گل بنفشه فرنگی (نگهداری + پرورش)

این برگ‌ها اكثراَ روی زمین گسترده‌اند و ساقه وجود ندارد. گل‌ها به صورت منفرد روی دمگل و گیاه قرار گرفته اند. دمگل‌ها در محل اتصال به گل حالت خمیده و عصا مانند دارند.
گل‌ها معطر و اغلب بنفش رنگ و به ندرت سفید یا گلی هستند( البته در بعضی نمونه‌ها ممكن است قسمت‌های كمی از گلبرگ سفید یا گلی رنگ باشد.) میوه گیاه به صورت پوشینه و حاوی تعدادی دانه زرد رنگ است.
بنفشه معطر بیشتر در نواحی سایه دار و مرطوب می‌روید و برای استفاده دارویی به صورت وسیع كشت می‌شود. همچنین، به عنوان زینتی به طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد. گل‌های زیبای گیاه در اوایل بهار ظاهر می‌شوند و در تابستان عاری از گلبرگ است. بنفشه معطر بومی اروپا و آسیاست، ولی در نواحی دیگر، از جمله آمریكای شمالی و استرالیا پرورش داده می‌شود. این گیاه به نام‌های عمومی بنفشه انگلیسی، بنفشه باغی نیز مشهور است.
این گیاه در نواحی مختلف ایران و به خصوص در قسمت‌های شمالی و مرطوب ایران رویش دارد.

سه نوع بنفشه وجود دارد که عبارتند از:

1-Violas: V. tricolor (بنفشه فرنگی، بنفشه سه رنگ، بنفشه معمولی) مربوط به این دسته و دارای گل‌های درشت به رنگ‌های مختلف است.

2-Violets: V. odorata (بنفشه ایرانی یا معطر) و V. cornuta در این دسته قرار می‌گیرند.

V. odorataبه رنگ‌های بنفش تیره یا سفید مشاهده می‌شود و دارای انواع کم پر و پر پر است. گل‌های V. cornuta اغلب بنفش تیره یا ارغوانی است ولی رقم‌های سفید، آبی روشن، زرد و یاسی آن نیز موجود است.

3-Pansies: هیبرید V. x wittrockiana در این دسته قرار می‌گیرد. این گروه در تمام طول زمستان می‌توانند گل بدهند.

تاریخچه:

بنفشه معطر از زمان‌های دور مورد استفاده دارویی داشته است. در قرون اولیه میلادی، در مكاتب بقراط و دیوسكورید و در قرون وسطی توسط اعراب در درمان بسیاری از بیماری ها، از جمله رفع ورم چشم، درد گلو، دفع صفرا، رفع حالت تشنگی و به عنوان ملین و قی آور به كار می‌رفته است.
بر اساس افسانه‌های قدیمی، نام بنفشه معطر(viola) از نام دختری باكره به نام lo گرفته شده است.
زئوس به این دختر عاشق شد و به خاطر محافظت از زن حسودش او را به شكل یك گوساله ماده در آورد كه در كشتزاری از بنفشه چرا می‌كرد. به این دلیل بنفشه قرن‌ها به عنوان نماد عشق معروف شد و در نمایشنامه‌ها از آن نام برده می‌شد. در نمایشنامه شكسپیر، پاك از بنفشه در تهیه معجون عشق استفاده می‌كند.

خواص بنفشه فرنگی

هر روز 20 گرم از آن را در دو لیوان آب سرد دو ساعت بخیسانید، بعد دو دقیقه بجوشانید، ده دقیقه دم کنید و آب باقی مانده را صاف کرده، سه قسمت کنید و صبح و ظهر و شب هر باریک قسمت از آن را یک یا دو ساعت قبل یا بعد از غذامیل کنید و مدتی این عمل را ادامه دهید:

• محرک است
• خون را تصفیه میکند
• پوست صورت را زیبا میسازد
• واریس و رماتیسم را درمان میکند
• اگزما، جوش‌های قرمز پوست، کورک، تب خال و دمل را مرتفع می‌سازد.

ریشه‌ی این گیاه نیز دارای فواید است و اگر آب دمکرده‌ی آن را بنوشید، قی آور است، ضمناً به مقدار کم برای قطع اسهال خونی کودکان استفاده می‌شود.

گلدهی

گلدهی بنفشه از اواخر زمستان یا اوایل بهار شروع می‌شود. نوعی از آن که به بنفشه چهار فصل معروف است در تمام سال گل می‌دهد ولی گل ریزان (اوج گلدهی) آن در بهار و پائیز است. در Violetها ، گلدهی تحت تأثیر دما و طول روز قرار می‌گیرد. این دسته درتابستان (دمای بالا و طول روز بلند) رشد خوبی داشته و در پائیز شروع به گلدهی می‌کنند. در Viola و Pansy روزهای بلند تعداد گل را افزایش می‌دهد ولی در این شرایط طول میان گره‌ها نیز زیاد می‌شود. در شرایط روز کوتاه، ساقه‌ها کوتاه و قوی می‌شوند. هیچ خواب مشخصی در آنها دیده نشده است. Pansyهادر طول سال می‌توانندگل بدهند. ولی دماهای بالای تابستان می‌تواند به عنوان یک عامل محدودکننده باعث کاهش رشد گیاه شود.

نیازها

گل بنفشه آفتاب دوست است ولی چند ساعت سایه را به خوبی تحمل می‌کند. بنفشه هایی که در سایه کشت می‌شوند گل‌های ریزی تولید می‌کنند. با گرم شدن هوا گلدهی بنفشه کم و اندازه گل کوچک می‌شود. اگر هوا کمی خنک باشد یا اینکه مقداری سایه باشد عمر گل بیشتر است ولی کیفیت آن به خوبی محل آفتابی نخواهد بود. Violetها محصول گلخانه سرد بوده و بهترین رشد را در فصل‌های سرد سال دارند و در دمای 4 –10 درجه سانتی گراد به خوبی رشد می‌کنند. Pansy و Viola بهترین رشد را در دمای 4 –13 درجه سانتی گراد داشته و در دمای 16 درجه سانتی گراد و بالاتر رشد ضعیف و فاصله میانگره‌ها زیاد می‌شود. از لحاظ خاک، تمام گونه‌های بنفشه برای گلدهی مطلوب خاک مرطوب و غنی از کود حیوانی، با زه کشی کافی نیاز دارند.

افزایش

بنفشه گیاهی چندساله است که بسته به گونه از طریق بذر، قلمه، تقسیم ریشه و جدا کردن ساقه‌های دستک مانند افزایش می‌یابد. بذر آن را در مرداد در شاسی کاشته و سپس نشاءها را به زمین اصلی منتقل می‌کنند. بذر را به صورت دست پاش می‌کارند و با مقداری خاک نرم یا کود دامی پوسیده می‌پوشانند. چون گیاهان جوان به آفتاب سوختگی حساس هستند در مکان‌های گرم هم تا زمان سبز شدن و استقرار گیاه، سایبان ایجاد می‌کنند. از آنجا که بنفشه سه رنگ به مرگ گیاهچه خیلی حساس است بستر کاشت و کود مورد استفاده نباید آلوده باشد. نشاءها درپائیز به زمین اصلی منتقل شده و به فاصله حدود 20 سانتی متر کشت می‌شوند و در زمستان در زیر برف می‌مانند. گاهی در خزانه دوم کشت شده و پس از سپری شدن زمستان در فرصت مناسب به زمین اصلی منتقل می‌شود.

هرچه نشاءها زودتر منتقل شوند گل‌های درشت و بیشتری تولید می‌کنند. این گیاه خودگشن و گرده افشانی آن به صورت بسته گل است. بذر آن به سرعت زیوایی خود را از دست می‌دهد و لازم است هر سال بذر جدید تهیه شود. در شرایطی که در اثر سرما یخ بزند باید در طول زمستان پوشانیده شود و یا اینکه در اول اسفند وقتی زمین خشک شد کاشته شود. بخش هوایی گیاه به سرما مقاوم است ولی در اثر یخ زدن ممکن است به ریشه آسیب برسد.