گل میمون (نگهداری + پرورش)

گل میمون گونه گیاهی چندساله گلدار از جنس Antirrhinum می‌باشد. ارتفاع این گیاه در واریته‌های مختلف بین ده سانتیمتر تا یک متر متغیر است .از گلهای زینتی است که پرورش آن در بین علاقه مندان به باغبانی در خانه بسیار معمول است بومی منطقه مدیترانه است، از شمال آفریقا در مراکش تا اروپا به پرتغال و جنوب فرانسه و ترکیه و سوریه است.

گلهای آن بر روی شاخه‌های گل دهنده به صورت خوشه ای و پر ظاهر می‌شود.این گل در رنگهای سفید- قرمز- صورتی- ارغوانی- نارنجی – بنفش و گل میمون زرد که به صورت ابلق و لکه دار یافت می‌شود.

نام مشترک «گل میمون»، سرچشمه از واکنش گل به فشردن گلوی آن، که باعث می‌شود که “دهان” گل باز شود است.این گیاه در اندازه‌های پا بلند، پا متوسط و پا کوتاه یافت می‌شود که نوع اول و دوم در فضای سبز و باغ‌ها و نوع دوم در گلدان یا فلاور باکس در خانه استفاده می‌شود.

گیاهی است که قسمت هوایی آن در سرما از بین می‌رود و در سال بعد می‌توان از ریشه‌های آن استفاده کرد و چنانچه در زمین نگهداری شود در سال دوم خیلی سریع تر از گل‌های تازه کشت شده گل می‌دهد.

از خصوصیات گل میمونی همانند گلایول ، حساسیت ژئوتروپسیم است که در شاخه‌های گل بریده باید دقت کرد به صورت عمودی حمل و نقل شوند . انواعی که به عنوان بریدنی استفاده می‌شوند از نظر شرایط به چهار گروه تقسیم می‌شوند . ارتفاع این گیاه به 50 تا 100 سانتیمتر بلندی میرسد و به ندرت تا 2 متر قد میکشد.

نیازها

گل میمون خیلی آفتاب دوست است ولی به سایه نیز مقاوم است. برای گلدهی مطلوب، حداقل نصف روز آفتاب نیاز دارد. رطوبت خام جهت تندش بذر و پس از آن باید در حد ظرفیت مزرعه باشد تا تهویه خوب انجام شود، چون به تهویه خاک بسیار حساس است. به هم زدن سطح خاک به ویژه در اوایل رشد و مبارزه با علف‌های هرز می‌تواند به قوی شدن بوته‌ها کمک می‌کند.

انواعی از میمون که برای تولید گل بریدنی به کارمی رود نسبت به سایر گل‌های بریدنی نیاز یه کوددهی کمتری دارند. غلظت‌های بالای عناصر غذایی باعث زرد شدن برگ، کاهش تولید ماده خشک، ساقه کوتاه تر و گل کمتر می‌شود. کمبود بر (B)باعث مرگ نقاط رشد انتهایی و سقط خوشه‌های گل شده و به دنبال آن باعث رشد شاخساره‌های جانبی در قسمت‌های پایین ساقه می‌شود. کمبود بر در اثر کاربرد کلسیم یا آهک به علت واکنش ضدیت بین بر و کلسیم رخ می‌دهد. در مواردی که در شرایط آب وهوایی مناسب به عنوان گیاه چندساله پرورش داده می‌شود، بعد از خشک شدن گل ها، باید ساقه را سربرداری و برای تحریک رشد جدید و گلدهی دوباره، آن را کوددهی کرد.

از نظر دما، گل میمون قادر است تا 10 درجه سانتی گراد را تحمل کند و در دمای پایین تر آسیب می‌بیند. دما همچنین می‌تواند روی جذب آب توسط ریشه اثر بگذارد. وقتی دمای خاک اطراف ریشه پایین باشد در صبح‌های آفتابی زمستان، گیاه پژمردگی نشان می‌دهد که به علت کاهش جذب آب توسط ریشه است. چیدن گل‌های کهنه و پژمرده به تداوم گلدهی کمک فراوانی می‌کند. برخی گلکاران یک یا دو بار گیاه را سرزنی می‌کنند که باعث ایجاد شاخه‌های جانبی متعدد می‌شود. پس از این کار بهتر است بلافاصله مقداری کود سرک داده شود تا امکان رشد شاخه‌های فرعی فراهم شود.

آبیاری:

در مورد گل میمون زمانی که سطح خاک تا حدودی خشک شد نسبت به آبیاری خاک اقدام کنید و در طی آبیاری سعی کنید تا برگهای گیاه خیس نشود زیرا این شرایط گیاه را در برابر بیماریهای قارچی حساس می‌کند. آبیاری بیش از اندازه و عدم خشک شدن نسبی سطح خاک در بین دو نوبت آبیاری منجر به افزایش احتمال بیماری‌های قارچی و همچنین پوسیدگی ساقه‌ها و ریشه این گیاه می‌شود. همچنین ساقه‌های گیاهانی که بیش از اندازه آبیاری شوند از استحکام مناسبی برخودار نیستند و این گیاهان گلدهی مناسبی نیز ندارند.

دما:

گل میمون آب و هوای نسبتا خنک را دوست دارد زمانی که دمای هوا در طی روز حدود 21 درجه است بهترین گلدهی را دارد. دمای شبانه نیز تا زمانی که در حدود 10-5 درجه سانتیگراد است برای این گلدهی این گیاه مناسب است اما با گرمتر شدن هوا و رسیدن به فصل تابستان از گلدهی این گیاه کاسته می‌شود . یعنی دمای حدود 32-26 برای گلدهی این گیاه نامناسب است و گلدهی آن کاسته می‌شود.

نور:

این گیاه به نور و آفتاب مستقیم نیاز دارد به مکانی با حداقل 8-6 ساعت نور مستقیم. کمبود نور از دلایل کاهش گلدهی و افزایش خطر شیوع بیماریهای قارچی است. نور مستقیم آفتاب در طی تابستان این گیاه را آزار نمی دهد مگر آنکه دما خیلی گرم شود که در این صورت گیاه از بین نمی رود اما از گلدهی آن کاسته می‌شود. گلهای میمون در مناطقی که تابستانهای خنکی دارند بهترین گلدهی را نشان می‌دهند

خاک:

گل میمون در خاکهایی که مواد ارگانیک همانند خاک برگ و کود پوسیده دامی دارند و همچنین از زهکش خوبی نیز برخوردار هستند به خوبی رشد کرده و گلدهی قابل توجهی دارد. همچنین این گیاهان چندان به تغذیه مصنوعی نیاز ندارند و اگر در زمان آماده سازی خاک از مواد ارگانیک استفاده شود نیازی به مصرف کودهای شیمیایی در طی فصل رشد نیست.

هرس گل میمون :

برای جلوگیری از بلند شدن گیاهان می‌توان زمانی که آنان جوان هستند نسبت به سرزنی آنان اقدام کرد. این عمل موجب رشد شاخه‌های جانبی بیشتر و بوته ای شکل شدن گیاه و جلوگیری از شکل گیری ساقه هایی بلند و خمیده شود. همچنین با جدا سازی شاخه‌های گل که پژمرده شده‌اند می‌توان گلدهی گیاه را تحریک کرد و دوران گلدهی را افزایش داد.

افزایش

با بذر و قلمه افزایش می‌یابد. در جاهایی که زمستان ملایم دارند در پائیز و در مناطقی که زمستان سرد دارند در بهار بذرکاری انجام می‌شود. بذر‌ها برای تندشنیاز به نور داشته و سطحی کاشته می‌شوند و برای حفظ رطوبت در اطراف بذر روی محل کاشت را با شیشه یا پلاستیک می‌توان پوشاند. کشت آن می‌تواند به طور مستقیم در زمین اصلی پس از رفع خطر سرمای بهاره صورت گیرد و برای تولید گیاه زودرس باید زودتر در گلخانه یا شاسی کشت شود. در مناطقی که زمستان خیلی سرد ندارند، ممکن است گیاه تا سال دیگر بقی بماند و سال آینده گل بدهد ولی ترجیح داده می‌شود که هر ساله گیاه از بذر تهیه شود. در مناطق با زمستان ملایم، کاشت بذر در مرداد بر کاشت بهاره ترجیح داده می‌شود. اگر بذرکاری در مرداد ماه باشد و نشاء در پائیز به زمین منتقل شود در سال اول گل‌های خوبی می‌دهد. چون بذر گل میمون ریز است موقع کاشت باید آن را با کمی ماسه نرم و خشک مخلوط کرد و آن را روی زمین پاشید. افزایش به وسیله قلمه جهت رقم هایی که از راه بذر قابل افزایش نیستند مانند رقم‌های پر پر استفاده می‌شود. زمان قلمه گیری اواخر تابستان و یا اوایل پائیز است. قلمه‌ها می‌توانند از ساقه‌های بدون گل تهیه شوند. قلمه‌های ریشه دار در اوایل بهار به محل اصلی منتقل می‌شوند.

برداشت گل

در انواعی که به عنوان بریدنی استفاده میشوند، ساقه گل زمانی برداشت می‌شوند که گلچه‌های خوشه باز شده باشند. خم شدن نوک ساقه به سمت بالا عارضه ای است که در اثر نگهداری ساقه‌های گل به صورت افقی اتفاق می‌افتد. کاربرد B9می تواند باعث کاهش این عارضه شود. همچنین تیمار گل بلافاصله بعد از برداشت با نفتیل فتالمیک اسید زمین گرایی را خنثی کرده مانع خم شدن ساقه می‌شود. ترکیب کلسیمی Lanthanum chlorideنیز با جلوگیری از حرکت اکسین، مانع این پدیده می‌شود. گل میمون به اتیلن خیلی حساس است و در صورت وجود اتیلن به غلظت ppm0.5 یا بیشتر در هوا در مدت 24 ساعت پژمرده می‌شود. رقم‌های جدیدی از آن تولید شده که به اتیلن مقاوم تر هستند.

آفات و بیماری ها

برخی از رقم‌های میمون به زنگ (Rust)حساس هستند که بهترین کار این است که چنانچه رقم حساس در منطقه وجود دارد با رقم‌های مقاوم جایگزین شود. سم پاشی با قارچ کش‌ها و پایین آوردن رطوبت می‌تواند به مقدار زیادی بیماری را کاهش دهد. از آفات گل میمون، کرم سبز رنگ کوچکی است که به کپسول بذر آن حمله می‌کند و بذرها را از بین می‌برد.

.