گل ماهور (نگهداری + پرورش)

• گل ماهور يكى از انواع گياهان دارويى مى باشد كه خواص دارويى و درمانى بسيارى دارد. اين گياه از طريق بذر، تقسيم ريشه و قلمه زدن تكثير مى شود. به اين گل خرگوشك نيز مى گويند. گل هاى ماهور به صورت برافراشته و خوشه اى به طول ٣٠ تا ١٠٠ سانتيمتر هستند و منظره زيبايى را پديد مى آورند. گل هاى اين گياه رنگ هاى مختلفى همچون زرد، قرمز، ارغوانى و سفيد دارد كه رنگين كمانى از رنگ‌ها را تشكيل مى دهد. بذر ماهور حاوى گل هايى با عمر كوتاه است.
• گل ماهور دارای 360 گونه است که بیشتر آنها دو ساله و تعداد کمی از آنها یکساله، چند ساله یا بوته ای همیشه سبز یا نیمه همیشه سبز هستند که حدود 40 گونه آن در ایران است و تعدادی از این گونه‌ها بومی ایران هستند. استفاده از این گیاه از قدیم در طب سنتی برای معالجه بسیاری از بیماری‌ها رواج داشته است.
• ریشه گیاه ضخیم و مخروطی شکل است و انشعابهای کمی دارد ساقه‌ی این گیاه ضخیم و مستقیم استT ساقه‌ی گیاه زاویه دار (معمولاً 5 ضلعی ) می‌باشد و در مرحله گلدهی محکم و کم و بیش چوبی می‌گردد. در گیاهان دو ساله در سال اول رویش فقط برگهای طوقه ای تشکیل می‌شود این برگهای دندانه دار کشیده و کم وبیش بیضی شکلند و طول آنها به 40 سانتی متر می‌رسد گایه در سال دوم رویش به ساقه می‌رود و برگها به طور متناوب بر روی ساقه قرار می‌گیرند.
• برگهای قسمت فوقانی دمبرگ کوتاهی دارند در حالی که برگهای ناحیه تحتانی دمبرگ طویلی به طول 25 تا 35 سانتی متر دارند سطح برگها ناصاف و دارای شیارهای فراوانی است و در قسمت تحتانی بگر و رگبرگهای اصلی و فرعی کاملاً مشخص می‌باشند طرفین رگبرگها پوشیده از کرکهای ستاره ای شکل است. طول ساقه‌های گل دهنده متفاوت و بین 30 تا 80 سانتی متر است این ساقه‌ها ممکن است ساده و بدون انتشعاب باشند ویا گاهی نواحی تحتانی ساقه‌های گل دهنده منشعب می‌شوند و ساقه‌های متعددی به وجود می‌آید .
• گلها به صورت خوشه ای بر روی ساقه‌های گلدهنده پدیدار می‌شوند در هر نقطه روی این ساقه و یک گاهی سه تا پنج گل ظاهر می‌شوند رنگ گلها زرد و روشن قسمت خارجی آن کرکردار و لایه‌ی داخلی آن صاف است گلها از اوایل خرداد ماه پدیدار می‌شوند و گلدهی تا شهریور ادامه می‌یابد. میوه از نوع کپسول و محتوی دانه‌های ریز متعددی است پس از رسیدن ومیوه و باز شدن آن‌ها بذرها به اطراف ریزش می‌کنند بذرهای به رنگ قرمز تیره و وزن هزاردانه 0٫08 تا 0٫8 گرم است .

شرایط نگهداری و پرورش گل ماهور :

اکثر گونه‌های جنس ورباسکوم در طول رویش به مناطق آفتابی و خاکهای سبک شنی نیاز دارند . خاکهای رسی و متراکم برای رویش این گیاهان مناسب نیست این گیاهان در برابر سرما مقاوم هستند به طوری که برگهای طوقه ای قادر به تحمل درجه‌ی حرارتهای زیر صفر است . سلولهای ریشه گل ماهور قادر به جذب آب از اعماق زمین هستند و خشکی را می‌توانند به سهولت تحمل نمایند بذرها در دمای 8 تا 10 درجه‌ی سانتی گراد به خوبی جوانه می‌زنند . و برای رویش به مقادیر مناسبی رطوبت نیاز دارند .

خاک مناسب گل ماهور :

به خاک‌های سبک شنی نیاز دارند. خاک‌های رسی و متراکم برای رویش این گیاهان مناسب نیست. در فصل پاییز پس از افزودن کودهای حیوانی یا شیمیایی مورد نیاز گیاه به خاک ، باید شخم عمیقی زده شود در اواخر زمستان زمین راتسطیح و بستر خاک را برای کشت این گیاه آماده می‌کنند .

دمای مناسب گل ماهور :

این گیاهان در برابر سرما مقاوم هستند. به طوری که برگ‌های طوقه ای قادر به تحمل درجه حرارت‌های زیر صفر درجه سانتیگراد است. بذرها در دمای 8 تا 10 درجه سانتیگراد به خوبی جوانه می‌زنند و برای رویش به مقادیر مناسبی رطوبت نیاز دارند.

نور مورد نیاز گل ماهور :

اکثر گونه‌های گل ماهور در طول رویش به مناطق آفتابی نیاز دارند.

آبیاری گل ماهور :

سلول‌های ریشه گل ماهور قادر به جذب آب از اعماق ریشه زمین هستند و خشکی را می‌توانند به سهولت تحمل کنند.

کوددهی گل ماهور :

اگرچه گل ماهور در خاک‌های تهی از مواد و عناصر غذایی قادر به رویش است ولی مواد و عناصر غذایی مناسب سبب افزایش عملکرد گل و مواد مؤثره آن می‌شود. تحقیقات نشان می‌دهد که کودهای حیوانی نقش عمده ای در افزایش عملکرد گل دارد.

کاشت و تکثیرگل گل ماهور :

کاشت گل ماهور توسط بذر و به روش مستقیم صورت می‌گیرد. گل ماهور در سطوح وسیع به صورت ردیفی کشت می‌شود. چنانچه بذرها در بهار کشت شود تیمار چینه سرمایی جهت تسریع در جوانه زنی ضرورت دارد. پس از کاشت برای تراکم بخشیدن به لایه سطحی خاک، انجام غلطک مناسبی سبب تسریع در جوانه زنی بذرها می‌شود. بذرهای کشت شده در فصل پاییز پس از طی دوره سرما در اوایل بهار سبز می‌شوند. پس از سبز شدن، بوته‌ها را در طول ردیف‌ها باید تنک کرد.
زمان مناسب برای کاشت گل ماهور اواخر پاییز (آبان) یا اوایل بهار (فروردین) است. فاصله ردیف‌های کاشت بین 50 تا 60 سانتیمتر مناسب است. عمق بذر در موقع کاشت باید 0٫5 تا 1 سانتیمتر باشد. برای هر هکتار زمین به 1٫5 تا 2 کیلوگرم بذر با کیفیت مطلوب نیاز است.