گل زنبق (نگهداری + پرورش)

گل‌ها 2 جنسه، بزرگ و زیبا است ولی به دلیل عمر کم زود پژمرده شده و می‌افتد. تعداد گلبرگ‌ها 6 عدد است و اغلب در قسمت پایه به پیوسته هستند. گلبرگ‌های خارجی حالت برگشته، ولی گلبرگ‌های داخلی معمولا” ایستاده و در قسمت تحتانی باریک میباشند.

گیاهشناسی :

گیاه زنبق، از خانواده زنبق‌ها و اکثر پیازهای از این جنس قد بلند بوده و برای کاشت در گلدان مناسب نیستند اما چند واریته اصلاح شده پا کوتاه در دست است. پیازهای آن باید در اوایل پاییز کاشته شوند. این پیازها در اواخر زمستان تا وسط بهار گلدهی دارند.

در هر گلدان 12 سانتیمتری 5-6 پیاز کشت کنید و روی آنها را باخاک مخصوص پیاز بپوشانید. بر عکس سایر پیازها، زنبق احتیاج به گذراندن دوره تاریکی ندارد. سرما و نور از نیازهای آن است، در اول رشد مکان نیم سایه را بهتر می‌پسندد اما هنگامی که دوران گلدهی شروع می‌شود نیاز شدید به نور دارد. دقت کنید تغذیه خارج از اندازه پیاز را وادار به تولید پیازچه کرده و از گل دادن باز می‌ماند.

خواص دارویی زنبق :

امروزه برای سم زدایی بدن و افزایش ادرار مورد استفاده قرار می‌گیرد.ضماد تهیه شده از آن با ریشه آسیاب شده زنبق و آب برای درمان ناراحتی‌های پوستی، زخم و دردهای روماتیسم به کار برده می‌شود.ضماد گرم برگ‌های تازه زنبق نیز برای رفع تومور و خستگی موثر است.

خواص چای زنبق :

چای زنبق با تحریک کبد در درمان هپاتیت و یرقان مفید است. با عوارض پوستی مانند آکنه مبارزه می‌کند.سوءهاضمه را برطرف می‌کند.به درمان بیماری روماتیسم کمک می‌کند.در کاهش وزن موثر است.

گل‌های زنبق :

هر زمستان یا بهار گل‌های زنبق را با دقت چیده و به عزیزانتان هدیه دهید و آن‌ها را خوشحال کنید ولی مواظب باشید که غنچه‌های آن خراب نشود. بعد از برداشت گل داخل آب گذاشته شود تا پس از چند روز غنچه‌های آن شکفته شوند.

شرایط پرورش و کاشت زنبق :

خاک مورد نیاز زنبق :

ترکیبی از خاک سبک باغچه + مقداری شن و ماسه + مواد آلی زیاد (کومپوست هایی مانند ورمی کومپوست یا کود حیوانی کاملا پوسیده یا برگ درختان جنگلی پوسیده) که دارای رطوبت کافی باشد. همچنین به این ترکیب میتوان مقداری کوکوپیت و پیت ماس اضافه کرد.

نور مناسب زنبق :

نور مناسب برای گل زنبق، نور غیر مستقیم است. این گل زیبا، در هنگام رشد علفی و سبزینه ای نور کمتر و در دوران گلدهی به نور کامل نیاز دارد.

دمای کاشت و پرورش زنبق :

زنبقها کاملاً به سرما مقاومند. (هرچند باید توجه داشت که همانند لاله، در زنبقها نیز پیازهای بالغ بعد از گلدهی ازبین رفته و پیازچه‌های جدید تولید میشود، لذا برخی باغبانان بعد از گلدهی زنبق پیازها را از خاک در آورده در انبار نگهداری میکنند).
نیاز سرمایی در گونه‌های ریزوم دار به مقدار بیشتری نسبت به زنبق‌های پیازدار وجود دارد. و زنبق‌های پیازدار میتوان گفت نیاز سرمایی قابل توجهی ندارند. ولی برای تنظیم زمان گلدهی میتوان گلدانهای پیازهای زنبق را در طول زمستان در فضای آزاد و سرد قرار داد تا به گل نروند و نزدیکی عید به محل گرم و پرنور منتقل کرد تا گل بدهند.

آبیاری زنبق :

نیاز آبی گل زنبق متوسط است. پس از کاشت زنبق، گلدان را به طور کامل آبیاری کنید و بعد از آن، برنامه آبیاری را برای مرطوب نگهداشتن خاک، هفتگی کنید . در دوران گلدهی گیاه، آبیاری 2 الی 3 بار در هفته کافی است.

رطوبت مورد نیاز زنبق :

گل زنبق نیاز به رطوبت هوای محیط ندارد و و هوای خنک و خشک برای نگهداری زنبق مناسب است.

کوددهی زنبق :

برای کوددهی گل زنبق، تغذیه گیاه را بادیدن اولین غنچه‌های گل بر روی گیاه شروع کنید و کوددهی را دو هفته یکبار تا هنگامی که برگهای گیاه زرد و خشک شود، ادامه دهید. برای تهیه کود میتوانید از کودهای محلول مخصوص گلدهی مانند npk15-5-30 استفاده کنید.

نحوه کاشت زنبق در گلدان :

به منظور کاشت زنبق در گلدان، ابتدا پیاز گیاه را از گلفروشی‌ها تهیه کنید.

گلدان را باخاک مناسب پر کرده و پیازها را در نزدیکی سطح خاک بکارید، به نحوی که نوک پیاز کمی دیده شود.

پیازها را در عمق 7 الی 10 سانتیمتری و به فاصله 10 الی 15 سانتیمتر از یکدیگر کشت کنید. لازم به ذکر است میتوانید در هر گلدان 12 سانتیمتری 5 تا 6 پیاز کشت کنید و روی آنها را با لایه نازکی از خاک مخصوص پیاز بپوشانید.

بعد از چند روز، ریشه ها، پیاز را به طرف پایین می‌کشند.

بعد از کاشت زنبق، گلدان را به طور کامل آبیاری کنید تا آب از ته گلدان خارج شود. بعد از آن مراقب باشید، خاک همواره مرطوب نگه داشته شود.

گلدان را در محل نیم سایه قرار دهید و زمانی که گیاه به گل نشست، آن را به مکانی پرنورتر منتقل کنید. در این زمان فقط زمانى به زنبق آب بدهید که خاک خشک شده باشد.

گل‌های زنبق در مدت 7 تا 9 هفته بعد از کاشت شکوفا می‌شوند. لازم به ذکر است تا دو سال می‌توانید پیازها را در خاک نگه دارید.

بعد از دیدن اولین غنچه‌های گل، کوددهی را شروع کنید. دقت کنید تغذیه خارج از اندازه پیاز را وادار به تولید پیازچه کرده و از گل دادن باز می‌ماند.

نیازها:

زنبق به آفتاب مستیم نیاز دارد. خاک مناسب آن خاکی لومی با زه کشی کافی است. زنبق‌های بی‌ریش خاک‌های مرطوب کمی اسیدی را می‌پسندند ولی زنبق‌های ریش دار و تاج دار خاک آهکی را می‌پسندند. گیاه زنبق به سرما مقاوم است و در زمستان سطح محل کاشت آن به خاکپوش نیاز دارد.

زنبق‌های ریزوم دار نیاز زیادی به رطوبت داشته، به سرما و سایه مقاومند. بنابراینبرای تزیین حاشیه‌های سایه گیر هم استفاده می‌شوند. زنبق‌های سوخ دار رطوبت زیادی احتیاج دارند و PH خاک آنها باید 6 تا 8 باشد.

حذف علف‌های هرز برای تولید گل با کیفیت بالا موثر است. همچنین حذف گل‌ها یا شاخه‌های گلدهنده پژمرده در زمانی که نیاز به بذرگیری نیست، از کارهای ضروری است. در پاییز اندام هوایی گیاه از 15 تا 20 سانتی متر بالای سطح خاک قطع می‌شود.

افزایش:

افزایش زنبق‌ها عموماً از طریق تقسیم بوته پس از پایان گلدهی صورت می‌گیرد.همچنین با کشت بذر زنبق می‌توان پس از 3 سال گل‌های زنبق را مشاهده نمود. روش افزایش هر یک از زنبق‌های ریزوم دار و سوخدار بیشتر توضیح داده می‌شوند.