کاتالیا (نگهداری + پرورش)

این گونه از ارکیده که به گلِ سینه نیز معروف است، به خاطر مراقبت آسان، گزینۀ مناسبی برای نگهداری در آپارتمان می‌باشد.کاتالیا مانند سایر ارکیده‌های کشت شده، گیاهی هوازی است، به همین دلیل دارای اندام هایی به نام پیاز کاذب برای ذخیره آب می‌باشد و ریشه هایی بزرگ و گوشتی، پوشیده از لایه اسفنجی و ویلامن نگهدارندۀ آب، دارد. ریشه‌های این گل معمولاً در فاصله میان هر آب دهی، خشک هستند و باید در محیطی پر منفذ و با زهکشی مناسب کشت شوند.

دارای اندام هایی به نام پیاز کاذب برای ذخیره آب می‌باشد و ریشه هایی بزرگ و گوشتی، پوشیده از لایه اسفنجی و ولایه نگهدارندۀ آب، دارد. ریشه‌های این گل معمولاً در فاصله میان هر آب دهی، خشک هستند و باید در محیطی پر منفذ و با زهکشی مناسب کشت شوند . گیاهان این خانواده تک لپه ٬علفی ٬ پایا و گرمسیری هستند. ارکیده‌ها دارای دو نوع رشد : ساقه ایستاده و ساقه خزنده هستند. گل آذین به صورت خوشه یا سنبله و گلها نامنظم است. هر گل شامل سه گلبرگ و سه کاسبرگ است. برگها دارای شبکه رگیرگی موازی می‌باشند. و برگها از شکل‌های مختلف کشیده ، گرد یا بیضی برخوردارند. برگها در بعضی جنس‌ها ضخیم و چرمی شکل و در برخی نازک هستند.

معرفی کالاتیا

گیاه کالاتیا که به کالاته آ گورخری نیز معروف می‌باشد از دسته گل و گیاهان زینتی آپارتمانی به حساب می‌آید.گیاه کالاتیا انواع مختلفی دارد که معروف ترین آن کالاته آ گورخری می‌باشد.

نگهداری این گیاه در خانه تا حدودی سخت است. این گیاه بیشتر در محیط‌های گرم و مرطوب سازگار است و توصیه می‌کنیم که اگر در محیطی که دارای آب و هوای خیلی سرد و خشک است زندگی می‌کنید از کاشت گیاه کالاتیا و نگهداری و پرورش این گیاه صرف نظر کنید.

این گیاه در اصل بومی منطقه جنوب شرقی برزیل می‌باشد و جز دسته گیاهان همیشه سبز و چند ساله به حساب می‌آیند. به خاطر شباهتی که با گل مارانتا لوکونورا و آفلاندرا اسکواروسا دارد معمولا با این گیاهان اشتباه گرفته می‌شود. تفاوت این گیاه با گیاه مانتا لوکونورا در برگ‌های آن است که برگ‌های گل کالاتیا بزرگ تر می‌باشد. گل کالاتیا از دمبرگ‌های بلند به وجود آمده است.

گیاه کالاتیا از برگ‌های بیضی شکل که دارای حاشیه‌های دندانه دندانه است تشکیل شده‌اند و دارای نوکی تیز هستند. سطح روی برگ این گیاه سبز پر رنگ و سطح زیر برگ آن به رنگ قرمز پر رنگ می‌باشد. برگ‌های این گیاه طولی حدود 30 الی 40 سانتی متر و گاهی اوقات بیشتر نیز می‌باشد.

گیاه کالاتیا از دسته گیاهان سریع الرشد به حساب می‌آید. نکته جالبی نیز که باید بدانید این است که این گل تا ارتفاع یک متری نیز می‌تواند رشد کند.

برگ‌های این گیاه به صورت رزت رشد می‌کنند.( رزت :ترتیب رشد دایره ای برگ‌ها را رزت گویند )

گیاه کالاتیا در فصول بهار شکوفا می‌شوند و رنگ گل‌های آن سفید مایل به ارغوانی کم رنگ می‌باشد.

کاشت کالاتیا و آشنایی با چگونگی آن

گیاه کالاتیا به چندین روش قابل تکثیر می‌باشد که عبارتند ار:

1- قلمه ساقه 2- تقسیم بوته 3- کاشتن بذر

که به اختصار هر کدام را توضیح خواهیم داد

1- قلمه ساقه

توصیه می‌شود که این روش را در فصول بهار و تابستان انجام دهید تا نتیجه بهتری بگیرید.

در مرحله اول باید قلمه هایی به طول و اندازه 7 تا 10 سانتی متر از گیاه اصلی (مادر) جدا کرد.

در مرحله دوم باید برگ هایی که پایین قلمه وجود دارند را جدا کرده و حذف کنید و ترجیحا چند برگ باید باقی بماند.

در مرحله سوم باید قلمه‌ها را در جای مناسبی که از کمپوست گلدانی به اضافه‌ی پرلبت مهیا کرده بکارید.

در مرحله چهارم باید قلمه‌ها را آبیاری کرده و بر روی قلمه‌ها را با پلاستیکی شفاف که دارای تهویه مناسب است، بپوشانید.

در مرحله پنجم باید قلمه را در محیطی که دارای سایه روشن می‌باشد و جایی که به دور از نور مستقیم خورشید است نگهداری کنید.

در مرحله ششم باید محیط دما را متناسب با ریشه دهی است تنظیم کرد.که آن دما 16 الی 20 درجه سانتی گراد می‌باشد.

در مرحله هفتم باید هفته ای دو تا سه مرتبه قلمه‌ها را آبیاری کنید و نباید غبار پاشی نیز فراموش شود.

نکته:

بعد از گذشت تقریبا دو ماه قلمه‌ها ریشه دهی می‌کنند.

در مرحله هشتم بعد از ریشه دهی قلمه ها، می‌توان پلاستیک شفاف را برداشت.

2- تقسیم بوته

توصیه می‌شود که این روش را نیز در فصول بهار و تابستان انجام دهید تا از کاشت کالاتیا نتیجه بهتری بگیرید.

در مرحله اول باید گیاه کالاتیا را از گلدان به آرامی هر چه تمام تر خارج کنید.

در مرجله دوم باید با یک وسیله تیز به تقسیم کردن بوته‌های این گیاه پرداخت.

نکته:

باید توجه شود که هر کدام از بوته‌ها باید از ریشه و چند برگ تشکیل شده باشد.

در مرحله سوم باید جای مناسبی که از مخلوط کمپوست گلدانی و پرلیت است آماده کنید.

در مرحله چهارم باید هر کدام از بوته‌ها را در گلدانی که قطر 9 سانتی متری داشته، کاشت.

در مرحله پنجم باید بلافاصله بعد از کاشتن بوته آن را آبیاری کرد تا رطوبت مورد نیز گیاه تامین شود.

در مرحله ششم باید روی گیاه را با یک پلاستیک شفاف که دارای تهویه مناسب است، بپوشانید.(برای ایجاد تهویه مناسب در پلاستیک تنها کافی است چند سوراخ روی آن ایجاد کنید)

در مرحله هفتم باید گلدان را در جایی که دارای سایه روشن و به دور از نور مستقیم خورشید است گذاشت و در دمای تقریبا 16 تا 20 درجه سانتی گراد نگهداری کنید.

در مرحله نهم باید کیسه پلاستیکی شفاف را بعد از ریشه دهی گیاه از روی آن برداشت.که معمولا ریشه دهی گیاه تقریبا 1٫5 الی 2 ماه به طول می‌انجامد.

3- کاشتن بذر

دقت کنید که برای کاشت کالاتیا باید بعد از اتمام فصول سرما و در وسط فصل بهار اقدام کرد.

در مرحله اول باید گلدانی که از زهکشی مناسبی برخوردار است را انتخاب کرد.

در مرحله دوم باید آن گلدان را با خاکی مناسب و مرغوب پر کرد.

در مرحله سوم باید قبل از اینکه اقدام به کاشت کنید، بذر‌ها را 24 ساعت در آب نسبتا ولرم خیس کنید.

در مرحله چهارم باید بذر‌ها با عمق کافی و مناسبی از خاک درون گلدان بکارید.

در مرحله پنجم باید روی خاک گلدان را با مقداری کمی از کود و خاک نرم بپوشانید.(به صورتی که لایه نازکی از خاک و کود ایجاد شود)

در مرحله ششم باید بعد از جوانه زدن بذر‌ها و بعد از اینکه به میزان مناسب رشد کرد، گلدان آن را عوض کرده یا به سطح زمینی که مدنظرتان برای کشت است، انتقال دهید.

نکته:

مدت زمانی کوتاهی نیاز است برای جوانه زدن بذرها، و نیاز به زمان طولانی نیست.

نکته:

نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که بذرها را با فاصله 30 تا 60 سانتی متری از هم کاشته و عمقی که میخواهید برای کاشتن بذرها انتخاب کنید باید فقط 5٫ تا 2 سانتی متر باشد.

شرایط مورد نیاز برای نگهداری و پرورش گیاه کالاتیا

همان گونه که مطالعه کردید گل و گیاه کالاتیا جز گیاهان زینتی محسوب می‌شوند که باعث زیبایی دفتر و منزل شما خواهند شد.

مراقبت از این گل زیاد سخت نیست ولی باید با دقت از آن نگهداری کرد تا زیبایی خود را از دست ندهد و در کاشت کالاتیا موفق باشیم.

نور مورد نیاز:

گیاه کالاتیا برای رشد مناسب به محیط هایی که دارای سایه روشن و دور از نور مستقیم خورشید هستند، نیازمند است. می‌توانید این گیاه را نیز در محیط هایی که سایه روشن دارند نگهداری کنید.

گیاه کالاتیا را می‌توانید در فصل زمستان پشت پنجره‌های شمالی قرار دهید. توجه داشته باشید که این کار را با رعایت فاصله 50 سانتی متری از پنجره انجام دهید.

در فصل تابستان به دلیل اینکه سطح تابش خورشید بالا می‌رود، می‌بایست گیاه را با فاصله‌ی بیشتری از پنجره قرار داد.

نکته:

باید توجه داشته باشید که نور مستقیم خورشید سبب سوختن برگ‌های گیاه کالاتیا می‌شود.

آبیاری و آب مورد نیاز کالاتیا:

باید دقت کنید که برای پرورش و کاشت گیاه کالاتیا و گرفتن یک نتیجه مطلوب و مورد نظر، این گیاه نیاز به آبیاری نسبتا فراوانی دارد. باید از ماه اردیبهشت تا شهریور به طور مرتب آبیاری شود. فقط توجه داشته باشد که از آبی برای آبیاری استفاده کنید که فاقد آهک باشد.

توجه کنید که باید بین هر دو آبیاری گیاه، سطح خاک کمی خشک باشد. زیرا آبیاری بیش از اندازه سبب از بین رفتن گیاه و پوسیدگی ریشه می‌شود.

در نظر داشته باشید که می‌توانید به طور متناوب در فصول بهار و تابستان و در هفته 2 مرتبه گیاه کالاتیا را برای تامین نیاز رطوبتی با آب غبار پاشی کنید.

نکته:

رطوبت مورد نیاز گیاه کالاتیا تقریبا 50 تا 90 درصد است.

به طور خلاصه می‌توان این چنین بیان کرد که:

در فصل گرم سال یعنی تابستان، گیاه کالاتیا به هفته ای 2 تا 3 بار آبیاری نیاز دارد.

در فصل سرد سال یعنی زمستان، گیاه کالاتیا به هفته ای 1 تا 2 بار آبیاری نیاز دارد.

رطوبت مورد نیاز:

باید توجه داشته باشید که گیاه کالاتیا در برابر کمبود رطوبت به شدت حساس است. در صورتی که رطوبت گیاه کم باشد برگ هایش تغییر رنگ می‌دهند.

همان گونه که قبلا نیز گفتیم رطوبت مورد نیاز برای گیاه کالاتیا تقریبا 50 تا 90 درصد می‌باشد.

خاک مناسب:

خاک مناسب این گیاه باید مانند بقیه خاک‌های گیاهان دیگر دارای زهکش مناسبی باشد تا بتواند اکسیژن را به آسانی در خود راه دهد. نبود زهکش مناسب باعث پوسیده شدن ریشه می‌شود.

این نکته را نیز نباید فراموش کرد که خاک کالاتیا باید از فیبر و هوموس اشباع شده باشد. و این خاک باید سرشار از مواد معدنی باشد تا کاشت کالاتیا نتیجه مطلوبی به ما بدهد.

نکته ای که حائز اهمیت می‌باشد این است که اگر می‌خواهید نفوذ پذیری و توانایی ذخیره آب در گیاه کالاتیا را زیاد کنید، می‌توانید دانه‌های پلی استایرن پرلیت را با خاک ترکیب کنید. و از کاشت گیاه کالاتیا لذت ببرید.

به طور خلاصه می‌توان گفت که مطلوب ترین و ایده آل ترین خاک برای کشت گیاه کالاتیا ترکیب هایی از خاک باغچه ، پیت ماس و پرلیت است. که درصد استفاده از هر کدام در ترکیب به صورت زیر می‌باشد:

خاک باغچه 30%

پیت ماس 35%

پرلیت 35%

دمای مناسب:

می توان گفت که بهترین و ایده آل ترین دما برای نگهداری و پرورش گیاه کالاتیا تقریبا 16 تا 20 درجه سانتی گراد است.

می توان خاطر نشان کرد که این گیاه می‌تواند دماهای تقریبا 25 تا 30 درجه سانتی گراد را نیز به خوبی تحمل کرده و به خوبی رشد کند.

کود دهی مناسب:

گیاه کالاتیا مانند بقیه گیاهان برای رشد و پرورش نیاز به کود دارد. اما خوبی این گیاه این است که به دفعات کمی برای کوددهی نیازمند می‌باشد. بهترین زمان برای کوددهی، در فصل رشد این گیاه می‌باشد که فصل رشد آن فصول بهار و تابستان می‌باشد.

تعویض گلدان کاتالیا :

گل‌های بالغ کاتالیا معمولا در گلدان متوسط و نهال آن در گلدان کوچک، پرورش داده می‌شوند. زمانی که گل دارای 6 پیاز کاذب و بالغ شد، باید در یک گلدان بزرگ تر قرار داده شده و تقسیم نیز نشود. در صورت تقسیم گیاه هر قسمت باید دارای 3 تا 5 پیاز باشد. گلدانی را انتخاب کنید که 2 تا 3 سال برای رشد آنجا داشته باشد. مخروطی از خاک را ته گلدان قرار دهید، ریشه‌های فرسوده را ببرید و ریشه‌های محکم و شاداب را روی این مخروط پخش کنید. تقریباً تا اواسط گلدان را با خاک پر کنید و سپس اطراف ریشه‌ها را با خاک پر کنید، خاک را محکم فشار دهید و در صورت نیاز یک چوب در آن قرار دهید. برای مدتی گیاه را مرطوب، در سایه و با ریشۀ خشک نگه دارید تا ریشه‌های جدید برویند. محلول ویتامین B1 می‌تواند به رویش ریشه‌های تازه کمک کند.

برخی از آفت‌های گیاه کالاتیا:

در صورتی که برگ‌های این گیاه حالت پژمردگی به خود گرفتند و سطح زیر گیاه تار عنکبوت ایجاد شود علت آن وجود کنه‌های ریز قرمز می‌باشد. که برای رفع این مشکل شما می‌توانید از سم زدایی استفاده کنید.

در صورتی که برگ‌های گیاه کم رنگ شدند و زخم هایی بر روی برگ‌ها مشاهده شد حتما باید از یک سم نفوذی استفاده کنید.دقت داشته باشید که این کار را هر 14 روز یک بار انجام دهید و آن را سم زدایی کنید.

در صورتی که برگ‌های این گیاه به سمت پایین خم شده باشند، علت آن بالا بودن دمای محیط است و نشان می‌دهد که هوا بسیار خشک است به همین دلیل باید گیاه را به جایی خنک تری ببرید و حتما آبیاری و غبار پاشی نیز انجام دهید.

در صورتی که حاشیه برگ‌های این گیاه به رنگ قهوه ای و به صورت لوله ای شکل در آمدند، علت آن هوای سرد محیط و آبیاری نامنظم است.

در صورتی که برگ‌های این گیاه شروع به ریزش کنند علت آن این است که گیاه کالاتیا از کمبود آب رنج می‌برد و باید روش آبیاری مناسب را در پیش گرفت.

در صورتی که برگ‌های این گیاه ریز بماند و رشد نکنند، علت اصلی آن این است که مواد غذایی در خاک کم است و کمبود آن به شدت احساس می‌شود. برای برطرف کردن این مشکل باید کود به خاک اضافه کنید.