
خرمالو درختی است که بیشتر در مناطق گرمسیر کشت میشود میوه این گیاه خوراکی میباشد رنگ آنها از نارنجی و زرد روشن تا نارنجی و قرمز تیره متفاوت است.خرمالو دارای مقادیر قابل توجهی ویتامینهای B3 ،B2، B1 و C است، در ضمن این میوه مواد معدنی ضروری برای بدن مانندکلسیم، گوگرد، آهن، فسفر و پتاسیم و مقداری نیز سلولز دارد.در ایران خرمالو را به پایه وحشی آن که خرمندی نامیده میشود پیوند میزنند و همچنین میتوان با قلمه زدن آن را تکثیر نمود. برای غرس نهال خرمالو آن را در ارتفاع یک متری از سطح زمین میکارند و این در حالی است که نهال خرمالو دارای 4 الی 5 جوانه باشد و پیش از فصل بهار حدود 30 الی 50 درصد شاخههای آن را هرس مینمایند .ارتفاع درخت خرمالو در حدود 8 تا 12 متر میگردد.کاشت و پرورش خرمالو و تولید آن به عنوان یک محصول مهم باغی در ایران و جهان از قدمت چندانی برخوردار نمی باشد . در سال 1970 میلادی تولید خرمالو در ایران 25 تن بوده است و تولید محصول آن طی 40 سال اخیر در مقایسه با دیگر کشورهای عمده تولید کننده خرمالو بسیار ناجیز میباشد.در ایران تنوع ژنتیکی در 22 نمونه خرمالو (کاکی) و 7 نمونه مربوط به گونههای (لوتوس و ویرجینانا) وجود دارد. میوههای این گونهها گرد، بلوطی و قلبی شکل میباشند. دیگر ارقام خرمالو در ایران رقم فوی کاکی fuykaki میباشد . میوههای آن مدور و تقریبا بزرگ میباشد واز نظر طعم و مزه از ارقام مرغوب خرمالو محسوب میگردد.
کاشت خرمالو در گلدان:
- برای کاشت هسته خرمالو در گلدان، بعد از خریدن خرمالو، یکی از خرمالوهای رسیده و سالم را جدا کنید و هستههای میوه را به آرامی جدا کنید و با آب ولرم خوب بشویید، به شکلی که قسمتهای گوشتی میوه به طور کامل از روی هستهها پاک بشود.
- هستههای خرمالو را داخل ظرف آبی قرار ده ید و آن را در محلی گرم و کم نور قرار دهید.
- اگر آب حالت شفاف خود را از دست داد، آب ظرف را عوض نمایید.
- بعد از گذشت چند روز جوانههای کوچکی از هسته خرمالو خارج میگردد. در این زمان شما میتوانید گیاه جوان را به گلدان با خاک مناسبی که آماده کرده اید، منتقل کنید.
- در زمان انتقال جوانهها مراقب باشید جوانه آسیب نبیند و خاک اطراف آن را به آرامی بفشارید.
- بعد از کاشت هستههای خرمالو، آن را آبیاری کامل انجام دهید به طوری که آب از ته گلدان خارج گردد.
- گلدان حاوی جوانهها را در محلی با دما و نور مناسب بگذارید.
خاک مناسب خرمالو :
خاک مناسب برای درخت خرمالو باید سبک و قابل نفوذ به آب و حاصلخیز باشد. بهترین خاک برای این درخت، خاک مرطوب و خنک است که اصولاً باغات قدیمی که خاکهای حاصلخیزتری دارند بهتر جواب میدهند؛ به همین دلیل بهتر است افرادی که میخواهند اقدام به کشت این گیاه نمایند داخل باغچه منازل را از خاک باغات قدیمی پر کنند. علت موفقیت کاشت این درخت در بعضی از منازل همین امر است، زیرا بعضی از افراد برای باغچه منازل از خاک مراتع استفاده میکنند که برای کاشت و پرورش این گیاه مناسب نیست .
درخت خرمالو نیاز به کودهای دامی فراوان دارد. اما به این نکته نیز باید توجه داشت که از کودهای پوسیده دامی استفاده گردد و نه از کودهای تازه و نپوسیده. همچنین بهتر است داخل منازل به دلیل این که حجم خاک باغچه کم و محیط رشد ریشه محدود است، جهت تغذیه درختان خرمالو از کودهای نیمه آلی به نام ورز استفاده گردد. در اسفند ماه پس از رفع سرمای زمستان به ازای هر درخت خرمالو 4 تا 5 کیلوگرم ورز در سطح باغچه پخش میکنند و عمل شخم زنی را انجام میدهند.
در حین عمل شخم زنی باید به این نکته توجه شود که حتماً زمان آن در اسفند ماه باشد. با توجه به این نکته که درخت خرمالو به شخم عمیق نیاز ندارد (چون اگر ریشهها آسیب ببینند به سختی و دیر ترمیم میگردند).
آبیاری درخت خرمالو :
درخت خرمالو نیاز آبی نسبتا بالایی دارد. این گیاه به خشکی حساس است و به خصوص در هوای گرم، نیاز آبیاری بیشتری دارد و باید آبیاری منظم انجام شود. البته لازم به ذکر است، آبیاری بیش از حد باعث میشود که ریشه دچار کمبود اکسیژن شده و بارزترین علامت غرقابی، ریزش میوههای درخت است.
کودهای مورد نیاز خرمالو :
خرمالو به مواد غذایی کمی نیاز دارد و در مناطقی که کود گیاهی در دسترس میباشد به کود شیمیایی نیاز نخواهد بود ولی در صورت عدم وجود کود گیاهی، میتوان از ترکیبی از کودهای شیمیائی N-P-K به نسبت 10-10-10 استفاده نمود. کود را باید اواخر زمستان و اوائل بهار در پای درختان پخش نمود.
تکثیر درخت خرمالو :
در زمان کاشت درخت خرمالو نکات ذیل بایستی مورد توجه قرار گیرند:
1- زمان کاشت خرمالو پیوندی حدود 15 اسفند ماه است. چنانچه زودتر جهت کشت اقدام شود، احتمال بروز سرمازدگی نهال زیاد است، چون به عمل جابه جایی حساس است .
2- نهال پیوندی در موقع کاشت حتماً تا همان محلی که در خزانه زیر خاک بوده در محل کاشت در زیر خاک قرار گیرد. نکته قابل اهمیت این است که عمیق کاشتن نهال و سطحی کاشتن هر دو مضر است .
3- در زمان کاشت از دادن هرگونه کود حیوانی و کود شیمیایی خودداری شود. عمل تقویت از سال دوم شروع شود که بهتر است از همان ورز استفاده گردد .
4- پس از کاشت، عمل آبیاری یک نوبت انجام شود و تا نهال خرمالو جوانه نزده است، آبیاری دوم صورت نگیرد .
5- از سال دوم عمل سربرداری و هرس فرم دهی طی دو تا سه سال انجام گیرد .
بعد از کاشت نهال خرمالو در محل اصلی، بعد از سال دوم باید عمل کوددهی و تقویت انجام گیرد. در سالهای بعدی باید به این نکته توجه کرد که میوه خرمالو روی شاخههای یک ساله است؛ یعنی در فصل خزان اگر هرسی صورت گیرد، شاخه سال قبل که محل تولید میوه است نبایستی حذف شود .درخت خرمالو در فصل بهار به آب کمتری نیاز دارد و در فصل تابستان با گرم شدن هوا نیاز به آب بیشتری دارد .
بعضی از پرورش دهندگان از ریزش خرمالوهای تازه تشکیل شده در فصل بهار شکایت دارند که علت آن آفت یا بیماری نیست، بلکه چون درخت خرمالو به میزان زیادی گل تولید میکند و اگر شرایط مناسب باشد تمام گلها تبدیل به میوه میشود، پس از تشکیل میوه چون درخت توان نگهداری و تغذیه تمامی میوهها را ندارد، چنانچه درخت خوب تغذیه و تقویت نشده باشد حدود 50 درصد میوهها در حالت فندقی ریزش دارد. اما چنانچه درخت خوب تغذیه و تقویت شده باشد، میزان ریزش میوه در فصل بهار کمتر است. به هر حال درخت خرمالو آن مقدار میوه را که میتواند تغذیه کند، نگه میدارد و اضافی آن ریزش دارد.
برداشت:
میوه خرمالو زمانی كه قرمز شد، هنوز نرسیده است و میوه نارس آن حاوی مقدار زیادی تانن بوده و بهتر است كه میوه روی درخت بماند تا عمل رسیدن اتفاق بیفتد ولی چنانچه شرایط مساعد نباشد و سرما و یخبندان در فصل پاییز زودتر شروع شود میوه را نیمه نارس برداشت كرده و عمل رسیدن میوه در انبار صورت میگیرد.
آفات و امراض درخت خرمالو
مگس سفید و تریپسها به پوست میوه خرمالو صدمه زده و موجب بدرنگ شدن میوه خرمالو میگردند. آبیاری بیش از حد نیز موجب فاسد شدن ریشه گیاه میگردد. حیوانات موذی مانند موش نیز به ریشه درخت خرمالو صدمه وارد میآورند.
زود گلدهی، ریزش محصول و ترک خوردن میوه در اطراف کاسبرگ و آفتاب سوختگی میوه از امراض درخت خرمالو محسوب میشود. ریزش میوه پدیده ای طبیعی در درختان میوه ازجمله خرمالو است و در عین حال تغذیه گیاه خرمالو با کود پوسیده حیوانی به مقدار کافی از ریزش میوه به نحو موثری جلوگیری مینماید.
منبع: ساعدنیوز | https://saednews.com






مجله گل و گیاه






