ساکولنت (نگهداری + پرورش)

گونه‌های مختلف ساکولنت

ساکولنت‌ها گیاهانی با برگ‌های گوشتی و ضخیم هستند و آب را در ساقه و برگ هایشان ذخیره می‌کنند تا در مواقع کم آبی بتوانند زنده بمانند. به طور کلی این گیاهان به شرایط نامساعد مثل گرما، سرما و کم آبی مقاومند اما تعدادی از گونه‌های آن با شرایط محیطی خانه‌ها سازگار ترند و پیشنهاد ما این است که از گونه‌های زیر برای منزل تان استفاده کنید.
برای مراقبت از ساکولنت‌ها بهترین کار این است که شرایط بومی آن‌ها را در منزل تان مهیا کنید.
در هنگام انتخاب ساکولنت به مقدار نور مورد نیازِ، مقدار و فاصله ي آبیاری، اندازه و مدل آن دقت کنید.
حدود 60 گونه ي گیاهی و زیرمجموعه ي آن جزو خانواده‌ی بزرگ ساکولنت‌ها به حساب می‌آیند. در این جا سه گونه ي رایج از مجموعه‌ی ساکولنت‌ها را معرفی می‌کنیم: هاورتیا، سدوم و سمپرویوم.

هاورتیا (Haworthia)
خانواده‌ی هاورتیا گونه ای از ساکولنت‌های با اندازه ي کوچک هستند که بومی آفریقای جنوبی اند.این گیاهان نور زیاد و آب کم لازم دارند. گونه ي هاورتیا برخلاف اندازه ي کوچک شان انواع بسیار گوناگونی دارند. معروف ترین گونه‌های آن
هاورتیا گورخری با نام علمی zebra haworthia
هاورتیا شیشه ای با نام علمی Haworthia cooperi
هاورتیا اسپایدر یا عنکبوتی با نام علمی Haworthia limifolia هستند.

سدوم (Sedum)
این ساکولنت‌ها شکل و اندازه‌ی بسیار متنوعی دارند و اندازه ي آن‌ها از چند سانتی متر تا یک متر متفاوت است. سدوم‌ها از گونه‌ی کراسولا هستند که گیاه کراسولای معروف هم جزوی از آن است. این گیاهان هم به نور زیاد و آب کم نیاز دارند.
رایج ترین گونه‌های ساکولنت سدوم
سدوم دم اسبی با نام علمی Sedum morganianum
سدوم شکلاتی با نام علمی Sedum rubrotinctum
سدوم شکوفه ای با نام علمی Sedum spp. هستند.

سمپرویوم (Sempervivum)
ساکولنت‌های سمپرویوم همگی شکل گل رز هستند و در رنگ‌های مختلفی وجود دارند. این ساکولنت‌ها نسبت به سرما مقاومند و می‌توانیم لقب (گیاهان همیشه زنده) را به این نوع ساکولنت‌ها بدهیم.
معروف ترین گونه‌های خانواده ساکولنت سمپرویوم عبارتند از:
سمپرویوم لب ماتیکی با نام علمی Sempervivum tectorum
سمپرویوم ساق عروس با نام علمی Sempervivum montanum
سمپرویوم عنکبوتی با نام علمی Sempervivum arachnoideum
بعد از معرفی گونه‌های رایج ساکولنت‌ها به بخش مراقبت از آن‌ها رسیدیم.

روش مراقبت و پرورش ساکولنت ها

ساکولنت‌ها به طور کلی گیاهان بی‌دردسری هستند اما برخلاف ظاهر خشن و محکم شان، به عشق و توجه شما هم نیاز دارند. در این بخش به شرایط مناسب برای زندگی ساکولنت‌ها می‌پردازیم و از نظر سمی بودن و آفت هم آن را بررسی می‌کنیم. در قسمت آخر مقاله روش‌های تکثیرساکولنت را معرفی خواهیم کرد.

نور مورد نیاز ساکولنت ها:

همه ي ساکولنت‌ها به نور خورشید نیازدارند و بیش تر آن‌ها به نور کامل خورشید یعنی روزانه به حداقل 3 تا 6 ساعت نور خورشید احتیاج دارند. هم چنین ساکولنت‌های سبز نسبت به ساکولنت‌های رنگی به نور کم تری احتیاج دارند. توصیه می‌کنیم ساکولنت‌ها را در نزدیکی پنجره‌های رو به جنوب یا رو به شرق قرار بدهید تا نور بیش تری را دریافت کنند. دقت کنید که آفتاب مستقیم باعث سوزاندن ساکولنت‌ها می‌شود البته این اتفاق به ندرت رخ می‌دهد اما گاهی اوقات برگ‌های ساکولنت‌ها را از نظر آثار سوختگی بررسی کنید.

روش آبیاری ساکولنت ها:

همان طور که درقسمت‌های قبلی اشاره کردیم، ساکولنت‌ها به آب زیادی نیاز ندارند. قانون کلی این است که قبل از هرآبیاری اجازه دهید خاک گلدان به طور کامل خشک شود. اگر قبل از خشک شدن کامل خاک به آن آب بدهید، احتمال دارد که ریشه‌ی گیاه به مرور زمان پوسیده شده و گیاه تان از بین برود. اگر هوای محیط زندگی ساکولنت‌ها خیلی گرم است و خاک گلدان زهکشی خیلی خوبی دارد، لازم است که دفعات بیش تری به آن‌ها آب بدهید. هرچه هوا سردتر باشد، دفعات آبیاری هم کم تر خواهدشد.

دمای مورد نیاز:

ازآن جایی که اکثرساکولنت‌ها با دمای خیلی بالا و خیلی پایین سازگارهستند، می‌توانند دمایی بین 4 تا 35 درجه را تحمل کنند. بهتر است در مورد بازه‌ی دقیق دمایی که ساکولنت شما می‌تواند تحمل کند، به طور دقیق مطالعه کنید.
آیا ساکولنت‌ها سمی هستند؟
در جواب این سوال باید گفت بیش تر ساکولنت‌ها برای انسان و حیوانات سمی نیستند و حتی مثل آلوئه ورا خواص خوراکی و دارویی هم دارند. اما تعدادی از ساکولنت‌ها سمی‌اند و بهتراست دور از دسترس حیوانات و کودکان قراربگیرند.

ساکولنت سمی برای انسان ها:

ساکولنت افوربیا – تماس پوست با شیره‌ی آن ممکن است باعث ایجاد حساسیت شود و در صورت خورده شدن باعث دل درد می‌شود.
ساکولنت‌های سمی برای حیوانات خانگی:
آلوئه ورا – در صورت خورده شدن باعث بی‌حالی و مشکلات گوارشی می‌شود.
کراسولا- در صورت خورده شدن باعث به وجودآمدن مشکلات گوارشی در حیوان می‌شود.
افوربیا – شیره‌ی گیاه در صورت تماس با پوست حیوان باعث ایجاد حساسیت می‌شود و در صورت خورده شدن باعث ایجاد مشکلات گوارشی می‌گردد.
کالانکوئه – به ندرت باعث مرگ حیوانات می‌شود اما در صورت خورده شدن، آن‌ها را بیمار می‌کند.
در اینجا چند گونه از ساکولنت‌های غیرسمی را معرفی می‌کنیم که می‌توانید در منزل تان استفاده کنید:
تمامی گونه‌های اچوریا (Echeveria)
ساکولنت گل سفید با نام علمی Graptopetalum paraguayense
تمامی گونه‌های هاورتیا
ساکولنت دم اسبی با نام علمی Sedum morganianum
سمپرویوم لب ماتیکی با نام علمی Sempervivum tectorum
آفت و بیماری در ساکولنت ها

مشکلات و آفت‌ها :

گاهی اوقات ساکولنت‌ها مورد حمله ي آفت هایی مثل شته سفید، حشرات کوچک و عنکبوت‌های ریز قرارمی گیرند. اگر گیاهتان به آفت و حشرات آلوده شد ابتدا با یک دستمال نخی مرطوب شده با آب و صابون ملایم یا الکل به آرامی برگ‌ها و ساقه‌های آلوده را تمیز کنید تا حشرات و آفت‌ها از بین بروند و به گیاهان دیگر سرایت نکنند. در صورتی که این کار موثر واقع نشد، سم مخصوص آن آفت را تهیه کرده و طبق دستور آن استفاده کنید.
ساکولنت‌ها ممکن است در اثر اتفاق‌های زیر دچار مشکل شوند:
آبیاری بیش ازحد: این مورد رایج ترین دلیل از بین رفتن ساکولنت‌ها است و باعث زردشدن و ریختن برگ ها، پوسیدگی ریشه و بدشکل شدن برگ‌ها می‌شود.
نورکم: باعث رشد ناکافی و تشکیل ساقه و برگ‌های کشیده می‌شود.
کمبود مواد مغذی: باعث رشد کم، زردشدن برگ‌ها و بدشکل شدن آن‌ها می‌شود.
آبیاری کم تر از حد معمول: باعث ایجاد برگ‌های بدشکل، چروکیده و زردشدن برگ‌ها می‌شود.
نور بیش از اندازه: باعث سوختگی و ایجاد لکه‌های قهوه ای روی برگ‌ها می‌شود.

کاشت و تکثیر ساکولنت ها:

مهم ترین نکته در کاشتن ساکولنت‌ها این است که خاک و گلدان باید زهکشی کافی داشته باشند یعنی به راحتی آب را از خودشان عبور دهند و رطوبت اضافی را در خود نگه ندارند. می‌توانید از خاک کاکتوس به عنوان خاک پایه استفاده کنید و پیت ماس و سنگ ریزه را به آن اضافه کنید تا زهکشی خاک بهتر شود.
بیش تر ساکولنت‌ها به راحتی تکثیر می‌شوند و خودتان هم می‌توانید آن‌ها را در خانه تان تکثیر کنید. مثلا در ساکولنت لب ماتیکی، جوانه‌های جدید گیاه از پای گیاه اصلی رشد می‌کنند. شما می‌توانید به راحتی جوانه‌های جدید را از پای گیاه جدا کنید و در گلدانی دیگر بکارید.

روش‌های مختلف تکثیر ساکولنت:

قلمه زدن: اگر گیاهتان بیش از اندازه بلند شده است، می‌توانید قسمتی از ساقه را ببرید( حدود 2 سانتی متر زیر برگ) و در گلدانی جداگانه بکارید.
جداکردن از ریشه ها: ریشه ي ساکولنت را از خاک بیرون آورید وبه آرامی آن را از ریشه جدا کرده و به دوقسمت تقسیم کنید. حالا هر دو گیاه را در دو گلدان جداگانه بکارید.
جدا کردن پاجوش ها: پاجوش‌ها گیاهان کوچکی هستند که می‌توانند جدا از گیاه اصلی زندگی کنند. آن‌ها را به آرامی از پای گیاه اصلی جدا کرده و در گلدان جدید بکارید.
کاشتن برگ ها: بعضی از گونه‌های ساکولنت مانند سدوم را می‌توان با استفاده از برگ‌های بریده و کاشتن آن‌ها در محیط جدید تکثیر کرد.

روش تکثیر ساکولنت با استفاده از برگ:

چند برگ از ساکولنت را با چاقوی تیز به آرامی ببرید.
برگ را روی خاک بخوابانید به طوری که انتهای بریده شده‌ی برگ وارد خاک شود. بهتر است خاک از نوع خاک گلدان با زهکشی خوب باشد.
با دقت آب را روی خاک اسپری کنید. چون گیاه در عمق کمی ازخاک قرار دارد و ممکن است در هنگام آبیاری جا به جا شود.
دو تا سه بار در هفته به آن آب بدهید تا گیاه ریشه و جوانه بزند.
بعد از مدتی که جوانه‌ها بزرگ شدند می‌توانید آن‌ها را در گلدان جدید بکارید.