ساقه آن راست و برگهای آن بزرگ و نوک تیز است . هر سنبلک برنج دارای دنباله کوتاه و یک گل دارد . میوه آن بشکل خوشه ای متشکل از سنبلکها درانتهای ساقه قرار دارد و یک دانه برنج در آن است شلتوک مینامند . برنج از غلات مهم است و تقریبا غذای اصلی نصف مردم کره زمین میباشد و برنج انواع مختلف دارد و این انواع را تا حدود 150 نوع مختلف تخمین میزنند . نمونههای مرغوب آن در شمال و جنوب ایران و نواحی گرمسیر فارس و اصفهان کاشته میشود . بطور کلی دو نوع برنج وجود دارد : نوعی که دانه آن دراز و کشیده و باریک است که بنام برنج صدری معروف است و دیگری که دانه آن ریز و گرد میباشد و بنام برنج چینی یا ژاپنی شهرت درد . آن نوع برنجی که ایرانیان و مردم بیشتر کشورها مصرف میکنند برنجی است که شلتوک و پوسته خارجی آن گرفته شده است . رنگ اصلی برنج وقتیکه در پوسته است قهوه ای است و بنام برنج قهوه ای Brown Rice نامیده میشود . برای بدست آوردن برنج سفید ،دانههای برنج را در دستگاههای مخصوصی میریزند و این دستگاهها پوسته خارجی برنج را از آن جدا کرده و سپس با اصطکاک دادن برنج بدون پوسته با یکدیگر غشای خارجی آن نیز از بین میرود و برنج برنگ سفید و شفاف بدست میآید که عاری از ویتامین ب 1 است و اشخاصی که منحصرا از برنج تغذیه میکنند و غذای دیگری مصرف نمی کنند به بیماری بری بری Beri-Beri دچار میشوند . بنابراین برای استفاده از تمام ویتامینها و موادمعدنی برنج بهتر است که از برنج قهوهای که غشاء خارجی آن گرفته نشده است استفاده کرد ولی البته باید توجه داشت که هضم برنج قهوهای کمی مشکل تر از هضم برنج سفید میباشد . یکیدیگر از انواع برنج نوع وحشی از آن است که سیاه رنگ و باریک تر و دراز تر از برنج صدری است . این نوع برنج هم دارای مواد معدنی و ویتامینهای بیشمار است ولی البته هضم آن کمی مشکل است وبهتر است که مخلوط با برنج سفید بکار برده شود .
فواید برنج
برنج دارای ماده ای بنام Amidon میباشد ولی از نظر اینکه ماده گلوتن آن کم است یعنی کاملا بهم نمی چسبد نان درس کردن از آن کمی مشکل است . در خاور دور از برنج نوعی الکل درست میکنند که بنام ساکه معروف است که سمیت آن از الکل معمولی کمتر است و بمصرف دارویی میرسد . برنج غیر از اینکه یک غذای سهل الهضم است بسیار مقوی است و ضمنا خواص درمانی بسیاری را داراست که به تعدای از آن اشاره میشود .
1)برنج قهو ه ای خاصیت ضد التهاب عصبی را درد .
2)خوردن برنج تحریکات معده و روده را کم میکند .
3)از جوانه برنج نوعی مالت تهیه میشود که بعنوان مقوی معده بکار میرود .
4)اگر برنج را در آب بپزید آب درمان کننده اسهال و اسهال خونی است .آب برنج را میتوان به اطفال شیرخوار نیز داد .
5)برای شست و شوی زخمها از آب برنج استفاده کنید .
6)آب برنج را میتوان برای درمان ورمهای روده ای و استفراغهای خونی بکار برد .
7)دم کرده ریشه و ساقههای زیر زمینی برنج برای زیاد شدن ترشحات ادرار مصرف میشود .
8)برای درمان تب ، بدن و سر را با در برنج کمپرس کنید .
9)برنج خواب آور است .
10) برنج تشنگی را برطرف میکند .
11)زیاده روی در خوردن برنج موجب ازدیاد وزن میشود .
12)خوردن برنج تولید اسپرم میکند .
13) برنج را اگر با شیر و شکر مخلوط کنید و بخورید بسیار مقوی است و نیروی جنسی را تقویت میکند .
14)برای برطرف کردن دل بهم خوردگی و استفراغ برنج را با دوغ تازه بخورید .
15) اگر برنج سفید را در آّب خیس کنید آب آن برای درمان اسهال و قطع قاعدگی مفید است .
16)آب جوشانده برنج را که آبکش میکنید دور نریزید با این آب جواهرات خود را بشوئید که آنها را جلا میدهد
17)برای رفع التهاب پوست ، در برنج را با نشاسته یا پودر تالک مخلوط کرده و به پوست بمالید .
18)دانشمندان ثابت کردهاند که خوردن برنج برای درمان فشار خون بسیار مفید است .
19)خوردن برنج ، قند خون را در حالت تعادل نگاه میدرد .
20)یکی از اطباء آمریکایی رژیم برنج را برای درمان فشار خون توصیه میکند او به بیماران تائید میکند که برنج بدون نمک همراه با میوههای مختلف بخورند . البته هنوز دانشمندان نمی دانند که در برنج چه ماده ای وجود دارد که باعث پائین رفتن فشار خون میشود .
21)رژیم برنج برای اختلالات کلیوی مفید است .
22)رژیم برنج برای مبتلایان به بیماری سورای سیس Psorasis نیز بسیار مفید است .
مضرات استفاه از برنج
مضرات خاصی برای آن بیان نشده است .
طریقه مصرف برنج
مسلم شده است که در جریان گرفتن پوست و سفید کردن دانۀ برنج مقدار قابل ملا حظه ای از ویتامینها و خواص آنتی نوری تیک یعنی (ضد التهاب عصبی) شلتوک از دست میرود، زیرا این مواد در پوست و در غشای قهو ه ای برنج وجود دارد. به علاوه طبق بررسیها روشن شده است که مقدار ویتامینهای موجود در دانۀ سفید شده نیز در طول مدت زمان انبارداری برنج بخصوص اگر مدت درازی باشد کم میشود و به عبارت دیگر برنج تازه دارای ویتامین بیشتری از برنج کهنه است دانۀ برنج دارای مواد غذایی است که تحریکات Euphorbia احشاو اندرونۀ معده ر اآرام میسازد و در چین از مخلوط آرد برنج و نوعی گیاه فرفیون به نام ساییده شده و نرم ضمادی درست میکنند که برای خنثی کردن سم یک نوع سفره ماهی به نام Pilu lifera استینگ ری بسیار مفید است . دانههای جوانه زدۀ برنج یا مالت برنج به عنوان مقوی معده به کار میرود و به طور کلی تونیک وبرای تقویت بدن خیلی نافع است . آب برنج کننده و مدر است و ترشحات زیاد اسهال و اسهال خونی را تسکین میدهد. برای ورمهای روده ای و استفراغهای خونی و خونروی از بینی و شست و شوی زخمهای بد بسیار نافع است .دم کردۀ کلش و کاه نوعی از برنج به عنوان داروی ضد اسهال خونی و روماتیسم ونقرس به کار میرود. خاکستر کاه وساقههای برنج چسبناک برای ریختن روی زخم و التیام و اگر در آب مخلوط شود مایع حاصله برای رفع تشنگی و التیام بو اسیر مفید است[هاو].جوشاندۀ ریشهها وساقههای زیر زمینی برنج در موارد کمی ترشح ادرار تجویز میشود. آرد برنج را میتوان در ضمادهای نرم کننده به کار برد . ضمنا کمپرس آن خاصیت کاهش تب دارد . مهمترین قسمت برنج تیکی تیکی است که از موادی که از تراشیدن و سفید کردن دانۀ برنج حاصل میشود به بکار میرود. B1 دست میآید وبرای معالجۀ بیماری بری بری یعنی بیماری ناشی از کمبود ویتامین برنج چون دارای نشاستۀ فراوان است از نظر اصول از غلات مناسب برای نان است ولی چون مقدار گلوتن آن خیلی کم است چسبندگی آرد گندم را ندارد و بنابراین نمی توان نان معمولی از آن تهیه کرد اما در صنعت شیرینی سازی از آن نانهای شیرینی با قطع و اندازه کوچک تهیه میکنند. از برنج در کشورهای خاور دور نوعی نوشایه الکلی به نام ساکه در ژاپن تهیه میشود که چون ضمن تخمیرنشاستۀ برنج الکل آمیلیک تولید نمی شود سمیت آن از الکل گندم و چاودار کمتر است و آسانتر تصفیه میشود. آرد برنج از نظر مواد از ته و مواد چرب خیلی فقیر تر از آرد گندم میباشد. در مورد طبیعت برنج حکمای طب سنتی اتفاق نظر ندارند عده ای آن را از نظر حرارت وبرودت کمی گرم و عده ای دیگر کمی سرد و برخی نیز معتدل میدانند ولی به هر حال از نظر تری و خشکی آن را خشک میدانند. در مورد خواص آن نظرهای مختلف دارند و نتیجه این است که اگر برنج ر ابه صورت چلو آبکش در آورند یعنی پس از ریختن آب آن را بگیرند و نرم کنند کمی سرد است و آب آن که دور ریخته میشود کمی گرم است ولی اگر کتهکنند یعنی آب آن را نگیرند آن را گرم میدانند. در مورد خواص برنج معتقدند که ایجاد خواب میکند و خواب آور است و خوابی نیکو میآورد. تشنگی را رفع میکند و اسهال صفراوی را تسکین میدهد .چاق کننده است و تولید اسپرم را افزایش میدهد وبرای شکم روش ودرد رودهها و زخم رودهها و اسهال خونی و اختناق رحم و امراض کلیه و مثانه نافع است . رنگ صورت را جلا میدهد و اگر با شیر و شکر خورده شود خیلی مقوی است و نیروی جنسی را تقویت مینماید و تولید اسپرم را افزایش میدهد. اگر با دوغ تازه و سماق خورده شود تشنگی را فرو مینشاند و آشفتگی ودل به هم خوردگی و اسهال صفراوی را آرام مینماید. خوردن برنج رنگ چهره را در خشان میکند و اخلاط صالح تولید مینماید و برای اشخاصی که مبتلا به سل هستند خصوصا اگر با شیر الاغ پخته شود در مواردی که تب عفونی نداشته باشند خیلی مفید است ،زیرا زخم را پاک میکند و گوشت نو میآورد. خوردنحریره یا فرنی آرد برنج که با پیه کلیۀ بز پخته شده باشد برای رفع اسهال و دل درد و زخم رودهها بسیار نافع است .گویند اگر برنج را بو بدهند و سرخ کنند تا حدی که سرخ تیره شود ولی سیاه نشودونسوزد و مقدار 60 – 40 گرم آن را در 60 – 40 گرم آب بخیسانند و پس از 12 – 10 ساعت که خیسانده شد بخورند برای دفع کرم معده و دل به هم خوردگی که از رطوبت و حرارت باشد نافع است. اگر برنج سفید را در آب بخیسانند و آب صاف شدۀ آن را بخورند برای بند آوردن اسهال و قطع قاعدگی مفید است. اگر برنج را با ساقههای زیر زمینی گیاه مرغ ساییده و با کمی نبات سفید مخلوط کرده ودر آب خالص بسایند و شیرۀآن را بخورند برای قطع خونروی از سینه و اخلاط خونی سینه مفید است. خوردن آب جوشاندۀ برنج برای معده و روده بسیار مفید است و اگر با هم وزن آن شیر مخلوط و خورده شود برای افزایش تولید اسپرم نافع است. کشیدن کرد برنج به بینی برای بند آور
دن خون مف ید است . اگر جواهر را با آب جوشاندۀ برنج بشویند چرک آن را پاک کرده و جلا میدهد و همچنین اگر آرد بسیار نرم برنج را با آب به جواهر بمالند و خشک نموده با آب بشویند و این کار را چند بار تکرار نمایند جواهر بسیار صاف و با جلا میشود. از آرد برنج برای تسکین و رفع قرمزی ناحیه دستگاه تناسلی اطفال که به علت آلوده شدن به ادرار تحریک شده باشد استفاده میشود. چون مقدار چربی آرد برنج خیلی کم است در استعمال خارج که به صورت گرد برای رفع التهاب پوست مصرف میشود اگر به تنهایی مصرف شود پوست را خشک میکند و چربی پوست را میگیرد به این جهت معمولا برای رفع این عیب آن را مخلوط با نشاسته و پودر تالک مصرف میکنند. اخیرا گروهی که به طور کاهش وزن، رژیم برنج را برگزیده بودند به عنوان خواص جانبی آن مشاهده کردهاند که بین افراد گروه،اشخاصی که مبتلا به بیماری سودا یا پزو ر یاریس بودهاند و سالها با مصرف انواع داروهاهیچ نتیجه ای برای درمان نگرفتهاند در دوران رژیم برنج بهبودی حاصل کردهاند . برنج به عنوان عامل ضد تومور برنج نظیر سایر دانهها منبع غنی از مهار کنندههای پروتئاز است که در به تاخیر انداختن رشد سرطان بسیار موثر میباشد. به علاوه با آزمایشهایی که در جانوران شده تایید گردیده است که سبوس برنج برای کاهش خطر ابتلا ء به سرطان معده تاثیر دارد ولی البته نه به اندازه سبوس گندم. در سال 1981 دانشمندان ژاپنی در ساپورو بریوریس سه مادۀ ضد تومور از سبوس برنج جدا نمودهاند ترکیبات برنج تومورهای سفت را در موش سرکوب کرده است. یکی از دانشمندان امریکایی مصرف سرانه انواع غذاها را از نظر اثری که در پیش گیری بیماریها دارند مطالعه نموده و در یافته است اشخاصی که رژیم غذایی روزانه آنها بیشتر از برنج همراه حبوبات و ذرت شیرین است کمترین نرخ ابتلابه بیماری سرطان کولون و پستان و پروستات را دارند. برنج دارویی برای معالجه اسهال از قرنها پیش در طب سنتی دنیا معمول بوده است که از جوشاندۀ برنج برای معالجۀ اسهال کودکان استفاده میشده است. اولین توصیه در این مورد در 3000سال قبل به سانسکریت نوشته شده است ولی تنها اخیرا این خاصیت برنج مورد توجه و تایید دانشمندان جهان قرار گرفته است. مثلا مرکز بین المللی تحقیقات در مورد بیماریهای مربوط به اسهال در بنگلادش دورۀ کار آموزی برای مادران در روستاها ترتیب داه و به آنها آموزش میدهد که چطور از آب جوشانده برنج و نمک طعام از طریق خوردن برای درمان اسهال استفاده کنند. دستور سادۀ این مرکز این است ((دو مشت برنج را در یک لیتر آب جوشانیده و یک قاشق ماست خوری نمک طعام در آن مخلوط نمایید))وبتدریج بخورید .آزمایشها و گزارشهای عمومی محققان حاکی است که محلول جوشاندۀ برنج و نمک ، اسهال را در زمان محدودی تسکین میدهد و آب بدن را جبران مینماید و تخلیه را تنظیم کرده اسهال را درمان میکند. برنج برای مبارزه با سنگ کلیه اگر سنگ کلیه از جنس کلسیم است توصیه زیر را که محصول تحقیقات جدیدی است مورد توجه قرار دهید. طبق نظر محققان ژاپنی خوردن سبوس برنج در حدود ده گرم دوبار در روز برای جلو گیری از تشکیل سنگ کلیه کلسیومی بسیار موثر است . این محققان رژیم سبوس برنج را روی 70 بیمار که در عین حال از خوراکیهای غنی از کلسیم نیز استفاده میکردهاند آزمایش نموده اند. کلیه داوطلبانی که در مدت 3 ماه تا 3 سال طیق دستور از مقدار کافی سبوس برنج استفاده کردهاند مقدار کلسیم در ادرار آنها خیلی کاهش یافته و به تعداد کمتری سنگ کلیه با ترکیبات کلسیم داشته اند. محققان ژاپنی تاثیر سبوس برنج را در این مورد در ردیف تاثیر داروهای شیمیایی ضد سنگ میدانند با این تفاوت که دارای عوارض جانبی نمی باشد. به نظر میرسد ترکیبات فیتیک اسید یا فیتاتهای موجود در سبوس برنج، جذب روده ای کلسیم ناخواسته را متوقف میکند ودر نتیجه این ماده داخل ادرار نشده و سنگی تشکیل نمی شود .معمولا نشانۀ آغازتشکیل سنگ کلیه از نوع کلسیم ،وجود مقدار زیاد غیر عادی کلسیم در ادرار میباشد. این حالت را به اصطلاح فنی پزشکیها یپر کلسیوریا گویند. توجه: 1.اشخاصی که به دلایل خاصی بدن آنها نیاز به کلسیم دارد نباید از سبوس برنج استفاده کنند. 2.اگربرای تهیه جوشانده برنج برای مبارزه با اسهال از دانههای طبیعی برنج قبل از این که قشر زرد رنگ دانه برنج زیر پوست گرفته شود یعنی از برنج قهو ه ای استفاده شود، تاثیرش خیلی بیشتر است. 3. خوردن برنج باید به مقدار معتدل و به عنوان قسمت محدودی از غذا با شد. مطالعات دانشمندان ژاپنی در سال 1981 نشان میدهد اشخاصی که قسمت عمدۀ غذای آنها برنج است نظیر اشخاصی که در خوردن ماهی نمک سود و خشک و سبزیهای شور نظیر خیار شور ، افراط میکنند، بیشتر در معرض خطر سرطان هستند. 4. طبق نظر حکمای طب سنتی ایرانی خوردن پوست خشبی زرد برنج که بسیار نرم ساییده شده باشد ممکن است مسمومیت ایجاد نماید. موارد استفاده : برنج دارای خاصیت افزایش دهندهی اسپرم، ضد عطش، کم کنندهی ترشحات بدن و زیاد کنندهی شیرمادر میباشد. همچنین از آن در مواردی مانند : فشار خون، زخم روده، بیخوابی، واریس، بیماریهای مثانه، اسهال خونی، اسهال صفراوی، نقرس، اضطراب ، تقویت کبد، تقویت کلیه، زخم معده، استفراغ، سرماخوردگی، گواتر، سوء هاضمه و دل پیچه نیز استفاده میگردد.
.
منبع: دکتر ساینا | https://www.drsaina.com












مجله عطاری و طب سنتی














