گل سوسن (نگهداری + پرورش)

در سوخ سوسن دو نوع فلس وجود دارد گروه بیرونی و گروه درونی. فلس‌های بیرونی خود فلس‌های درونی سال پیش هستند. فلس‌های بیرونی فلس‌های درونی سال جاری را در بر می‌گیرند. فلس‌های درونی از مریستمی جدید و فعال در نزدیکی ساقه گل دهنده قدیمی و در قاعده درونی ترین فلس تشکیل می‌شوند. این مریستم جانبی غالب شده و فلس هایی را به وجود می‌آورد که بزرگ شده و فلس‌های درونی سال بعد را تشکیل می‌دهند. مریستم انتهایی در بخش فوقانی صفحه پایه ای با فلس‌های جدید احاطه شده و از حدود تیر ماه، زمانی که برگ‌ها شروع به تشکیل شدن می‌کنند فلس‌ها را کنار می‌زند. این تشکیل برگ در گل خانه‌ها تا اوایل بهمن که جوانه گل تشکیل می‌شود ادامه دارد. هر سال در زمان گلدهی، در محور فرعی فلس‌های داخلی، یک جوانه فعال شده و مریستم فوقانی جدیدی را به وجود می‌آورد. این مریستم ابتدا فلس‌های جدید را به وجود می‌آورد که رشد و نمو کرده و باعث افزایش اندازه سوخ می‌شود. سپس همین مریستم برگ‌ها را بوجود می‌آورد ( دوره رشد رویشی ) و نوک رویشی گلدهنده بوجود می‌آید ( دوره رشد زایشی) و این چرخه پس از گلدهی دوباره تکرار می‌شود. ریشه‌های سوسن در برخی گونه‌ها در پایین سوخ و در برخی دیگر هم در پایین سوخ و هم روی ساقه، درست در بالای سوخ تشکیل می‌شود.

گلدهی:

سوسن بطور معمول در تابستان گل می‌دهد ولی برخی گونه‌ها کمی زودتر و در بهار گل می‌دهند و با زود رسی می‌توان زمان گلدهی را به نحوی تغییر داد که همزمان با عید نوروز باشد. برای این کار سوخ‌ها را باید در ماه‌های آذر و دی در گلخانه کشت کرد. در مناطق سردسیری، سوسن در گلدان کشت شده و در بهار به زمین منطقل می‌شود.

دما در پرورش سوسن عید پاک یک عامل مهم است و نیاز‌های دمایی آن در مراحل مختلف تا گلدهی به شرح زیر است:

1-کاشت سوخ سرما ندیده در پیت مرطوب و قرار دادن در دمای 17- 16 درجه سانتی گراد جهت ریشه دهی.

2-قراردادن در دمای 7-2 درجه به مدت 6 هفته جهت گل انگیزی. در این مرحله دمای بالاتر از 21 درجه باعث وابهارده شدن می‌شود که نتیجه آن کاهش تعداد جوانه گل و تأخیر در گلدهی است.

3-افزایش دمای بستر تا 17-16 درجه که باعث خروج شاخساره و گل آغازی می‌شود. پس از گل آغازی نمو گیاه را می‌توان با دما کنترل کرد.

4-افزایش دما ( 19-16 درجه) که باعث تسریع گلدهی و باز شدن برگ‌ها می‌شود. در این مرحله دماهای بالای 24 درجه فقط کمی زمان تا گلدهی را کاهش می‌دهد و ممکن است باعث مرگ جوانه‌های گل نمو یافته ( بلاستینگ) شود.

نیاز ها

دما: رشد و گلدهی سوسن تحت تأثیر مستقیم دمایی است که سئخ ها، پس از کاشت در آن شرایط قرار می‌گیرند. همچنین دمای ماه‌های آخر کشت و کار سوخ در مزرعه اثر ویژه ای در رشد و نمو گلدهی این محصول دارد. پس از کاشت سوخ ها، اگر آنها به مدت 4 تا 6 هفته در دمای 3 درجه نگهداری کنیم در کمترین زمان سوخ‌ها به گل می‌روند. ولی باید توجه داشت که این زودرسی با کوچکی گل‌ها همراه است. همچنین در نتیجه آن تعداد گل‌ها و برگ‌ها و نیز ارتفاع کلی گیاه کاهش می‌یابد. به هر حال، در صورتی که 6 هفته سوخ‌های این محصول در سرما قرار گیرند از تاریخ کاشت سوخ تا گلدهی بیش از 120 روز طول نخواهد کشید و این در شرایطی است که دمای گلخانه روی 15 درجه تنظیم شود. می‌توان به جای سما دهی سوخ ها، از یک تیمار نور دهی 6 هفته ای استفاده کرد به طوری که نیمه شب 4 ساعت، از ساعت 22 تا 2، نوری با شدت 378 لوکس به گیاه تابانده شود. این تیمار باید در دماهای کمتر از 22 درجه به کار رود.

برای تولید گل در عید نوروز، از زمان خارج کردن سوخ‌ها از زمین تا هنگامی که آنها را جهت سرمادهی انبار می‌کنیم، باید در دمای حدود 20 درجه نگهداری شوند.

در عمل می‌توان پس از کندن سوخ‌ها و کاشت آنها در گلدان، محصول را در ابتدای فصل پاییز در شاسی‌های سرد نگهداری کرده، با شروع سرما در اواخر آذر آنها را به گلخانه‌های سرد 15 درجه منتقل کرد. دمای این شاسی‌ها در اواخر فصل پاییز کمی بالاتر از نقطه انجماد است و بدین صورت سوخ‌ها به طور طبیعی سرمای لازم جهت رشد و نمو و گلدهی خود را دریافت می‌کنند. بدین ترتیب سوسن در دمای 15 درجه شب و 20 درجه روز زودرس می‌شود.

اگر رشد گیاه کند باشد ( کمتر از مقدار لازم بر اساس تقویم زمانی)، می‌توان فقط در ماه‌های بهمن و اسفند دمای شب گلخانه را تا 20 درجه افزایش داد ولی اگر محصول زیاد رشد کرده باشد ( بیشتر از مقدار لازم بر اساس تقویم زمانی ) (ظهور غنچه‌های گل مدت‌ها پیش از نوروز)، محصول در حالت غنچه و پیش از باز شدن در سردخانه نگهداری می‌شود.

نور:

در گلخانه سوسن حد اکثر نور باید فراهم شود. در صورتی که به هر دلیلی نور کافی به این محصول نرسد بوته‌ها بلند می‌شوند و تعداد گل کمتری می‌دهند و در این شرایط احتمال زرد شدن برگ‌های پایینی گیاه نیز وجود دارد. طول روز در گلدهی اثری نداشته ولی در روز‌های بلند گیاه بلند تر و درشت تر می‌شود. از عامل طول روز برای تنظیم رشد و نمو و گلدهی استفاده ای نمی شود ولی در صورتی که محصول بیش از حد کوتاه باشد می‌توان از طریق نور مصنوعی رشد و نمو آن را افزایش داد و بلعکس. در صورتی که حدف زودرسی گل باشد دسته کم 6 هفته پیش از گلدهی به طول مدت روشنایی افزوده می‌شود.

خاک و کود:

خاک باید دارای تهویه کافی بوده، PHآن کمی اسیدی تا خنثی باشد، چون شرایط قلیایی باعث طولید گیاهان ضعیف و کوتاه می‌شود. مقادیر کم قلیایی بودن خاک نیز باعث پریدگی رنگ برگ ها، کاهش تعداد گل، سوختگی نوک بیشتر برگ‌ها و افزایش رنگ پریدگی در ریشه می‌شود. از جمله مواد غذایی که در مصرف آن باید دقت شود فسفر است. چون زیادی فسفر در خاک باعث سوختگی برگ‌ها می‌شود و از طرف دیگر فقدان آن باعث کاهش تعداد جوانه‌های گل می‌شود. خاک باید دایم مرطوب باشد ولی از استفاده زیاد از حد آب در مراحل اولیه، در طی مرحله ای که نور کم است باید خودداری کرد.

قیم گذاری:

برای ارقامی که جهت گل بریدنی به کار می‌ود باید از قیم استفاده شود. برای قیم گذاری در این گیاه همانند میخک از شبکه‌های سیمی در زمین استفاده کرده که با افزایش ارتفاع گیاه تعداد طبقات شبکه را زیاد می‌کنند. هر یک از خانه‌های شبکه به عنوان حایلی برای ساقه‌ها عمل کرده و از خم شدن آنها جلوگیری می‌کنند.

افزایش:

از طریق جداکردن فلس، سوخک و سوخیزه ( در برخی گونه ها) می‌توان آن را افزایش داد. سوخیزه، سوخ‌های کوچکی است که در محور برگ‌ها تشکیل می‌شود. زمان کاشت سوسن سفید اواخر تابستان و اوایل پاییز است. نباید عمیق تر از 5 سانتی متر کشت شود ولی در برخی گونه‌ها که ریشه علاوه بر ته سوخ، از پایین ساقه هوایی نیز خارج می‌شود باید کمی عمیق تر کشت شود.

.