گیاه قرنفل (نگهداری + پرورش)

قرنفل گیاهی است از تیره میخک که به عنوان گیاهی دوساله و علفی مورد کشت قرار می‌گیرد؛ اما این نکته را باید توجه داشت که اگر قرنفل در منطقه ای معتدل پرورش داده شود و یا هر سال پس از گلدهی، گلهای پژمرده و خشک آن حذف گردد، گیاه به صورت چند ساله خواهد شد که در این حالت بایستی هر 2 الی 3 سال یکبار گیاه را تقسیم کرده تا دچار بوته میری نشود. گاهی ارتفاع رشد به بیش از 90 سانتیمتر میرسد که در این حالت بایستی از قیم استفاده نمود. گلهای این گیاه به صورت چتری باز می‌شود، معطر بوده و به رنگ سفید، قرمز و بنفش است.

قرنفل با میخک یک تفاوت عمده دارد و این تفاوت در برگهای آن است که برگهای قرنفل پهن و کوتاه و سبز رنگ است. قرنفل گیاهی است که مخصوص فصل سرما است و گلهای فصل سرد بایستی سرما ببینند تا کیفیت بهتری داشته باشند.

بومی نواحی کوهستانی معتدل اسپانیا و روسیه است. گیاهی است دو ساله ولی یک نژاد یک ساله از آن در دسترس است. بعضی از دو ساله‌های زودگل آن می‌توانند به عنوان یک ساله پرورش داده شود. قرنفل در مناطق سردسیری دو ساله و در مناطق معتدله و یا در صورت برداشت گل‌ها می‌تواند چندساله شود. بر خلاف میخک، برگ‌های قرنفل پهن و کوتاه و سبز می‌باشد. گل‌ها اغلب دو رنگ یا چند رنگ است و حاشیه گلبرگ‌ها دانه دار است. رنگ گبرگ‌ها درمرکز گل متفاوت است.

گل قرنفل انواع رنگ‌های سفید، صورتی، بنفش، قرمز، زرد، ارغوانی و غیره را دارد و یا به صورت دو رنگ دیده می‌شود. همچنین دارای رقم‌های کم پر و پر پر است. مجموع گل‌ها در انتهای ساقه به صورت یک چتر فشرده تخت قرار دارند که با براکته‌های برگ مانند احاطه شده است، به طوری که یش از باز شدن گل‌ها حالت فرچه مانند دارند.

نور مناسب قرنفل :

مکان آفتابی، خاک نسبتاً قلیائی و سبک.جهت افزایش طول دوره گل دهی گل‌های خشک را مرتباً می‌چینند. حداقل دمای قابل تحمل آن 15- درجه سانتی گراد است.

آبیاری قرنفل :

به آبیاری منظم و متوسط نیاز دارد. زمانی که سطح خاک خشک شد می‌توان گیاه را آبیاری کرد. آبیاری بیش از اندازه این گیاه و ماندگاری آب در خاک پای گیاه موجب پوسیدگی طوقه(ناحیه اتصال ساقه به ریشه) ، زردی برگها و از بین رفتن گیاه می‌شود. آبیاری کم نیز در ابتدا موجب کاهش گلدهی گیاه، عدم رشد ، خشک شدن برگها و کوچک ماندن گیاه می‌شود.

دمای مناسب قرنفل :

وجود دمای خنک شبانه در حدود 15 درجه برای گلدهی این گیاه بسیار مطلوب است. به طور کل زمانی که بذرهای این گیاهان را در سال جاری بکاریم، گلدهی گیاهان حاصل از رشد بذرها بعد از گذران پاییز و زمستان و در سال بعد روی خواهد داد.به بیان دیگر این گیاهان نیازمند یک دوره سرما هستند تا بتوانند توانایی گلدهی را بیابند. قرنفلها به شکل معمولا در اواخربهار/اوایل تابستان گل می‌دهند و در گرمای تابستان از بین نمی رود اما گلدهی آنان کاهش می‌یابد بنابراین اگر در منطقه ای گرم زندگی می‌کنید گیاه را در مکانی بکارید که از بعد از ظهر به بعد در سایه قرار بگیرد. قرنفل در طی زمستان می‌تواند سرما را تا حدود 23- درجه سانتیگراد تحمل کند.

تکثیر گل قرنفل :

تکثیر آن از طریق تقسیم بوته، تهیه قلمه، خوابانیدن و کاشت بذر امکانپذیر است. بذر را در فروردین یا اردیبهشت در مخلوطی از خاک برگ و خاک باغچه در خزانه هوای آزاد می‌کارند و پس از چهار برگ شدن نشاها آن‌ها را به گلدان منتقل می‌کنند. قلمه را نیز در اواخر زمستان یا اوایل بهار از شاخه‌های گل نداده انتخاب می‌کنند و در ماسه می‌کارند.

گلدهی قرنفل :

در اواسط بهار یا کمی زودتر یک مرتبه توده ای از گل‌ها ظاهر می‌شود ولی به ندرت تک گل دیده میشود. در واقع فصل گلدهی آن کوتاه است. بنابراین برای جبران این مورد، نشاها را در زمان‌های مختلف تهیه و با فاصله 15 روز منتقل میکنند.
فتوپریود بر خلاف سرما اثر کمی روی گلدهی قرنفل دارد که آن را از دیگر گیاهان نیازمند سرما، که برای تمایزیابی و نمو گل به روز بلند نیاز دارد، متمایز میکند. برای گلدهی این گیاه نیاز به دریافت سرما دارد. برای درک سرما گیاه باید 12 تا 15 هفته در دمای بالاتر از 35 درجه سانتی گراد قرار گیرد و برای برطرف شدن نیاز سرمایی 12 هفته در دمای 4-7 درجه سانتیگراد قرار گیرد و گیاه کامل وارد بهارش شود.

خاک مناسب قرنفل :

خاک با زهکش خوب و مواد ارگانیک مانند خاک برگ و یا کود پوسیده دامی رشد و گلدهی این گیاه را تضمین می‌کند بنابراین می‌توان از مخلوطی همانند خاک معمولی+خاک برگ استفاده کرد و یا اینکه مخلوطی همانند خاک برگ+کوکوپیت+پرلایت را بکار برد. برای کوددهی این گیاه نیز می‌توان از کود کامل با فرمول 10-10-10 هر 4-3 هفته یکبار استفاده کرد.

هرس قرنفل :

برای تشویق گیاه به گلدهی بیشتر و طولانی تر کردن فصل گلدهی، گلهای خشک را مرتبا از گیاه جدا کنید تا انرژی گیاه به جای اینکه صرف تولید بذر شود، صرف تولید گلهای جید شود. همچنین ساقه هایی را که گلدهی داشته‌اند می‌توان تا حدود نیمی از ارتفاع آنان قطع کرد تا تولید ساقه‌های جدید تشویق شود. ناگفته نماند که اگر چه به شکل معمول این گیاه به شکل دو ساله نگهداری میشود (سال اول کاشت و سال دوم گلدهی) اما اگر در پایان فصل گلدهی ساقه‌های گیاه را به شکلی کوتاه کنیم که یک دوم و حتی یک سوم از ارتفاع آنان باقی بمانند گیاه در سال آینده (سال سوم) نیز می‌تواند به رشد خود ادامه دهد و گلدهی نسبتا خوبی را داشته باشد. در واقع با این کار مانع از بذردهی گیاه می‌شویم تا گیاه قدرت خود را برای سال آینده حفظ کند.

پرورش و کاشت بذر گل قرنفل در گلدان :

بذرها را به مدت 12 الی 24 ساعت در آب ولرم بخیسانید.

گلدان را با خاک سبک و شنی پر نمایید.

بذرها را با فاصله 8 الی 10 سانتی متری از هم و در عمق 3 میلی متری خاک قرار دهید.

بستر کشت شده را آبیاری نمایید.

روی گلدان را با نایلون شفاف بپوشانید.

با گذشت 7 الی 14 روز از زمان کاشت، بذرها شروع به جوانه زنی می‌کنند.

با مشاهده جوانه زنی بلافاصله پوشش را از روی گلدان بردارید.

با 4 یا 6 برگی شدن گل‌های قرنفل، هریک از آنها را به گلدان بزرگتری انتقال دهید.

بعد از گذشت 6 الی 8 هفته از زمان کاشت آنها را به محیط بیرونی منقل کنید.

بیماری‌ها و آفات قرنفل :

این گیاه نسبت به آفات چندان حساس نیست اما به هر حال و بخصوص زمانی که گیاه به دلیل شرایط نامناسب محیطی از رشد مناسبی برخودار نیست آفاتی همانند شته، کنه‌های تارعنکبوتی و شپشک می‌توانند مشکلاتی را ایجاد کنند.

پژمردگی فوزاریومی یکی از بیماریهای این گیاه است که میتواند منجر به پژمردگی و خمیدگی برگهای این گیاه ، پژمرده شدن کل گیاه و از بین رفتن تمامی آن شود. به طور کل این گیاه به پوسیدگی طوقه (محل اتصال ساقه به ریشه که در نزدیکی سطح خاک است) حساس است و زیاده روی در آبیاری و زهکش نامناسب خاک و ماندگاری بیش از اندازه آب در خاک منجر به از بین رفتن این گیاه می‌شود.

بیماری‌های قارچی سفیدک پودری و بیماری زنگ(بروز لکه‌های ریز به رنگ نارنجی-قرمز بر روی برگها و ساقه ها) نیز از دیگر بیماری هایی هستند که بخصوص در صورت کمبود نور در محیط کاشت و خیس بودن برگسار در طی شب شیوع می‌یابند.

انواع قرنفل :

تقریبا یک نوع از گیاه قرنفل برای هر فضا و منطقه ای از باغ وجود دارد:

1 – نوع معمول یک ساله این گیاه قرنفل چینی است.

2 – انواع چند ساله قرنفل‌ها شامل: (D. plumarius) و (D. armeria) است. برگ‌های همه این گیاهان آبی خاکستری است و هر کدام تبدیل به رنگین کمانی از رنگ‌ها می‌شوند.

3 – (D. barbatus): معمول ترین نوع قرنفل و گیاهی دو ساله است. این گیاه دارای گل‌های دوتایی و تکی است و توانایی دوباره سبز شدن از بذر خود را داراست.

4- (D. x allwoodii) : بیشــترین دوام را دارنــــــد و دوره گل دهی آنها حداقل تا هشت هفته ادامه دارد. گل‌های این نوع از قرنفل‌ها به طور معمول دوتایی است و طول گیاه بلند است و مناسب گل شاخه بریده است.

خواص قرنفل :

1- برای رفع سردرد مفید است.

2- برای رفع تنگی نفس مفید است.

3- ضعف اعصاب را درمان می‌کند.

4- مقوی معده و جهاز هاضمه است .

5- از سرطان جلوگیری کرده و حتی درمان کننده سرطان می‌باشد.

6- نوشیدن یک فنجان چای قرنفل (میخک) بعد از غذا، گاز و درد معده را از بین می‌برد.

7- رای رفع دندان درد و گوش درد یک قطره از اسانس آنرا و یا روغن آن را روی دندان بمالید و یا در گوش بچکانید.

8- حالت تهوع و استفراغ را برطرف می‌کند، بدین منظور می‌توان 2 قطره از اسانس آنرا را در یک لیوان ریخت و نوشید

9- جویدن قرنفل بوی بد دهان را برطرف می‌کند ولی مواظب باشید که با زبان تماس نگیرد زیرا باعث سوزش زبان می‌شود.

10- برای برطرف کردن دردهای رماتیسمی 3 تا 4 قطره روغن قرنفل را با 5 گرم روغن بادام مخلوط کرده و روی قسمت‌های دردناک بمالید.منبع: سایت باغ شیشه ای و سپاهان و نازبو