با افزایش سن، اثراتی همچون کاهش آب بدن، کاهش حجم عضلات، افزایش میزان چربی بدن و کاهش میزان پروتئین در بدن سالمندان میتواند رخ بدهد.
متخصصان تغذیه توصیه میکنند که داشتن رژیم غذایی متعادل و متنوع ازتمامی گروههای غذایی ضروری است و خانوادهها در برنامه غذایی باید از تمامی هرم غذایی بهره مند شوند و مقدار مصرف مواد غذایی نیز باید بر اساس سن افراد و فرزندان در نظر گرفته شود.
تغذیه مناسب یکی از نکات ضروری برای داشتن زندگی سالم و بانشاط است در دوران سالمندی لازم است از تمامی گروههای غذایی به مقدار توصیه شده استفاده شود.
.
**نان و غلات
یکی از مهم ترین و ارزان ترین منابع تأمین انرژی است و بیش از نیمی از انرژی موردنیاز بدن از طریق آن تأمین میشود این مواد علاوه بر تأمین انرژی، خواص فراوانی را دارا هستند. در این گروه مصرف نانها و غلات سبوس دار بهتر از انواع سبوس گرفته است .
در طول روز 6-11 واحد از این گروه باید مصرف شود. منابع غذایی این گروه شامل انواع نان ها، برنج، ماکارونی، رشته و غلات است .
.
**میوه و سبزی
این گروه از تنوع بسیار زیادی برخوردار است و شامل انواع میوه و سبزی هاست و همان طور که تنوع زیادی دارند خاصیتهای فراوانی نیز در آن به چشم میخورد در اصطلاح به این گروه جاروی بدن میگویند زیرا سموم بدن را خارج میکند.از گروه میوهها در طول روز 4-2 واحد و از گروه سبزیها 5-3 واحد موردنیاز است.
.
**پروتئین
این گروه شامل انواع گوشت، حبوبات، تخم مرغ، حبوبات و مغزها میباشد توصیه میشود سالمندان به جای گوشت قرمز بیشتر از گوشت مرغ و ماهی استفاده کنند که میزان چربی و کلسترول کمتری دارد.
از گروه مواد پروتئینی 3-2 واحد موردنیاز است.
.
**لبنیات
این گروه شامل شیر، ماست، دوغ، کشک و پنیر است. لبنیات سرشار از کلسیم است که مصرف کافی آن سبب پیشگیری از پوکی استخوان میشود. مصرف لبنیات کم چرب مناسب تر از انواع پرچرب آن است. از گروه لبنیات 3-2 واحد موردنیاز است.توصیه میشود سالمندان از گروه مواد غذایی چربی، قند و شکر، نمک به صورت محدود در رژیم غذایی استفاده شود.
.
**آب و مایعات
با افزایش سن در مرکز تشنگی بدن اختلال ایجادشده و سالمند احساس تشنگی نخواهد کرد ازاین رو بهتر است روزانه 6-8 لیوان آب و مایعات مصرف کرده و منتظر تشنه شدن کنند .
.
غذاهای غیر مجاز برای سالمندان عبارتند از:
غذاهای چرب سرخ شده، سس ها، تخم مرغ نیمرو، حبوبات کم پخته شده، سبزیهای نفاخ، پیاز، پیازچه، تربچه، شلغم ، کلم، هندوانه، خربزه و گاهی لپه، عدس و لوبیا.
.
نکات مهم در تغذیه سالمندان :
* گوشتهای کم چرب مصرف شود شامل: ماهی، مرغ بدون پوست، گوشت گوسالهی تازه به صورت خورشتی و بیفتکی، دنده، فیله ران و سردست.
* تخم مرغ بهتر است به صورت یک روز در میان و یا دو روز در میان، استفاده شود و در صورت کلسترول خون بالا مصرف آن ممنوع است.
* با توجه به مشکل یبوست در اکثر سالمندان مصرف کافی مایعات و مواد پُر فیبر نظیر نان سبوس دار و سبزیجات و میوه هایی مثل گلابی ،آلو ،زردآلو اهمیت دارد.
* برخی از سالمندان ممکن است مبتلا به فشار خون بالا باشند؛ در این موارد، رژیم غذایی کم نمک و در صورت نیاز کاهش وزن پیشنهاد میشود.
* برای متنوع کردن برنامهی غذایی میتوان در تهیه انواع فرنی و پوره به جای آرد گندم از جو سیاه، ارزن، ذرت، جو و گندم استفاده کرد.
* سیب به دلیل داشتن پکتین زیاد باعث کاهش چربی و کلسترول میشود؛ بنابراین بهتر است روزانه یک تا دو عدد سیب میل شود.
* اضافه کردن پودر فندق و بادام به حریرهها و پتاژهای غلات برای تأمین منیزیم ضروری به نظر میرسد.
.
**نکات مهم
– فرد سالمند نسبت به قبل به کالری کمتری نیاز دارد درصورتی که این مهم را مدنظر قرار ندهد به چاقی دچار میشود.
– دریافت انواع نوشابههای گازدار، سس مایونز، شیرینی و شکلات، غذاهای چرب و سرخ شده محدود شود.
– ازجمله مهم ترین مشکلات این دوران یبوست است درصورتی که سالمندی به نکات تغذیه ای ذیل توجه کند تا حد زیادی به طرف شدن مشکل کمک خواهد کرد.
میوهها و سبزیها را بیشتر از قبل استفاده کنند، افزایش مصرف فیبر (انواع سبزی ها، میوههای هسته چوبی، انجیر و یا آلوی خیسانده در آب)، مصرف روغن زیتون و مصرف کافی مایعات تا حد زیادی این مشکل را برطرف خواهد کرد.
.
منابع:
.https://www.parsine.com






مجله پزشکی، درمان و سلامت

























