درخت شلیل (نگهداری + پرورش)

بذر بسیاری از درختان میوه پس از کاشت چون نتاج متفاوتی در اثر دگر گشنی بوجود می‌آورند کشت بذر آنها مرسوم نیست. . بذر حاصل از هسته درختان میوه هسته دار مانند شلیل و یا هلو صفات خوبی از والدین خود را به همراه دارند. شلیل نوعی هلو است که پوست صاف و گوشت تیره تر دارد. بیشتر درختان شلیل بدست آمده از بذر ,میوه ای مثل میوه بذرگیری شده تولید می‌کنند.

بهترین زمان برای بذر گیری از هسته ,فصل تابستان از میوه کامل رسیده می‌باشد.بذر برخی از ارقام درختان شلیل بذر کامل تولید نمی کنند مانند میوه درختان شلیل زودرس که ممکن است بذرآنها به خوبی جوانه نزنند.
هسته را از میوه‌های رسیده شلیل جدا کنید و بگذارید آنها به مدت 3 یا 4 روز خشک شوند.خشک کردن هسته امکان گرفتن بذر از داخل آنها را آسان تر می‌کند. پوسته هسته خشک شده اسان تر ترک می‌خورد . با احتیاط چند ضربه آهسته به هسته خشک بزنید تا بیشتر ترک بخورد یا هسته را بین انبر قرار داده به اهستگی فشار دهید تا هسته ترک بردارد.احتیاط کنید که بذر داخل هسته آسیب نبیند. مواد بازدارنده طبیعی در بذر شلیل وجود دارد که از جوانه زنی آن جلوگیری می‌کند.نگهداری بذر شلیل در دما‌های سرد مثل یخچال موجب غیر فعال شدن این مواد بازدارنده می‌شود.در شرایط طبیعی ماه‌های سرد زمستان در طبیعت این مواد را غیر فعال می‌کند.پس بذر شلیل را تا مدتی در یخچال می‌گذراند که پس از رفع سرمای بهاره نسبت به کاشت آن داخل گلدان اقدام می‌کنند. در بهار بذر شلیل را به مدت یک شب در اب خیس می‌دهند. سپس بذررا درگلدان دارای خاک باغچه به عمق حداقل دو برابراندازه طول بذر قرار می‌دهند. در مدت کمتر از یک ماه جوانه زنی در بذر مشاهده می‌شود. گرمای محیط کشت حدود 23 درجه سانتی گراد باشد.نهال حاصل از بذر شلیل در مدت 7-5 سال به بار دهی می‌رسد.

شرایط محیط رشد شلیل

• آب و هوای مناسب : پایدارى هلو، در برابر سرماى زمستانه، از سیب و گلابى کمتر و تقریباً مشابه بِه مى باشد. براى هلو، سرماى کشنده معمولاً حدود 21- درجه سانتى گراد است ولى اگر هوا به سرعت سرد شود در دماهاى 9- الى 13- درجه نیز جوانه‌ها و حتى شاخه هاى جوان خشک مى شوند. نیاز سرمائى هلو براى بیرون آمدن از استراحت زمستانه 400 تا 1000 ساعت دماى زیر 7 درجه سانتىگراد مى باشد. هلو، در برابر گرماى تابستان، مقاومتر از سیب است و در تابستان هاى گرم، میوه آن مانند گلابى از کیفیت بهترى برخوردار مى شود.

• عمر درخت شلیل : شلیل درختی نسبتاً کم عمر است. علت عمر کم بودن آن، چوب ترد و شکننده اش است و علت تردی چوبش نسبت زیاد پوست به استوانه مرکزی آن است. به همین دلیل تربیت آن به صورت Open Cnter است تا شاخه هایش در اثر وزن زیاد نشکند.
• نکات گرده افشانی : گل‌ها در بهار و قبل از برگ‌ها به وجود می‌آیند. این گل‌ها منفرد یا دوتایی، به قطر 2٫5 تا 3 سانتیمتر، به رنگ صورتی و دارای پنج گلبرگ می‌باشند. گل شلیل، به صورت جانبی، از یک جوانه ساده روی شاخه یکساله به وجود می‌آید. بیشتر ارقام این درخت خودبارورند.
  گرده افشانی می‌تواند توسط باد انجام شود ولی کندو گذاری در باغ ، مقدار محصول را بالا می‌برد. بهتر است در زمان گلدهی هوا خشک باشد. زمان گلدهی اوایل بهار بعد از بادام و زردآلو و حدود 3 هفته قبل از سیب می‌باشد. زمان رسیدن میوه در ارقام زودرس از اوایل تابستان و در ارقام دیررس در اوایل پاییز است.
• خاک : ریشه هلو، در برابر کمبود تهویه خاک بسیار حساس است و از غرقاب شدن، به شدت آسیب مى بیند. این درخت، براى بهترین رشد، به خاک هاى نسبتاً سبک، با ژرفاى 1 تا 5/1 متر و زهکش کامل نیاز دارد.

تکثیر رایج شلیل

ازدیاد شلیل همانند هلو به روش پیوند انجام می‌شود. این گیاه را می‌توان روی پایه‌های هلو، زردآلو، بادام و آلو پیوند زد.
فاصله کشت برای ارقام معمولی شلیل، 6 تا 7 متر است و در یک باغ خوب می‌توان انتظار 40 تا 50 تن محصول در هکتار داشت. در روش‌های داربستی فواصل کشت کمتر و مقدار محصول بسیار بیشتر است و تا 110 تن در هکتار نیز می‌رسد.

توصیه هایی برای کاشت هسته شلیل در منزل

برای کاشت شلیل در گلدان انتخاب بذر مناسب بسیار مهم است. برای این منظور لازم است از بذر درختان شلیلی پا کوتاه استفاده کنید، البته چنانچه قصد دارید شلیلی شما بار دهد در غیر این صورت و به عنوان یک گیاه زینتی می‌توانید از هر هسته شلیلیی برای کاشت استفاده کنید.

انتخاب گلدان مناسب نیز مهم است. در مراحل بعدی رشد نهال شلیل قطر گلدان 45 تا 90 سانتیمتر باشد. برای جدا کردن گوشت میوه شلیل از هسته آن را داخل دهان نکنید زیرا احتمال دارد بزاق دهان بر روی قوه نامیه گیاه تاثیر گزارد.

مراحل کشت هسته شلیل در گلدان

1- ابتدا بایستی هسته را از گوشت میوه شلیل جدا کنید. اگرچه این کار کمی مشکل است ولی تلاش کنید تا کاملا گوشته میوه از هسته جدا شود. به این منظور میتوانید میوه شلیل را 3 تا 4 روز در سایه بگذارید تا خشک شود، در این صورت جدا کردن هسته آسانتر خواهد بود.

2- در مرحله بعد لازم است قسمت چوبی هسته را به آرامی بشکنید. دقت کنید که هنگام جدا کردن پوسته چوبی مغز هسته آسیب نبیند زیرا امکان سبز شدن هسته در صورت آسیب از بین خواهد رفت. برای جدا کردن هسته چوبی میتوانید از انبر استفاده کنید تا پوسته چوبی ترک بخورد و بتوانید مغز هسته را خارج کنید.

3- برای کاشت هسته شلیل در گلدان بهتر است چند روزی هسته را داخل پلاستیک و در داخل یخچال قرار دهید تا مواد بازدارنده موجود در هسته که مانع جوانه زنی بذر میشوند، غیر فعال شوند.

نکته : توجه داشته باشید که هسته شلیل را در کنار میوه هایی مانند موز در یخچال نگزارید زیرا اتیلن تاثیر منفی بر قدرت جوانه زنی هسته شلیل خواهد داشت. در شرایط طبیعی ماه‌های سرد زمستان در طبیعت این مواد را غیر فعال می‌کند.

4- هسته شلیل را یک شب در آب بخسانید. در این مرحله هسته شلیل آماده کاشت داخل گلدان است.

5- گلدان مورد نظر را با خاک مناسب (مخلوطی از خاکبرگ و شن) پرکنید. هسته شلیل را در عمق دو برابر اندازه طول هسته شلیل در خاک بکارید.

6- گلدان را در دمای 23 درجه سانتیگراد قرار دهید. هسته شلیل در حدود یک ماه بعد جوانه خواهد زد. نهال حاصل از کاشت هسته شلیل در گلدان در صورت شرایط مساعد محیط در مدت 7-5 سال به باردهی می‌رسد. بنابراین لازم است با بزرگ شدن نهال، آن را به گلدان بزرگتر انتقال دهید. در حین رشد کود دهی را فراموش نکنید .