
درخت دانه تسبیح، درختی چندساله و غیربالارونده از جنس لگومینوز و در اندازه متوسط است که تا حدود 15 متر نیز رشد میکند. این درخت بومی جنوب شرقی آسیا، هند و مالزی است. در نواحی گرمسیری رشد بهتری دارد. میوه آن بصورت غلاف و دارای بذرهای عدسی شکلی است که در وقتی میرسند رنگ قرمز یا قرمز مایل به زرد بسیار زیبایی به خود میگیرند. گلهای کوچک این گیاه کم و بیش بویی شبیه به شکوفههای پرتقال دارند. غلافهای رسیده نیز تا مدتها روی شاخه باقی میمانند و حتی زمانی که روی شاخه هستند، شکافته شده و بذرها ریزش میکنند.
شرایط محیط رشد
درخت تسبیح خاک هایی دارای پی اچ خنثی تا کمی اسیدی را ترجیح میدهد اما بهترین رشد را در خاکهای مرطوب شرایط آب و هوایی گرم و مرطوب دارد. بیشترین رشد معمولاً در نواحی با حدود 3000 تا 5000 میلیمتر بارندگی سالانه رخ میدهد.
ترکیبات شیمیایی
درخت تسبیح یک منبع غنی از روغنهای طبیعی، کربوهیدرات، ترکیبات آروماتیک ساده، فلاونوئیدها (آمپلوپسین، بوتئین، دهیدروروبینتین و روبینتین)، ترپنوئیدها (اکینوسیستیک اسید و اولئلنولیک اسید)، استروئیدها (داکوسترول، بتاسیتوسترول و استیگماسترول)، آمینو اسیدها و پپتیدها و آلکالوئیدها است.
روش کاشت و تکثیر
تکثیر درخت تسبیح از طریق کشت بذر صورت میگیرد. این بذرها میتوانند جوانه بزنند در صورتیکه تیمارهایی همچون خراش دهی، چوشاندن به مدت یک دقیقه یا غوطه ور ساختن در اسید سولفوریک، روی آنها انجام گیرد. برای جوانه زنی بذرها در طبیعت، بهتر است بذرها توسط حیوانات خورده شوند و وارد دستگاه گوارش حیوان شوند. قدرت جوانه زنی این بذرها پس از دفع افزایش مییابد.
خواص درمانی
در طب سنتی از دم کردهی برگها و پوست خواص درمانی و جوشانده ای تهیه میشود که برای درمان اسهال مفید است. همچنین از بذرهای ریزش کرده از درخت نیز برای درمان ورم و التهاب استفاده میشود. مطالعات در مورد درخت تسبیح، نشان داده است که عصارهی استخراج شدهی برگهای این گیاه، خواص آنتی باکتریایی علیه انگل روده ای Campylobacter jejuni دارد. همچنین در مطالعاتی که بر روی موشها انجام شد، مشخص گردید که بالاترین دوز عصاره استخراج شده از بذرها تأثیرات ضدالتهابی دارد.
کاربردهای صنعتی
درخت تسبیح یک درخت مفید برای تثبیت نیتروژن است و اغلب برای تهیه علوفه کشت میشود. همچنین از آن به عنوان یک درخت زینتی در معابر شهری، و یا یک گیاه دارویی نیز استفاده میشود. برای مثال برگهای تازه و جوان آن میتوانند پخته و به در غذاها مصرف شوند. بذرهای نارس این گیاه سمی هستند، اما ممکن است این سمیت پس از پخته شدن از بین برود و این بذرها پس از پخته شدن به مصرف خوراکی برسند. غلافهای آویزان، بذرهای این گیاه را میپوشانند. این غلافها در دو جهت مخالف جدا شده و بذرهای قرمز رنگ این گیاه خارج میشود.
همچنین از بذور زیبای این گیاه مانند دانههای تسبیح میتوان در صنعت جواهرسازی نیز استفاده کرد. این درخت برای تهیه صابون مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین از آن برای تهیه رنگ قرمز نیز استفاده میشود.
چوب این درخت بسیار سخت و مقاوم است و از آن در قایق سازی، ساختن لوازم منزل و نیز به عنوان سوخت استفاده میگردد. درخت تسبیح بسیار سریع الرشد بوده و دارای تاجی گسترده و جذاب است که برای ایجاد سایه یا اهداف زینتی در باغهای بزرگ و یا پارکها کشت میشود.
به هر حال تعداد زیادی از برگ ها، سرشاخهها و غلافهای آن ممکن از ریزش کنند. این غلافها شکافته شده و باز میشوند در حالیکه هنوز روی شاخه قرار دارند. این امر میزان عملکرد بذرها را کاهش میدهد.
.
منبع: ساعدنیوز | https://saednews.com






مجله گل و گیاه






