در فصل بهار تا اوایل تابستان می‌باشد . جوانه زنی در دمای پائین تر از 25 درجه و بالاتر از 35 درجه کاهش می‌یابد.

مقدار آبدهی درخت کنار :

هرچند که کنار درختی مقاوم به خشکی می‌باشد اما آب از عوامل مهم تعیین کننده میزان باردهی و کیفیت محصول در مناطق خشکسالی باشد با شروع فصل بارندگی کنار شروع به رشد رویشی می‌کند که بیشترین نیاز آبی کنار در مرحله میوه دهی (آبان و آذر ) می‌باشد. در مرحله شکوفه دهی عملیات آبیاری باید متوقف گردد زیرا گلها ریزش می‌کنند ، با این وجود ماهی یکبار آبیاری سبب افزایش اندازه میوه‌ها و کیفیت آنها می‌گردد.

نور لازم برای درخت کنار :

از جمله گیاهان آفتاب دوست می‌باشد که برای رشد به نور زیاد خورشید نیازمند است.

کنترل علفهای هرز درخت کنار :

معمولاً با روشها مکانیکی یا دستی انجام می‌گردد ، شخم زدن بین درختان بلافاصله پس از هرس در فصل تابستان باعث می‌شود که خاک در معرض نور خورشید قرار گرفته و باعث کشته شدن حشرات و آفات و همچنین باعث نفوذ آب باران به درون خاک شود و در زمانیکه بذور علفهای هرز جوانه زدند بلافاصله پس از ظهور علفهای هرز شخم زدن صورت گیرد ، علفکش‌ها نیز جهت کنترل علفهای هرز می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند.

فاصله کاشت بذر درخت کنار:

بذرها را در ارتفاع 30 تا 60 سانتی متری بکارید. و فاصله نهال بین دو تا دو نیم متر می‌باشد.

روشهای تکثیر درخت کنار :

تکثیر کنار به وسیله بذر :

بذر باید از ارقام مرغوب انتخاب شود، بذر مناسب باید از نظر کیفیت مطلوب، از نظر اندازه قابل ملاحظه و درشت باشد، طعم و مزه خوب داشته باشد. نسبت گوشتبه هسته زیاد باشد. تحمل گیاه نیز زیاد باشد. میوه‌ها باید کاملاً رسیده باشند، حدود 50 تا 70% میوه هایی که ریزش می‌کنند بذر زنده و قابل رویش نیستند.

هسته‌ها را می‌توان در محلول 17 تا 18% نمک قرارداد، در این حالت بذرهایی را که شناور می‌شوند باید جدا کرده و دور ریخته شود می‌توان پوسته سخت بذرها را با استفاده از وسایل گوناگون شکسته و یا در آنها ترک ایجاد کرد که در این صورت در مدت یک هفته بذور کاشته شده سبز می‌شوند ولی در غیر این صورت ممکن است 3 تا 4 هفته وقت برای سبز شدن آنها نیاز باشد.

هدف از کاشت بذرهای مناسب به منظور تهیه کردن پایه برای انجام عملیات پیوند می‌باشد. بذرها را مستقیماً می‌توان در زمین اصلی کاشت تا از عملیات جابجایی نشاء‌ها خودداری شود و یا اینکه بذرها را در خزانه روی ردیف هایی با فواصل60 سانتی متر از یکدیگر و 23 سانتی متر روی ردیف‌ها کشت می‌کنند.همچنین بذرها را می‌توان در کیسه‌های پلاستیکی نیز کشت کرد کاشت بذر در گلدان‌های 23 × 28 سانتی نیز موفقیت آمیز بوده است پس از 3 تا 4 ماه قطر پایه‌ها به حدود 12 میلی متر می‌رسد که مناسب برای انجام عملیات پیوند می‌باشد.

تکثیر کنار با استفاده از پیوند :

در ادامه فعالیت‌های کاشت بذر زمان انجام عمل پیوند جوانه و یا شاخه با توجه به فصل و نوع واریته و نوع پیوند متفاوت می‌باشد. بذرهایی که در کیسه‌های پلاستیکی 10 × 20 سانتی متری کشت شده باشند در اواخر تیرماه تا مردادماه جابجا می‌شوند و عملیات پیوندزنی روی آنها در اواخرمرداد تا مهرماه انجام می‌گیرد (نهال‌ها باید به فاصله 8 × 8 متر کشت شوند) نهال هایی که زودتر کشت شده باشند (حدود بهمن و اسفند) عملیات پیوند را می‌توان زودتر روی آنها انجام داد، (اواخر خرداد تا تیرماه) در صورتی که در این زمان‌ها رشد نهال به اندازه‌ی مورد لزوم نرسیده باشد عملیات پیوندزنی را باید به سال بعد موکول کرد. در این صورت باید گیاه را چند سانتی متر بالاتر از سطح زمین در اسفندماه سال سوم قطع کرد، شاخه‌های جدیدی از این گیاه ایجاد می‌شوند که می‌توان روی بهترین و خوبترین این شاخه‌ها عملیات پیوند را در اواخر خرداد تا تیرماه انجام داد.