*غازیاغی به زبان ترکی یعنی پای غاز . نوعی از آن در کوههای لرستان میروید و به «پای زاغان» معروف است. شایان ذکر است که به آن غازپا نیز گفته میشود و در کردستان به آن پاغازه میگویند
این گیاه خودرو بوده و تا کنون اهلی نشده است . از تیره اسفناجیان بوده ، دارای برگهای مثلثی سر نیزه ای با دو گوشه در پایین میباشد . ساقه خوشه هایش بیبرگ و درشت و حاوی دانههای قهوه ای براق است . ارتفاع آن به 20 الی 30 سانتیمتر میرسد . اندام خوراکی آن برگ گیاه است .
فواید غاز یاغی
1- غازیاغی بعلت داشتن مقداری ویتامین ث به منظور تصفیه خون وجلوگیری از فساد و رقت خون مصرف میشود نیز دارای اثر اشتها آور , مدر , ملین و مسکن میباشد .
2- تخم غازیاغی دارای هورمونهای گیاهی میباشد و بنا به این علت ترشحات غدد داخلی را تنظیم میکند و ضمنا مدر , بادشکن و ضد عفونی کننده نیز میباشد .
3- مهم ترین خاصیت برگ و تخم غازیاغی درمان برص میباشد , برص یک بیماری قدیمی که در روی پوست بدن و صورت لکههای سفید ظاهر میشود , امروزه علت این امر را برهم خوردن تعادل ترشحات داخلی میدانند و از آنجائی که غازیاغی دارای هورمونهای مخصوص گیاهی میباشد در تنظیم ترشحات داخلی بدن موثر بوده و میتواند موجب از بین رفتن این لکهها و در نهایت باعث درمان برص گردد , طرز استفاده غازیاغی در این مورد بدین ترتیب است که شخص مبتلا ابتدا با یک تنقیه مسهل معده و رودههای خود را پاک کرده و بعد به مدت دو هفته بطور پشت سرهم روزانه 10 گرم تخم مرغ غازیاغی را همراه با عسل تناول نماید , ضمنا توصیه شده است که اگر در روزهای گرم پس از خوردن این دارو موضع برص را در برابر تابش نور خورشید قرار دهند به طوری که تعریق نموده و اصلا آب ننوشند این نسخه نافع تر خواهد بود , اگر در منطقه و یا فصلی قرار دارید و یا به هر عنوان دیگر که نمی توانید از نور آفتاب استفاده کنید میتوانید به جا آن این کار را در حمام سونا انجام دهید .
4- برای درمان برص علاوه بر روش مذکور ابن بیطار یکی از پزشکان بزرگ دنیای قدیم روش دیگری را طبق تجربه هائی که خود بدست آورده بیان نموده است , وی میگوید ; برای این کار باید از بهترین نوع بذر غازیاغی – که معمولا در مناطق گرمسیر بدست میآید و ریز و تیره بوده و طعمی تلخ و تند دارد – استفاده نمود به این ترتیب که در فصل تابستان پس از یک نتقیه با یک مسهل قوی که شکم را بخوبی جارو کند 5/3 گرم بذر غازیاغی را با 5/0 گرم عاقرقرحا, 5/0 گرم ریشه تربد و نیم گرم زنجبیل را با عسل مخلوط کرده و هر روز میل کند و سپس در مقابل نور آفتاب نشسته و موضع برص را در برابر نور خورشید قرار دهید بحدی که عرق کنید و این عمل را به مدت چند روز بطور پشت سر هم انجام دهید , ابن بیطار میگوید پس از اینکه 3 روز از انجام این کار گذشت آثار بهبودی با پیدا شدن جوش هائی شبیه آبله بر روی لکههای سفید ظاهر میشود و آب زردی از آنها خارج شده و بیماری به تدریج رفع و پوست بدن نیز به رنگ طبیعی باز میگردد .
5 – ضماد تخم غازیاغی در باز نمودن زخمها و همچنین در پاک نمودن اثر آنها نقش بسیار مفید و اثر بخش دارد
مضرات استفاه از غاز یاغی
1- مصرف جوشانده غازیاغی برای خانمها باردار مضر میباشد , به این دلیل که خوردن این جوشانده موجب سقط جنین میگردد .
2- زیاده روی در خوردن این سبزی موجب تحریک پوست و ناراحتی کبد و مثانه میگردد و در مواردی که یرقان و یا ضعف کلیه وجود دارد زیانبخش میباشد .
طریقه مصرف غاز یاغی
ساقه خوشه هایش بیبرگ و درشت و حاوی دانههای قهوه ای براق است . ارتفاع آن به 20 الی 30 سانتیمتر میرسد . اندام خوراکی آن برگ گیاه است .
1- برگ و ساقههای آن به سبب داشتن ویتامین ث زیا
د برای تصفیه خون ، رقیق شدن خون و جلوگیری از فساد لثه استفاده میشود
2- بذر آن دارای هورمونهای گیاهی بوده و ترشحات داخلی را تقسیم میکند
3- باد شکن ضد عفونی کننده و ادرار آور است
5- ضماد بذر آن باز کنندۀ زخمها و پاک کنندۀ جای آنهاست
6- برای درمان بیماری برص(لکههای سفید پوست) غازیاغی بسیار مؤثر خواهد بود.
7- طبیعت آن گرم بوده و در بعضی از نقاط ایران مردم آن را با سبزیجات دیگر مصرف میکنند و گاهی نیز با آن کوکو تهیه میکنند
8- غازیاغی خنک ، اشتها آور ، ملیّن و ادرار آور میباشد
9- اگر برگهای تازه غازیاغی را بکوبند و روی محل گزیدگی حشرات بگذارند ، سوزش نیش و گزیدگی را برطرف میکند
10- غرغره کردن شیره برگ تازه غازیاغی در موقع گلودردهای سخت مفید است.
.
منبع: دکتر ساینا | https://www.drsaina.com












مجله عطاری و طب سنتی














