آشنایی با انواع گره‌های کوهنوردی

افرادی که به کوهنوردی علاقه دارند یا به صورت حرفه ای به این ورزش می‌پردازند، باید انواع گره‌های کوهنوردی را بدانند. اینکه چطور در هر شرایطی که هستند، بتوانند گره‌ها را به خوبی بر روی طناب بزنند. اگر شما هم به عنوان یک مبتدی علاقه مند به شروع ورزش کوهنوردی یا صخره نوردی هستید یا به هر دلیلی یادگیری انواع گره‌ها را الزامی می‌دانید، در این مطلب الی گشت با ما همراه باشید. در این مطلب مهم ترین و اصلی ترین گره‌های کوهنوردی را به شما معرفی می‌کنیم. همچنین از اهمیت هر گره و موقعیت استفاده آن برایتان می‌گوییم. در نهایت زدن یکی از گره‌ها را به شما آموزش می‌دهیم.

اهمیت زدن گره درست

• گره (Knot): گره در طناب پیچشی است که شما در آن و یا هر وسیله دیگری ایجاد می‌کنید.
• گیره (Hitch): گیره وسیله ای است که طناب و یک شی دیگر که می‌تواند آن هم طناب باشد را، به هم متصل می‌کند.
• خمیدگی (Bend): خمیدگی یک نوع گره است که دو طناب را به هم وصل می‌کند.
• بایت (Bight): بخش میانی دو سر طناب است.
•  انتهای ایستاده طناب (Standing end): استاندینگ اندز یا بخشی از انتهای طناب است که حتی موقع گره زدن نیز استفاده نمی شود.
• قسمت انتهایی و کار کرده طناب (Working end): قسمت انتهایی یا در کل قسمتی از طناب است که در گره‌های کوهنوردی استفاده می‌شود.

انواع گره هشت

رایج ترین نوع در بین گره‌های کوهنوردی است و انواع متعددی دارد. انوع گره هشت شامل گره هشت ساده، گره هشت یک لا، گره هشت دولا، گره هشت خرگوش یا سر خرگوشی، گره هشت سر دست و گره هشت تعقیب است. گره هشت ساده به تنهایی استفاده ای ندارد و تنها پایه ای برای زدن دیگر گره‌ها استفاده می‌شود. برای زدن گره هشت یک لا ابتدا طناب را در بخشی که می‌خواهید گره را بزنید، دو لا کرده و سپس طبق تصویر زیر، سر دولای آن را برگردانده و به دور بدنه بپیچیدو از درون حلقه ایجاد شده بگذرانید. گره هشت را اگر در قسمت بایت طناب بزنید برای لنگر انداختن طناب یا لنگر انداختن خودتان به سمتی دیگر عالی است. یک گیره نگه دارنده معمولی می‌تواند محلی عالی برای قرار دادن این گره باشد همچنین با اتصال یک گیره کوهنوردی به آن می‌توان آن را متحرک کرد.

روش بستن گره هشت را در میانه طناب در تصویر زیر خواهید دید.

گره هشت تعقیبی

در واقع در بین گره‌های کوهنوردی که می‌آموزید، تنها گره ای که بیشترین استفاده را در هر بار رفتن به کوه دارد، این نوع گره است. این گره  به آسانی بسته می‌شود و همچنین به راحتی باز می‌شود. اگر با این طناب سقوط کنید، گره بسیار سفت شده و باز کردن آن سخت می‌شود. این گره را به گونه ای تمرین کنید که حتی در باد و باران به راحتی از پس آن بربیایید. برای زدن گره هشت تعقیبی، حدود 24 تا 30 اینچ (حدود 70 سانتی متر) از ابتدای طناب را در نظر بگیرید. سپس سر انتهایی آن را برگردانید و همانند تصویر زیر گره را بزنید. دقت داشته باشید که در انتها حدود 30 سانتی متر از طناب، باقی بماند. انتهای طناب را با یک گره ماهیگیری دابل (گره ساده) محکم کنید. حتما گره خود را تمام کنید. هر ساله بسیاری از کوهنوردان به دلیل اشتباه زدن گره‌های کوهنوردی یا تمام نکردن و محکم نکردن گره هایشان جان خود را به خطر می‌اندازند.

نکته: حتما گره‌ها را ابتدا در باشگاه امتحان کنید و استفاده کنید. سپس در طبیعت از آن‌ها استفاده کنید.

گره پروسیک یا گره با دو طناب | Prusik

این نوع گره زمانی استفاده می‌وشد که شما دیگر گیره ندارید. برای همین از یک طناب برای ساخت گیره بر روی طناب اصلی استفاده می‌کنید. گره‌های متفاوتی از این گره وجود دارد و همچنین از آن بر روی بسیاری از وسایل می‌توانید استفاده کنید. یکی از مزیت‌های این نوع گره حرکت آزادانه آن بر روی طناب اصلی است، البته اگر وزن زیادی از آن آویزان نباشد. این نوع گره به شما اجازه می‌دهد که در طول مسیر طناب و در نبود گیره با کم کردن وزنتان بر روی گره و حرکت داده ان به سمت بالا حرکت کنید. این روش در میان انواع گره‌های کوهنوردی، زمانی که شما از مسیر خارج شده اید یا از صخره ای آویزانید، می‌تواند جان شما را نجات دهد. حتی یک گره پروسیک بر روی طناب دستگیره ای عالی بوده و به شما اجازه می‌دهد که بسیاری از حرکت‌های غیر ممکن را انجام دهید.

برای درست کردن آن از یک طناب نازک کوهنوردی با قطر 4 تا 6 میلیمتر و با طولی به اندازه 30 سانتی متر استفاده کنید. طناب‌های نازک تر بهتر از طناب‌های با قطر بیشتر است. برای بستن این نوع گره حداقل 3 مرتبه یا بیشتر طناب را به دور طناب اصلی بچرخانید تا زمانی که از قدرت آن مطمئن شوید. در صورت نیاز آن را بیشتر به دور طناب اصلی بپیچانید اما یادتان باشد که در این صورت حرکت گره پروسیک یا لغزنده بر روی طناب سخت تر خواهد شد.

گره حلقه خمیده (گره آبی)

از گره حلقه خمیده برای اتصال قسمت هایی انتهایی طناب به هم یا متصل کردن طناب‌های کوچک و تبدیل آن‌ها به طنابی بزرگتر استفاده کنید. در بین گره‌های کوهنوردی اصلی، این نوع گره نیز به ایمن و مطمئن بوده اما آنطور که به نظر می‌رسد ساده نیست. برای این نوع گره هم باید حسابی تمرین کنید. هرچند سرعت زدن این نوع گره بالاست. گره حلقه خمیده نیز ممکن است به راحتی از هم باز شود؛ در نتیجه قبل از هر صعودی ابتدا آن را دوباره امتحان کنید و زمانی که گره را می‌زنید از هر طرف آزاد طناب حدود 50 سانتی متر را آزاد بگذارید. بسیاری از کوهنوردان این نوع گره را برای طناب هایی راپل (کمربندی) استفاده می‌کنند و در انتها یادتان نرود که گره ساده ماهیگیری را برای مهار سر آزاد طناب بزنید. گره حلقه خمیده در طناب‌های خیس بسیار سفت و محکم بسته شده و باز شدن آن به سختی انجام می‌شود.

گره گیره مانتر | Munter Hitch

گیره کوهنوردی خود را اگر بیندازید، خوشحال خواهید شد که چنین گره کوهنوردی را یاد دارید. برای زدن این گره باید یک گیره یا گره پروسیک داشته باشید. این نوع گره را به یک سمت بکشید و خواهید دید که گره ای بسیار محکم خواهید داشت. دری بین گره‌های کوهنوردی که در بالا نام بردیم، این گره در طول طناب می‌تواند باعث حرکت گیره شده و در هر نقطه که می‌خواهید می‌توانید آن را از سمتی کشیده و محکم کنید.

هرچند این گره کارآمد است آما سعی کنید که از آن تنها در مواقع ضروری استفاده کنید چرا که باعث پیچش بیشتر طناب می‌شود.

گره گیره‌های میخکی

گره گیره‌های میخکی برای اتصال شما به یک گیره یا گره تروسک و یا یک طناب است. گره ای سریع و قابل تنظیم است بوده و در نتیجه همه کاره و کاربر پسند تر از گره هشت در بایت طناب است. اگر شما خود را بیش از حد به لنگر نزدیک کنید، به راحتی پیچش این نوع گره را از بین می‌برید و اجازه می‌دهید که گره شل شود. بنابراین باید دوباره گره را بزنید.

نکته این است که هیچ گاه نباید این گره را برای انتهای طناب استفاده کنید. چرا که ممکن است سر انتهایی طناب از آن بیرون آمده و باز شود. اگر هم این گره را برای قسمت انتهایی طناب استفاده کردید، حتما با یک گره هشت آن را محکم کنید.

گره ماهیگیری خمیده

از انواع گره‌های کوهنوردی و ماهیگیری است که برای اتصال دو طناب با یک قطر یا قطرهای متفاوت استفاده می‌شود. برای این گره می‌توانید به هر تعدا که می‌خواهید طناب را بپیچانید. در نتیجه کمتر پیش می‌آید که باز شود. یکی از استفاده‌های این گره زمانی است که بخشی از طناب پوسیده شده یا می‌خواهند که از مهره‌های درون طناب حفاظت کنند. بعضی از ماهیگیران تنها نیز در قسمت انتهایی سر آزاد آن از گره هشت استفاده می‌کنند. بعضی از کوهنوردان از گره دابل خمیده ماهیگیران به جای گره حلقه خمیده استفاده می‌کنند. اگرچه این نوع گره راحت به نظر می‌رسد اما اگر در اثر افتادن سفت شود و در هم فشرده شود، باز کردن آن می‌شود. برای آنکه بتوانید راحت تر این نوع گره را باز کنید می‌توانید آن را به دور سنگ‌ها یا تنه درخت بیندازید و با دندان سعی در باز کردن آن کنید.