درخت اکالیپتوس رنگین کمان (نگهداری + پرورش)

اوکالیپتوس رنگین کمان (Rainbow Eucalyptus) یکی از عجیب ترین درخت هایی که روی زمین موجود می‌باشد، که تنه ای جالب با چندین رنگ دارد که دلیل نامگذاری اش نیز همین است. تنه این درخت، به طور دوره ای یک لایه از پوست را از بین برده و لایه ای سبز در زیر را نشان می‌دهد که این لایه سپس تغییر رنگ می‌دهد. این پوسته ریزی و تغییر رنگ در زمان‌های مختلف و در قسمت‌های مختلف تنه اتفاق می‌افتد و به این ترتیب رنگ‌های جدیدی تولید می‌شود.

اوکالیپتوس رنگین کمان یک درخت بزرگ و تنها گونه اوکالیپتوس است که در نیمکره شمالی به صورت طبیعی یافت می‌شود. این گیاه در بخش هایی از گینه نو، اندونزی و فیلیپین می‌روید. این درخت با پوست چندرنگش مشتمل بر آبی، صورتی، نارنجی و خرمایی مایل به قرمز مشخص شده است. این درخت در خاک غنی، متوسط تا مرطوب در خورشید کامل رشد می‌کند ولی در برابر سرما مقاوم نیست.

برخی از گونه‌های محبوب اوکالیپتوس

E.dalrympleana
گونه ای بار شد سریع و ارتفاع 15 متر و تاجی با گستردگی 8 متر با تنه ای سفید –خاکستری – برگهای بالغ بلند و کشیده هستند . گلها سفید رنگ هستند.

E.gunnii
درختی همیشه سبز به ارتافع 25 متر با تاجی با گستردگی 10 متر. با تنه ای کرم و قهو ه ای رنگ که پوسته پوسته است. برگهای جوان پهنکی گرد و ته مایه ای آبی رنگ دارند اما برگهای بالغ بیضی شکل و خاکستری – سبز هستند. گلها سفید رنگ می‌باشند

parvifolia
درختی همیشه سبز نسبتا کوتاه قامت به ارتفاع 15-10 متر و تنه ای نسبتا خاکستری و پوسته پوسته، گلهای این نمونه نیز سفید رنگ است.

E.pauciflora
درختی کوتاه قامت با ارتفاع 8 متر و تاجی با گستردگی 4 متر . ساقه‌های جوان قرمز رنگ هستند و پوسته تنه درخت زیبا و نواحی کرم، سفید و سبز رنگ دارد.

گاهی ساقه‌های بزرگ برخی از انواع درختان اکالیپتوس، بدون اینکه مشکل خاصی در سلامت خود داشته باشند، به خصوص در طی فصل تابستان به پایین سقوط می‌کند.به همین دلیل مثلا در کشور استرالیا که جنگلهای وسیعی از اکالیپتوس وجود دارد، به بازدید کنندگان در این رابطه هشدار داده می‌شود.

پوست درخت اوکالیپتوس رنگین کمان

تنه رنگارنگ اکالیپتوس رنگین کمان یک ویژگی منحصر به فرد و بسیار ارزشمند است. سبز، نارنجی، زرد، قرمز، قهوه ای، بنفش و حتی آبی ممکن است همگی در تنه قابل مشاهده باشد. رنگ‌ها در برخی از درختان بسیار پر جنب و جوش و غنی هستند که به نظر مصنوعی می‌آیند اما خب کاملا طبیعی اند. برخی از درختان، رنگ آبی پاستلی دارند و برخی نیز با سبزهای تندی مخلوط شده اند. معمولا زمانی که درختان در خارج از منطقه اندمیک خود رشد کنند، رنگ‌ها از شفافیت کمتری برخوردارند.

رنگ‌ها زمانی تغییر می‌کنند که درخت شروع به پوسته ریزی کرده و نقاط مختلفی روی تنه پدید می‌آید که رنگ سبز لایه‌های زیری به رنگ‌های دیگر تبدیل می‌شود. این فرآیند به این معنی است که هیچ درخت اکالیپتوس رنگین کمان شبیه به دیگری نیست که خب همین هم موضوع بسیار جالبی است.

گل‌های درخت اوکالیپتوس رنگین کمان

گل‌های درخت رنگین کمان کمی غیر عادی هستند، هیچ گلبرگ یا کاسبرگی ندارند اما دارای پرچم و بخش مادگی گل هستند. جوانه‌های گل به شکل یک کپسول حاوی پرچم و بخش مادگی گل است. این کپسول دارای یک مخزن مخروطی است که به سرپوش یا operculum معروف هستند. وقتی که جوانه‌ها رشد می‌کنند، سرپوش‌ها تیره و چین دار می‌شوند و سپس پرچم و بخش مادگی گل از جوانه پدیدار می‌شوند. پس از گرده افشانی و باروری، کپسول به یک میوه چوبی تبدیل می‌شود که حاوی چندین دانه است.

برگ و روغن درخت اوکالیپتوس رنگین کمان

برگ‌های درخت اوکالیپتوس، حالت چرمی دارند و از شاخه‌ها آویزان می‌شوند. آن‌ها معمولا باریک و سوزنی شکل‌اند که البته برخی از گونه‌ها برگ‌های پهن و دایره ای تر دارند. بعضی از گونه‌های اکالیپتوس‌ها مقدار زیادی روغن تولید می‌کنند که فرار و همچنین معطر اند. وقتی که تعداد زیادی از درختان در نزدیکی یکدیگر رشد می‌کنند، گاهی اوقات روغن بخار شده در هوا عطر خوبی ایجاد می‌کند.

روغن اکالیپتوس ممکن است مزایای بهداشتی نیز از جمله باز کردن راه‌های تنفس در افراد مبتلا به مشکلات تنفسی داشته باشد. با این حال، تحقیقات بیشتری باید در رابطه با مزایای سلامتی آن انجام شود. این روغن علاوه بر استفاده دارویی، به عنوان حشره کش و ترکیبات عطر نیز استفاده می‌شود.

روغن اکالیپتوس حتما باید قبل از مصرف رقیق شود زیرا حالت غلیظ آن، اگر خورده شود و یا در تماس با پوست قرار گیرد، خطرناک است.

شرایط محیطی مناسب گیاه اوکالیپتوس

آبیاری گیاه اکالیپتوس

گیاهان جوان و تازه کاشت شده را برای 5-1 سال اولیه زندگی آبیاری کنید. آبیاری را نیز بهتر است زمانی انجام داد که سطح خاک نسبتا خشک شده باشد. بعد از این مدت زمان و بزرگ شدن گیاهان آبیاری آنان لزومی ندارد زیرا با سیستم ریشه‌های خود می‌توانند آب مورد نیاز خود را تهیه کنند و به طور کل نسبت به خشکی مقاومت نسبتاً خوبی دارند.

نور مناسب گیاه اکالیپتوس :

درختان اکالیپتوس به مکانی با نور مستقیم آفتاب نیاز دارند و در مکانهای سایه و کم نور دارای ساقه‌های بلند و کشیده بدون استحکام می‌شوند. این درختان به طور کل با وزش بادهای شدید مشکل دارند و می‌شکنند و اگر در مناطقی با کمبود نور نیز پرورش یابند، بیش از پیش شکننده و ضعیف بار می‌آیند.

دمای مناسب گیاه اکالیپتوس

درختان اکالیپتوس به طور کل درختانی حساس به سرما هستند و سرما را حداکثر تا حدود 5- درجه تحمل می‌کنند. البته استثنائاتی نیز وجود دارد مثلا گونه E. Pauciflora سرما را تا حدود 20- نیز تحمل کرده و از بین نمی رود.از سایر گونه‌های این گیاه که نسبتا به سرما مقاوم هستند نیز می‌توان به این گونه‌ها اشاره کرد:E.coccifera, E.subcrenulata, E.gunnii

خاک مناسب گیاه اکالیپتوس

این گیاهان در مورد خاک سخت گیر نیستند . برای آماده سازی خاک می‌توان از مخلوط خاک معمولی به همراه خاک برگ استفاده کرد. مقدار خاک برگ می‌تواند کمتر از مقدار حجم خاک مصرفی باشد و همچنین توصیه شده است که برای کاشت نهالهای این گیاه از کود گاوی استفاده نشود زیرا وجود این ماده در مخلوط کاشت موجب تحریک رشد برگها و شاخسار می‌شود و توسعه ریشه به تعویق می‌افتد و گیاه دارای ریشه ای با سیستمی ضعیف می‌گردد. از کودهای گاوی می‌توان بعد از استقرار درختان جوان و به شکل خاک پوش به ضخامت حدود 5 سانتیمتر در شروع و ابتدای بهار استفاده کرد. برای گیاهان جوان می‌توان از کودهایی با فرمول 10-10-5 و یا 10-10-10 استفاده کرد اما برای گیاهان استقرار یافته و بزرگ مصرف کود لازم نیست.

چرا درخت اکالیپتوس رنگین کمان تنه رنگارنگ دارد؟

رنگ‌های زیبا و شاید عالی که توسط درخت تنه اوکالیپتوس رنگین کمان تولید می‌شود توجه زیادی را به خود جلب می‌کند. با این وجود، کارهای بسیار کمی برای کشف اینکه چرا رنگ‌های مختلف تولید می‌شوند، انجام شده است.

پروفسور دیوید لی استاد گیاه شناسی دانشگاه بین المللی فلوریدا، تولید رنگ در گیاهان را مورد بررسی قرار داده است. بر اساس یک تحقیق مختصر، او با تئوری پیش بینی شده ای برای توضیح تغییر رنگ در تنه درخت اکالیپتوس رنگین کمان آمده است. طبقه گرفته پروفسور لی، تنه یک جانشینی از پوست‌های نازک و صاف است، هر پوسته، لایه نازک و شفافی از سلول‌ها است که به ما امکان می‌دهد که کلروفیل ذخیره شده در سلول‌های زیر را ببینیم. کلروفیل رنگدانه سبزی است که انرژی نور مورد استفاده در فتوسنتز را تسخیر می‌کند.

زمانی که تنه درخت رشد می‌کند، سلول‌های بی‌رنگ روی بالاترین لایه پوسته ای با چیزی به نام تانن (tannins) پر می‌شوند. تانن‌ها می‌توانند زرد، قهوه ای و یا قرمز باشند و این رنگ‌ها بسته به نوع آن‌ها متفاوت است. ترکیب مقدار و نوع متفاوت تانن‌ها و کم شدن کلروفیل لایه‌های زیری احتمالا مسئول ایجاد این رنگ‌های زیبای هستند که ما امروزه در درخت اکالیپتوس رنگین کمان مشاهده می‌کنیم.

شرایط کاشت اوکالیپتوس رنگین کمان

باید بدانید منظور از این که این درخت امروزه در همه جای جهان کاشته می‌شود، کشورهایی که گفته شد به علاوه‌ی جنگل‌های استوایی و مناطقی است که در آنها باران بسیار می‌بارد، بنابراین در جایی که گرم و خشک است، نباید انتظار نتیجه داشت. درخت اکالیپتوس رنگین کمانی، در مناطق طبیعی خود، تا 250 فوت هم رشد می‌کند.

در کنار شرایط آب و هوایی مساعد، مورد دیگری که در رشد درخت اکالیپتوس رنگین کمان موثر است، نور کامل خورشید و رطوبت کافی خاک است. اگر این شرایط مهیا باشد، درخت اکالیپتوس رنگین کمان بعد از کاشت، به ازای هر فصل، 3 فوت رشد می‌کند حتی بدون کود یا هر ماده‌ی دیگری، اما در فصل هایی که باران به اندازه‌ی کافی نبارد، باید به صورت دستی مرتبا به آن آب داده شود.

اگر در جایی زندگی می‌کنید که حتی جنگلی وجود ندارد اما به اندازه‌ی کافی در آن ریزش باران وجود دارد، بله می‌توانید. اما نکته ای که باید به آن توجه کنید این است که اگر چه این درختان زیبا، بسیار چشمگیر و نشان دهنده‌ی قدرت خالق هستند، اما اندازه‌ی آنها بسیار بزرگ است و کاشت یکی از آنها در حیاط خانه شاید باعث آسیب به خانه و محل زندگی تان شود و ریشه‌های قدرتمند آن، حتی پیاده رو را بشکند. بنابراین بهتر است که این درخت در محیط‌های وسیع و باز مثل پارک‌ها و یا زمین‌ها کاشته شود.