شلغم (نگهداری + پرورش)

شلغم گیاهی دارای خواص دارویی و درمانی است که برای بهبود در سرماخوردگی و یبوست به کار می‌رود. کاشت شلغم درماه‌های شهریور و مهرماه به صورت‌های مختلف انجام می‌شود.

آشنایی با روش کاشت شلغم

شلغم نوعی سبزی ریشه ای به رنگ‌های سبز و سفید و بنفش است. گیاه شلغم دارای سطحی با برگ‌های ناصاف و بریدگی‌های متعدد می‌باشد. ریشه آن یا به صورت غده ای و یا به صورت گرد و دراز و به رنگ سفید و لکه‌های بنفش دیده می‌شود. شلغم از نظر داشتن ویتامین و خواص معدنی بسیار جز سبزی‌های مهم شمرده می‌شود. شلغم در خانواده سبزیجات دارای کلم بروکلی، کلم بروکسل، کلم برگ، و خردل قرار می‌گیرد.

انواع گیاه شلغم

1- دارای گوشت سفید: که به نسبت بیشتر از گروه دیگر کاشت می‌شود به دلیل اینکه ریشه بهتری دارد و برگ آن استفاده غذایی دارد. مهمترین آنها عبارتند از: پوریل تاپ وایت گلاب، اسنوبال، توکیوکراس،وایت فلت داچ و وایت میلان.

2- دارای گوشت زرد: انواع آن شامل بلوآبردین، جاست رایت و گلدن بال می‌باشد. انواعی از این شلغم را به خاطر برگشان استفاده می‌کنند که عبارتند از سون تاپ وژیو و شو گراین.

زمان کاشتن شلغم

در ابتدای کاشت شلغم ابتدا باید ب زمان آن توجه کنید : برای داشتن محصولی پیش رس باید از اول فروردین ماه تا اوایل تیرماه مشغول به کار شوید. و برای داشتن محصولی بهتر باید از اوایل شهرویور ماه تا پاییز شروع به کار کنید. باید در نظر داشته باشید که بذر‌های پیش رس را در ماه‌های شهریور و مهر و بذر دیر رس را از مرداد تا شهریور ماه بکارید.

نحوه کاشت شلغم

بذر گیاه شلغم رت در ردیف‌های چندتایی و با فاصله 90 تا 120 سانتی متر و فاصله بین بوته ای 705 تا 10 سانتی متر بکارید.

کاشتن شلغم به دو صورت انجام می‌شود:

دست پاش

به این صورت که بذر را روی خاک پخش می‌کنیم و در مرحله بعد با ماله زنی و هرس زنی بذر را به زیر خاک جابه جا می‌کنیم.

ردیفی

در این مورد که حالتی تزیینی دارد زمین کاشت شلغم را هم سطح می‌کنیم، شیارهایی در آن ایجاد می‌کنیم و بعد گیاه شلغم را حفر می‌کنیم و روی آن را با خاک می‌پوشانیم.

برای رشد و کاشت شلغم باید شرایط و محیطی را در نظر بگیرید؛

1-خاک:

برای رشد و کاشت بهتر گیاه شلغم بهتر است که از خاک شنی، ماسه ای، مرطوب و رهکشی شده استفاده کنید.

2-pH خاک

عدد آن بهتر است بین 6 تا 7٫5 باشد، چون گیاه شلغم به خاک شور نسبتا حساس است.

3-نور

بهتر است که آفتابی – نیم سایه باشد.

4-دما

بهتر است که در دمای کمتر از 10 درجه نباشد.

نکته

شلغم محصولی است که خود را با هر نوع اب هوایی وفق می‌دهد اما بهترین دما برای رویش آن دمای متوسط با رطوبتی نسبی است و با توجه به اینکه شلغم در فصول سرد سال استفاده می‌شود نسبت به هوای نسبتا سرد مقاوم و نسبت به هوای سرد حساس است.

5-آبیاری

این گیاه برای خوش طعم شدن و به اصطلاحی آبدار بودن به آبیاری بسیاری نیاز دارد و بسته به نوع آب وهوا و نوع خاک به 8 تا 15 روز آبیاری نیاز دارد.

6-کود و مواد غذایی

کیفیت کود و تغذیه به کار رفته در گیاه شلغم به آب و هوا، ظرفیت حاصلخیزی، pH و بافت خاک بستگی دارد.در خاک‌های سبک به مقدار 67 تا 112 کیلوگرم در هکتار کود برای رشد شلغم نیاز است. مناسب ترین شیوه مصرف کود قبل از کاشت در دو نوبت یکی بعد از شروع رشد ریشه و یکی در زمان تشکیل غده است. مقدار 134 تا 224 کیلوگرم در هکتار کود فسفره و مقدار 50 تا 60 کیلوگرم کود پتاسیمی قبل از کاشت نیاز است. کودهای فسفره و پتاسه بهتر است در 7 تا 8 سانتی متری زیر خاک استفاده باشند.

انواع آفات و بیماری‌های گیاه شلغم:

آفات و بیماری هایی که به گیاه شلغم حمله می‌کنند ار جمله قارچ هایی هستند که باعث تورم و از هم گسستگی ریشه، توقف رشد، کم رنگ شدن و بی‌حال شدن برگ‌های شلغم می‌شود. آفات دیگری نیز گریبان گیر این گیاه می‌شوند از جمله؛ شته کلم، ساس قرمز کلم، مگس کلم که با سم حشره کش از بین می‌روند.

بذر گیری شلغم:

در پاییز که برداشت انجام شد از میان شلغم‌های سالم، بهترین آنهارا از نظر انداره و ترکیب در زیر خاک یا ماسه نگهدای کنید و برای جلو گیری از یخ زدن آن روی ان را با پوشال یا برگ خشک بپوشانید. در اوایل فروردین آن را از زیر خاک خارج کنید و به زمینی که از قبل آماده کردید و دارای خاک خوب و قوی می‌باشد به فاصله 40 تا 50 سانتی متری از هم بکارید.

نکته :

برای بذر گیری از انواع مختلف آن باید آن‌ها را از فاصله‌های زیاد بکارید تا از دورگه شدن آنها جلوگیری کنید ولی اگر بذر از یک نوع باشد نیازی به این حد از احتیاط نیست.

بعد از آن که بوته‌های شلغم به گل نشست نوک خوشه را قطع کنید تا غلاف‌ها بهتر تقویت و تغذیه شوند، زمانی که غلاف‌ها رنگ زرد به خود گرفت آنها را با شاخه از بوته قطع کنید و در سایه خشک نمایید. بعد آنها را به صورت آرام تکان دهید تا بذر‌ها از داخل غلاف خارج شوند و بعد آنرا جمع آوری کنید و در ظرف مناسبی نگهداری نمایید.

برداشت گیاه شلغم

در برداشت شلغم ریشه آن را جمع آوری می‌کنند و تا زمانی که ریشه جوان و نازک دارد به صورت دسته ای در بازار به فروش می‌رسانند. در برداشت پاییز برگ‌های آنرا قطع و ریشه آن را مانند چغندر سالادی به بازار عرضه می‌کنند. در کاشت هایی که در منزل صورت می‌گیرد به دلیل کم بودن می‌توان بعد از قطع کردن برگ‌ها ریشه آن را با مقداری خاک بپوشانیم تا در فصل زمستان آسیبی نبیند.