رازک گیاهی دو پایه ، علفی ، چندساله و بالا رونده است . هومولوس شامل گونههای متعددی است ولی گونه لوپولوس از زمانهای گذشته در برخی نقاط جهان کشت میشده است . اخیرا” در کشور ژاپن از گونه اسکاندس (با گونه جاپونیکوس هم نام میباشد) به منظور استفاده از الیافهای بلند آن در صنایع پارچه و کنف سازی استفاده میشود . از این رو این گیاه در سطوح وسیعی در ژاپن کشت میشود .
اگرچه ((واویلوف)) منشا رازک را نواحی مدیترانه گزارش کرده است ، ولی این گیاه به طور وسیعی در مناطق معتدله نیمکره شمالی گسترش دارد و در اکثر کشورهای اروپایی به صورت خودرو میروید .رازک به طور خودرو در جنگلهای غیر متراکم بید و در بین درختان نارون ، زبان گنجشک ، بلوط و در خاکهای مرطوب نقاط دیگر میروید . این گیاه تقریبا” در تمام کشورهای اروپایی کشت میشود .رازک دارای ساقه ای بالا رونده است که ارتفاع آن در ارقام مختلف متفاوت و بین 5 تا 10 متر میباشد . ساقه این گیاه در جهت حرکت عقربههای ساعت (به سمت راست) حول قیم میپیچد.
تاریخچه گیاه رازک
قبل از شروع آموزش در مورد نحوه پرورش و کاشت رازک بهتر است کمی از تاریخچه رازک صحبت کنیم. رازک تاریخچه بسیار جالبی دارد. از زمانی که مهاجران اروپایی آبجوهای خود را با رازکهای نیو انگلند پر کردند تا به الان رازک و عصاره رازک جزو افزودنیهای ثابت آبجو میباشد. در سال 1628، ریزومها از اروپا به آمریکا آورده شد و به علت طبیعت وحشی آمریکا خیلی زود رشد پیدا کردند. همانطور که مهاجران به سمت غرب حرکت میکردند ریزومهای خود را نیز میآوردند.
ویسکانسین و میشیگان دورههای کوتاهی از تولید را به خود دیدند، اما ایالتهای غربی کالیفرنیا، اورگان و واشنگتن خیلی زود بر بازار غالب شدند. امروزه در دره یاکیما واشنگتن و سپس اورگان و آیداهو رازک تولید میشود. با این حال ساخت آبجوی خانگی در سراسر ایالات توسعه پیدا کرده است. با برنامه ریزی دقیق شما میتوانید کل مراحل تولید رازک را در طول سال انجام دهید. در حال حاضر بیش از 120 نوع رازک وجود دارد و شما باید تصمیم بگیرید که چه نوع رازکی را میخواهید بکارید.
ترکیبات شیمیایی و فرآوری
در ناحیهی تحتانی فلسهای گلهای ماده حفرات حاوی مواد موثره وجود دارند. مواد موثرهی موجود در گلهای ماده ترکیبات رزینی و اسانس میباشند که در این میان ترکیبات رزینی دارای اهمیت فوق العاده ای هستند. ترکیبات رزینی موجود در گلهای مادهی رازک به دو دستهی آلفا اسیدهای تلخ و بتا اسیدهای تلخ تقسیم بندی میشوند.
کاشت
زمان کشت در فروردین یا حداکثر اردیبهشت ماه و بعد از معتدل شدن هواست . نحوه کشت و ازدیاد آن از کاشت ریشه غده ای آن و روش کاشت آن درست مانند سیب زمینی و در عمق سه یا چهار سانتیمتری خاک بصورت کرته دادن (کاشت در محیط برآمده از خاک= تپه ای کردن خاک) است و نوک جوانه غده باید رو به بالا و سطح خاک باشد. نوع خاک بایستی آب در رو و قدری شنی باشد ولی نیاز به آبیاری فراوان و مرتب (هفته ای یکبار) و خاک تقویت شده دارد. در مناطق سرد سیر نیز امکان کاشت وجود دارد ولی روش آن مختلف است و باید ابتدا در گلدان کاشته و در محیطی نسبتا گرم نگهداری و در اوایل خرداد آنرا به محل اصلی منتقل و در زمین کاشت. هر گیاه باید با دیگری حدود یک متر و نیم فاصله داشته باشد. در این مقاله وقتی صحبت از رازک میشود منظور گل تکامل یافته نوع ماده آنست.
مکان مناسب کاشت رازک
در نحوه پرورش و کاشت رازک، مکان کاشت گیاه بسیار مهم است. بهتر است رازک را به نحوی بکارید که کاملا نورگیر باشد و فاصله ردیفها مناسب باشد تا سایه اندازی رو هم نداشته باشند. بعضی از گونههای رازک در مناطق آب و هوایی خاص رشد میکنند به عنوان مثال گونه Chinook به خوبی در هوای خشک و گرم رشد میکند در حالیکه گونه Golding در مناطق معتدل و مرطوب خوب رشد میکند. اطلاعات گونه ای که برای پرورش انتخاب کرده اید را به خوبی بررسی کنید.
شرایط مورد نیاز رشد رازک
از آنجا که گیاهان رازک 25 تا 50 سال زندگی میکنند، برنامه ریزی فضای رشد آنها بسیار مهم است. رازکها به مقداری فضای صعودی نیاز دارند و مکان مورد نظر باید طوری باشد که در طول روز در معرض نور آفتاب باشد ( جهت جنوب ایده آل است) و خاک باید سست و سبک باشد. برای جلوگیری از سوختن گیاه سعی کنید مکانی پیدا کنید که در ساعات گرم بعد از ظهر سایه داشته باشد.
رازکها در جهت عقربههای ساعت و به صورت صعودی رشد میکند. برای پشتیبانی از بوتهها یا ساقهها شما باید آنها را با استفاده از ریسمان پشتیبانی کنید تا به سمت بالا حرکت کنند. بسیاری از افراد از چارچوب فلزی یا داربست برای بستن ریسمان و برای صعود گیاه استفاده میکنند. برای روش افقی، ساقهها را 8 تا 10 فوت بچینید بعد آنها را به صورت افقی به ریسمان ببندید.
شما میتوانید خیمه رازک را به عنوان سایه بان استفاده کنید و یک جای بسیار خوب برای لذت بردن و تماشای رازک هاست. به دقت باینها یا ساقهها را نظارت کنید. زمان کاشت گیاه از یک منطقه تا منطقه دیگر متفاوت است (به طور مثال در تبریز ماه اردیبهشت است اما در تهران ماه اسفند است)، در مورد اینکه چه زمانی برای کاشت گیاه شما مناست است تحقیق کنید. یا از کارسناسان هربال مارکت سوال کنید.
کاشت بذر رازک در گلدان
یک گلدان 7 سانتی متری را با خاک استریل حاوی پیت ماس پر کنید و بذر را به عمق 3 میلی متر در خاک بکارید سپس گلدان را به مدت 6 تا 8 هفته در یخچال (دمای 5 درجه سانتی گراد) قرار دهید. در تمام این مدت خاک را مرطوب نگه دارید. بعد از گذشت این مدت گلدان را از یخچال خارج کنید، دمای مناسب برای جوانه زنی بذر 20 تا 24 درجه سانتی گراد میباشد. جوانه زنی معمولا 2 تا 5 هفته طول میکشد. نهال را در اوایل بهار در زمین در یک خاک دارای زهکشی خوب بکارید. بعد از کاشت در زمین، خاک را مرطوب کنید و در اطراف نهال مالچ اضافه کنید و از یک کود آهسته رهش برای گیاه استفاده نمایید. خاک را مرطوب نگه دارید ولی آن را خیس نکنید.
فرآوردههای دارویی
حدود 70 فرآوردهی آرام بخش از رازک در آلمان وجود دارد. در انگلستان حدود 60 فرآورده از آن تهیه میگردد که همگی به عنوان آرم بخش استفاده میشود.
عمدهی این فرآوردهها به صورت قرص هستند.
از عصارهی خشک رازک به صورت چای و یا فرآوردههای دیگر به عنوان خواب آور و مُسکن استفاده میشود.
خاک مناسب برای رشد رازک
نحوه پرورش و کاشت رازک میگوید شما باید قبل از کاشت، خاک خود را آماده کنید. رازکها در یک خاکی که دارای PH ، 6.0 و 7.5 است رشد خواهند کرد. سطح PH به طور مستقیم بر مواد مغذی موجود در گیاه تاثیر میگذارد. اگر PH درست نباشد، خاک میتواند محکم شود و باعث عدم رشد گیاه شود (شما میتوانید برای بهبود زه کشی کمی خاک اضافه کنید و سعی کنید برای کاهش نمک از آبیاری عمیق استفاده کنید. سعی کنید از خاک کمی اسیدی (PH ، 6.7 تا 6.9) استفاده کنید. شما میتوانید از فروشگاه باغبانی محل خود یک کیت تست PH خریداری کنید. اگر PH خاک شما کم باشد برای کاهش اسیدیته از یک نوع آهک یا خاکستر چوب استفاده کنید.
به همین ترتیب اگر PH خاک شما زیاد باشد، میتوانید از سولفات آلومنیوم و گوگرد برای کاهش قلیایی استفاده کنید . هنگام استفاده از PH و برای اطمینان از مقادیر و روشهای مناسب، دستورالعملهای سازنده را دنبال کنید.یک سوراخ عمیق 40 سانتیمتری ایجاد کنید و یک کیسه کمپوست را اضافه کنید، که مواد مغذی خاک بیشتری را برای ریشهها فراهم میکند، بعد دو تا سه ساقه عصاره میکوریز را اضافه کنید که از تولید قارچها جلوگیری و به جذب مواد مغذی توسط ریشهها کمک میکند. گیاهانی که دارای 3 تا 6 ریزوم است را دو اینچ زیر خاک قرار دهید به طوری که شاخهها به سمت بالا باشند.
هنگام قرار دادن ریزوم در خاک، مطمئن شوید که ریزومها 100 تا 150 سانتیمتر از هم فاصله دارند تا از به هم پیچیده شدن ریشهها جلوگیری شود. بعد از قرار دادن ریزومها در زمین 3 سانتیمتر دیگر کومپوست بالای خاک بریزید و بعد 6 سانتیمتر مالچ بریزید، علفهای هرز را بکنید و گیاهان جوان را از هر گونه یخ زدگی محافظت کنید.
رازکها مواد مغذی را از کربن، هیدروژن و اکسیژن هوا جذب میکنند. دیگر مواد مغذی که میتوانید خریداری کنید نیتروژن، فسفر و پاستیم است ( که به طور کلی N-P-K نامیده میشود). به طور معمول 2.5 کیلوگرم کود برای 10 متر مربع کافی است. برنامههای کود ممکن است متفاوت باشند، اما به طور کلی شما باید با دیدن اولین جوانه (بعد از سه هفته)، یکبار در وسط تابستان و یک بار در مراحل اولیه گلدهی به گیاه کود دهید.
آبیاری رازک
رازکها مخصوصا در سال اول نیاز به آب زیادی دارند اما گیاهان پیرتر نیاز به آب کمتری دارند. در مناطقی که آبیاری لازم است هرگز از سیستم آبیاری بارانی استفاده نکنید چونکه یک محیط خیس را ایجاد میکند که مستعد بیماریست. یک سیستم آبیاری قطره ای روشی کارآمدتر برای آب دادن است. در نظر داسته باشید که سیستم آبیاری قطره ای ارزانتر است. در ادامه مقاله نحوه پرورش و کاشت رازک همراه هربال مارکت باشید.
برداشت رازک
شما در فرایند نحوه پرورش و کاشت رازک برنامه ریزی کردید، هرس کردید، مراقبتهای لازم را انجام دادید و الان وقت آن رسیده است که گلهای مخروطی را برداشت کنید. اشتباه رایجی که وجود دارد این است که گلهای مخروطی شکل زود چیده میشوند. بسته به موقعیت شما برداشت محصول میتواند از اواسط مرداد تا اوسط شهریور و در برخی مناطق در مهر ماه باشد. چند روش برای برداشت مخروط وجود دارد که لازم است آنها را بررسی کنید.
1. گاهی اوقات مخروط را کمی فشار دهید و زمانی که احساس کردید خشک هستند آماده برداشت هستند.
2. یک مخروط را انتخاب کنید و آن را در دست خود قرار دهید و بو کنید، اگر بوی تند مابین بوی چمن و پیاز را داد زمان برداشت محصول است.
3. رازک را به دور گوش خود بچرخانید اگر صدای کریکت ایجاد شد این بدان معناست که محصول آماده برداشت است.
4. اگر لوپولین نارنجی شده و بوی بدی بدهد شما محصول خود را از دست داده اید. اگر محصول آماده برداشت باشد لوپولین زرد و چسپنده خواهد بود.
در برداشت لازم است تا شما ساقه را از پایه هرس کنید و برای جداسازی گل از ساقه آن را به محل کارخانه انتقال دهید. اما برای باینها یا ساقههای سال اول، سعی کنید مخروط هایی را انتخاب کنید که نیاز به هرس باینها نداشته باشند. باینها مواد غذایی ضروری را برای ریشهها (در زمستان) فراهم میکند. برای سالهای بعد باین را هرس کنید و مراقب باشید لوپولینها آسیب نبینند. شما باید از هر بوته بالغ انتظار نیم تا 1 کیلوگرم رازک خشک داشته باشید.
بیماریها و آفات رایج در رازک
مطمئنا تمامی محصولات کشاورزی دارای آفات و بیماریهای متعددی هستند که بایستی با آنها مبارزه کرد. اگر اقدامات پیشگیرانه انجام نگیرد باعث نابودی مزرعه و محصول خواهد شد. برخی از اقدامات پیشگیرانه بوده و برخی دیگر مبارزههای فیزیکی و شیمیایی هستند. برای آشنایی بیشتر از آفات و بیماریهای رازک در ادامه با مقاله نحوه پرورش و کاشت رازک همراه ما باشید.
سفیدک کرکی: اولین بار در سال 1905 در ژاپن یافت شد و بعد در آمریکا و اروپا ظاهر شد. سفیدک کرکی به علت وجود قارچی به نام Pseudoperonospora humuli ایجاد میشود. این قارچ در بهار ظاهر خواهد شد و شاخهها را آلوده میکند. شاخههای آلوده رنگشان تغییر میکند و قادر به رشد کردن و بالا رفتن نیستند. گل هایی که غالبا در هنگام آب و هوای مرطوب شکوفا میشوند آلوده میشوند و مخروطهای جوان قهوه ای رنگ میشوند.
ریشهها و تاجها ممکن است کاملا بسوزند و از بین بروند. برای درمان و مبارزه، بافتهای آلوده را هرس کنید و از قارچ کشهای مبتنی بر گوگرد استفاده کنید.
منبع: ساعدنیوز | https://saednews.com
مجله گل و گیاه
