کاج مطبق (نگهداری + پرورش)

کاج مطبق یک مخروط دار همیشه سبز است ، یکی از مخروط دارانی که می‌توان آنها را به عنوان گیاهان آپارتمانی پرورش داد. کاج مطبق حقیقتا زیبا و اشرافی است که در زیستگاه طبیعی خود تا 60 متر رشد میکند.خوشبختانه این گیاه دارای شرایط بطئی است و اگر بخت با شما یاری کند شاید بتوانید یکی از آنها را در محیط خانه به 150 سانتی متر برسانید.این گیاه در جزیره واقع در جنوب اقیانوس آرام در سال 1793 کشف گردیده است.

پرورش این گیاه در محیطی که دارای دستگاه حرارت مرکزی است بخصوص اگر دمای محیط بیش از 21 درجه سانتی گراد باشد ، توصیه نمی شود بلکه محل مناسب برای آن یک اتاق روشن و خنک و یا یک گرمخانه است. گرمای فراوان سبب تضعیف گیاه گشته و احتمال حمله Mealy Bug را افزایش می‌دهد.تهاجم این حشرات ریز مکنده می‌تواند یک نمونه (2متری) را از پای دراورد.

این گیاهان معمولا در اندازه 30 سانتی متری خریداری میگردند و تا حدود 150 سانتی متر رشد میکنند.ناگفته نماند که در شرایط آب و هوائی مناسب این گیاه بصورت درخت در آمده و از جذابیتی خاص و بینظیر برخوردار است.

انواع مختلف این گونه عبارتند از :

كاج مطبق كوكي ئي A. cookii : اصل آن از استراليا است و شاخه هاي آن طبقه طبقه هستند و در گلدان كاشته ميشود .

كاج مطبق هتروفيلا A. heterophylla: با برگهاي سبز روشن كه درموطن اصلي خود و در هواي آزاد به 50 متر مي رسد ولي در گلدان به 170 سانتيمتر تجاوز نمی کند و شاخه هاي آن طبقه طبقه هستند .

كاج بلند اكسلسا A. excelsa : كه زادگاه آن جزاير نورفولك Aorfolk ميباشد. اين كاج كه در جزاير نامبرده بيش از 50 متر قد ميكشد سبز و داراي زيبائي خاصي است .

كاج مطبق اكس گلوكا A. ex glauca

كاج مطبق كونينگهام A. cunninghami : است كه بلندي آن به 30 متر مي رسد . برگهايش پهن و تيغ دار هستند .

در تابستان از تابش نور مستقیم آفتاب به کاج مطبق جلوگیری کنید. اگر چه سایه را تحمل می‌کند ولی بهتر است آن را نزدیک به پنجره با نور ملایم نگهداری کنید. در بهار و تابستان هر هفته یک بار 80 درجه آن را بچرخانید. در غیر این صورت گیاه به طرف نور خم شده و شکل طبیعی خود را از دست می‌دهد.

دمای مناسب کاج مطبق :

کاج‌ها همگی عاشق هوای خنک هستند ، این گل هم علاقه‌ی خاصی به خنکی و تهویه مناسب دارد در تابستان حتماً توی راه پله خنک یا تراس شمالی یا بالکن نگهداری کنید.در زمستان هم در راه پله بسیار مناسب هست زیرا داخل اتاق علی رغم خنکی هوا ولی تهویه مناسب وجود ندارد ، گرمی هوا و تهویه ناکافی باعث شل شدن و افتادگی برگها می‌شود. حداقل درجه حرارت مطلوب برای کاج مطبق در زمستان 5 درجه سانتیگراد و حداکثر آن در تابستان حدود 40 درجه سانتیگراد می‌باشد ولی دمای ایده آل 16 درجه می‌باشد. در صورت امکان بهتر است در تابستان بیرون از اتاق نگهداری شود.

آبیاری کاج مطبق :

در تابستان هفته ای دوبار و در زمستان هر هفت تا ده روز یکبار آبیاری کافی است. خاک گیاه را همیشه مرطوب نگه دارید. در صورت امکان از آب سبک بدون املاح برای آبیاری استفاده کنید.

تغذیه کاج مطبق :

با شروع فصل رشد(بهار و تابستان)جهت تغذیه مصنوعی از کود محلول در آب استفاده کنید بعلت نیاز کم این گیاه به تغذیه مصنوعی نصف آن مقداری که روی بسته توصیه شده است کافی است.

خاک مناسب کاج مطبق :

خاک کمپوست برای این گیاه مناسب است. خاک را سبک تهیه نمایید مخلوطی از دو قسمت ماسه و سه قسمت برگ پوسیده برای این گیاه مناسب است.

هرس کردن کاج مطبق :

شاخه‌های خشک پائینی را تا انتها قطع کنید. پودر گوگرد و روغن وازلین به محل قطع بمالید. رشد کاج مطبق بسیار کند و هر سال یک قطعه و یا حداکثر دو طبقه بر طبقات خود می‌افزاید،زیبایی این گیاه در داشتن برگ‌های سوزنی شفاف در طبقات و محیط جانبی تنه اصلی است،برای این منظور سعی کنید از دستمالی کردن برگ‌های سوزنی و استفاده از مواد براق کننده جلوگیری و با اب فشان رطوبت گیاه را تأمین کنید.

تعویض گلدان کاج مطبق :

هر سه تا چهار سال یک بار در فصل بهار به تعویض گلدان گیاه بپردازید که ریشه‌ها بالای خاک باشند و نصف گلدان جدید را با خاک و شن و کود گیاهی پر کنید. خاک را با دقت برای قرار دادن درخت، سوراخ کنید و آن را در خاک جدید قرار دهید و سپس قسمت‌های خالی گلدان را با خاک پر کنید و روی ریشه‌ها را نیز بپوشانید و هر زمان که در حال تعویض گلدان بودید، گلدان جدید را بزرگ تر از گلدان قبلی انتخاب کنید که این گلدان باید زهکشی بسیار عالی از انتها داشته باشد و سعی کنید که از خاک تازه برای گیاه استفاده کنید.

تکثیر کاج مطبق :

تکثیر کاج مطبق در خانه بسیار مشکل و تقریباً ناممکن است. برای تکثیر از بذر یا قلمه استفاده می‌شود که البته قلمه باید از انتها‌ی ساقه گیاه باشد در غیر اینصورت گیاه حاصل کج در می‌آید. در نوک این کاج ساقه فوقانی قرار دارد که به صورت عمودی و رو به بالا است. اگر این ساقه آسیب ببیند یا قطع شود چند ساقهٔ دیگر در محل بریدگی به وجود می‌آید که برای تکثیر از آن‌ها می‌توان استفاده نمود . البته قلمه را باید با استفاده از هورمون ریشه زا مثل اسید ایندول بوتیریک ریشه دار کرد .

کاج مطبق از طریق کشت بذر از اواسط بهار تا اوایل تابستان ، در دمای حدود 20 درجه سانتیگراد تکثیر می‌شود. بذرها را به صورت تک یا پراکنده در سینی بذر یا ظروف کم عمق با قطر دهانه 14 سانتیمتر، حاوی کمپوست مخصوص بذر و قلمه بکارید. سعی کنید میزان رطوبت را توسط پوشاندن ظرف با یک ورقه پلاستیکی شفاف یا شیشه بالا ببرید البته گاهگاهی پوشش را بردارید تا از یجاد رطوبت بیش از حد جلوگیری شود و یا اینکه فضای کوچکی را جهت تهویه در پوشش ایجاد کنید. هنگامی که بذر‌ها جوانه زدند و به بلندی 5 تا 5٫7 سانتیمتر رسیدند، می‌توانید نشاءها را به آرامی بیرون آورده و در گلدانی حاوی کمپوست گلدانی با پایه پیت بکارید.

بیماری‌ها و آفات کاج مطبق :

علت زرد و قهوه ای شدن برگ کاج مطبق

زرد شدن و یا قهوه ای شدن برگ‌ها به دلایل مختلفی چون کمبود مواد غذایی به خصوص آهن و یا بیماری گیاه مرتبط است . برای رهایی از این مشکلات باید از قارچ کش مانکوزب استفاده کرد . همچنین برای تامین مواد مغذی گیاه از کود آهن و کود کامل مخصوص گیاهان آپارتمانی استفاده کنید.

وجود کرم در خاک گلدان

اگر از وجود کرم در خاک گلدان آگاه شدید می‌توانید با استفاده از یک قاشق چای خوری سم دیازینون (حدود 3 سی سی) که در یک لیتر آب حل کرده اید ، گیاه را آبیاری کنید و بعد از 7 روز مجدداً این عمل رو انجام دهید. روش ساده تر این است که خاک گلدان را تعویض کنید و از خاک ضدعفونی شده استفاده کنید.

خشکی نوک برگ کاج مطبق

دلایل مختلفی برای خشکی نوک برگ این گیاه وجود دارد که می‌توان به رطوبت ، نور زیاد ، گرما ، خشکی محیط و آبیاری کم و نامناسب اشاره کرد، که باید هر کدام را مورد بررسی قرار دهید. در تامین رطوبت میتوان از روش اسپری کردن آب بر روی برگ‌ها استفاده کرد، ولی بهترین راه تامین رطوبت قرار دادن یک سینی یا زیر گلدانی در روی سنگریزه است . باید دقت کنید که خاک گلدان با آب تماس نداشته باشید.

خشک شدن برگ‌های پایینی کاج مطبق

برگ‌های پایینی بخاطر شرایط نا مناسب محیطی مانند نور، درجه حرارت و همچنین پایین بودن رطوب خشک می‌شوند.می توان با استفاده از روشهایی که اشاره کردیم رطوبت و شرایط گیاه را فراهم کنید.

نارسایی گیاه کاج مطبق

زمانی که گیاه شما از حالت طبیعی خارج شده شده و به وضعیت هایی مانند:برگها به سمت پایین خم شده و شاخه‌های پایینی تیره شده و سفیدی در ساقه‌ها دیده شود و برگهای گیاه شروع به ریزش کند حالت نارسایی گیاه گفته می‌شود.

دلایل که به آنها اشاره شد میتوان در نتیجه منظم نبودن آبیاری(افراط و تفریط) وجود آفت، کرم خاکی و تعویض نکردن به موقع گلدان و مشکلات ریش ، نداشتن زهکشی مناسب برای گلدان که باعث ایجاد محیط باتلاقی می‌شود، نور و حرارت بالا باشد، که شما در اولین قدم باید دفعات آبیاری را منظم کرده و از آبیاری بیش از حد خودداری کنید.