بیشتر وقتها پیش آمده است که با دوستان و خانواده خود به طبیعت رفته اید و پس از رسیدن به مقصد یادتان افتاده که چادر یا سایهبان ندارید. آفتاب سوزان اذیت میکند؟ یا اینکه ناگهان هوا ابری شده و بایستی در جایی پناه بگیرید. گاهی در طبیعت باید خود را در مقابل طوفانهای شدید و باد محافظت کنید. حتی گاهی برای اینکه خستگی راه و طبیعت گردی را از خود دور کنید نیاز به مکان امنی دارید تا بتوانید با امنیت خاطر کمی دراز کشیده و بخوابید. مکانی که در طبیعت به سختی پیدا میشود و در بیشتر مواقع باید به ساخت پناهگاه در طبیعت اقدام کنید. بقا در طبیعت با داشتن پناهگاه امکان پذیر است. اگر مطالب طبیعت گردی و گردشگری مجله الی گشت را دنبال میکنید، میتوانید با روشهای مختلف آتش روشن کردن در طبیعت نیز در کنار کمپها آشنا شوید اما این بار به سراغ پناهگاه و سایهبان رفته ایم.
در میان مردم بومی و افرادی که درون طبیعت زندگی میکنند یا حتی اگر به زندگی گذشتگان خود در همین سرزمین نگاهی بیندازیم میتوانیم روشهای مختلف ساخت پناهگاه در طبیعت را یاد بگیریم. روش هایی که نحوه ساخت پناهگاه در طبیعت را نشان میدهد بسته به فرهنگ هر منطقه و طبیعت و ابزاری که در اختیار دارید، متنوع و بسیار است.
ساخت سایهبان و پناهگاه نیاز به خلاقیت دارد و گاهی باید با تمام ابزار و وسایلی که دارید، برای خود چنین فضایی را در طبیعت ایجاد کنید.
پناهگاه چوبی با طراحی گرد برای مناطق مرطوب
ساخت پناهگاه و کلبه ای گرد را در بسیاری از فرهنگها دیده اید. بخشی از آن شبیه به چادرهای سرخپوستان آمریکایی است و گاهی شبیه به دیگر قبایل آفریقایی و چادرهای آن هاست. در معماری نیز بسیار از این سازه استقبال میشود و استحکام خوبی در مقابل باد، باران، سرما و البته نفوذ نور خورشید دارد. یکی از خوبیهای این نوع پناهگاه سرخپوستی این است که به دود آتش درون چادر اجازه میدهد تا از سوراخ بالای پناهگاه به بیرون برود.
در نتیجه میتوان آن را بزرگ ساخت و درون آن، آتش روشن کرد. قسمتی را هم برای ورودی و در پناهگاه مشخص نمود. روی این پناهگاه را هم میتوان با انواع شاخ و برگ درختان یا خاک و گل پوشاند یا اینکه با پارچه ای روی آن را پوشاند. هر چند که تاریخ ساخت این پناهگاه به دورههای قبل از تاریخ رومی بازمی گردد اما هنوز میتوانید آن را در میان بومیان و سرخپوستان آمریکایی ببینید.
نحوه ساخت پناهگاه در طبیعت به شیوه گرد نیاز به ابزاری مانند تبر یا اره برای بریدن شاخهها دارد.
شاخههای خشک درختان جنگلی را به گونه ای به دور هم چیده و به یکدیگر تکیه دهید که سایهبان و پناهگاهی همچون عکس زیر به وجود آورد. این نوع چادر هیچ تکیه گاهی در وسط به عنوان ستون ندارد.
پناهگاهی به نام رامادا | Ramada
اگر سایهبان و پناهگاهی برای محافظت در مقابل تابش آفتاب شدید میخواهید، سایهبانی به نام رامادا را به شما پیشنهاد میدهیم. هر چند که این سایهبان در مقابل بارانها و طوفانهای شدید کارایی ندارد اما برای آفتاب عالی است. نحوه ساخت پناهگاه در طبیعت در این مدل بسیار شبیه به خانه سازی است. شاخههای محکم و ایستاده ای را انتخاب نموده و برپا کنید. برای سقف هم به بالای شاخه ها، پارچه ای مانند گونی ببندید. برای اینکه چهار ستون گوشه سایهبان نیفتند، شاخه ای دیگر را به صورت مثلثی به دو ستون سایهبان متصل کنید. در نحوه ساخت پناهگاه رامادا در طبیعت به طناب یا عنصری شبیه به طناب نیاز دارید. میتوانید برای این سایهبان دیوارهایی نیز بسازید و باد را درون آن به جریان اندازید تا خنک شوید.
پناهگاه برای مناطق برفی و سرد | Quinzhee
اگر در مناطق برفی و بسیار سرد گیر افتادید، باید نحوه ساخت پناهگاه در طبیعت سرد را بدانید تا از خطرات سرمازدگی در امان بمانید. میتوانید پناهگاهی همانند ایگلوهای اسکیموها اما بسیار ساده تر به نام کویئنژی بسازید. نحوه ساخت کوئینژی در واقع بسیار آسان است. برای ساخت این پناهگاه از برف استفاده میکنید و برف را شکل داده و درون کپه ای برف را خالی کرده تا فضایی برای نشستن، دراز کشیدن و استراحت خود بسازید.
طبعا برای ساخت این پناهگاه که شما را بایستی در مقابل سرما و خیس شدن محافظت کند، نیاز به هر عنصری که اطرافتان است دارد و تنها کافیست که تپه برفی که میسازید، به اندازه ای برسد که اگر درونش را خالی کردید بتوانید در آن قرار بگیرید. بعضی از گردشگران و طبیعت گردهای حرفه ای به جای ساختن یه تپه و خالی کردن درون آن، از همان ابتدا برفها را به گونه ای روی هم میچینند که گنبدی شکل شود.
اگر اطراف شما پر از درختان کاخ است، از برگهای سبز کاج درون کوئینژی را و حتی روی سقف آن را بپوشانید تا تختی نرم و پوششی گرم برای استراحت خود بسازید.
ساخت غار برفی
اگر در مناطقی کوهستانی و پر برف قرار دارید که ارتفاع برف در آن بسیار زیاد است و میتوانید تا لایههای زیرین برف را بکنید، غار برفی بسازید. ساخت پناهگاه در طبیعت برفی هر چند که به این شیوه زمان و انرژی بسیاری میبرد اما به شما فضایی ایمن، گرم و راحت را برای حتی چند شبانه روز اقامت میدهد. این روش برای کوهنوردانی که درون کوه گیر افتاده و منتظر رسیدن کمک هستند، عالی است. گوشه ای از کوه را انتخاب کنید که برف فراوان داشته و البته پشت به باد باشد.
ابتدا فضای اصلی را از برف خالی کنید و برفهای جدا شده را برای ساخت دیواری محافظ در برابر باد در کنار پناهگاه استفاده کنید. ورودی پناهگاه را به سمت پایین گذاشته و راهرویی پایین تر از ورودی بسازید تا از خروج گرما جلوگیری کنید. بالا و اطراف دهانه غار را با پرچمها و عناصری رنگی نشانه گذاری کنید تا شما را به راحتی پیدا کنند. مکان کوچکی هم برای قرار دادن اجاق یا حتی شمع درست کنید. اگر غار برفی خود را شبیه به شکل زیر بسازید تنها با یک شمع میتوانید محیط درون غار را گرم نگه داشته و در طول شب استراحت کنید.
- نکته: برای ساخت پناهگاه در طبیعت برفی به شیوه غار برفی با خطراتی مانند کمبود اکسیژن یا ریزش برف روی خود مواجه خواهید بود. بنابراین اگر ورودی را با کوله پشتی مسدود میکنید، حتما سوراخی در برف برای ورود هوا و اکسیژن بسازید. از یک شاخه یا تکیه گاه نیز اگر داشتید برای استحکام سقف غار برفی استفاده کنید.
روشهای ساخت سایهبان و محافظ با تنها یک زیرانداز عایق رطوبت
استفاده از زیرانداز برای ساخت پناهگاه در مناطق بارانی
اگر در مناطق پرباران جنگلی یا گرمسیری هستید و میخواهید از باران سیل آسای پیش رو در امان بمانید، تنها کافیست که یک تیکه پارچه ضد آب مانند بعضی از انواع پانچوها داشته باشید. پارچهها و زیراندازهای عایق رطوبتی که چندین کاربرد دارند، برای ساخت پناهگاه در طبیعت جنگلی و بارانی مناسب هستند. بعضی از چنین زیراندازهایی در گوشههای خود سوراخ دارند و به راحتی میتوانید طنابها را از آن عبور دهید. میانه زیرانداز را به شاخه ای متصل کرده و بالاتر از باقی نقاط قرار دهید. چهار گوشه انتهایی زیر انداز را هم به زمین محکم کنید. تا سطحی شیب دار بسازید.
- نکته: در این روش بهتر است برای اینکه باران وارد منطقه زیرین سایهبان نشود، مسیری گود در بیرون زیر انداز بکنید تا آب باران جاری شده را به خارج از محیطی که هستید هدایت کنید.
روش دوم در بستن زیرانداز در ارتفاع پایین
این روش هم یکی از ساده ترین و آسان ترین روشهای ساخت پناهگاه در طبیعت هایی مانند جنگل و اطراف دریاچه هاست. طنابی را از زیر پارچه ای که میخواهید از آن به عنوان سقف پناهگاه استفاده کنید، عبور دهید. سپس چهار طرف پارچه را به زمین محکم کنید تا یک سقف شیب داری به دو جهت همانند سقف خانههای مناطق بارانی بسازید. سعی کنید تا ارتفاع پارچه زیاد بالا نباشد.
چرا که قطرات بارانی که از روی پارچه به زمین میافتند، خود به اطراف و درون زیرانداز پرتاب شده و شما را خیس میکنند. اگر تنها آفتاب بود شما محدودیتی در ارتفاع نخواهید داشت اما برای باران بهتر است در حاشیه زیرین چادر روی زمین را آبراهه ای ایجاد کرده تا آب باران وارد منطقه نشستن و استراحت شما نشود.
بستن سایهبان پارچه ای در ارتفاع
یکی دیگر از روشهای ساخت پناهگاه در طبیعت برای جلوگیری از تابش آفتاب یا بارش باران، استفاده از زیراندازی عایق به عنوان سقفی پارچه ای است. این روش نیازمند پوشش جنگلی در اطراف است. دو گوشه روبروی زیر انداز را به دو درخت کناری آنها با طناب متصل کنید و یک گوشه زیرانداز را آزاد، رها کنید تا سطحی شیب دار بسازید. یادتان باشد در این روش نباید چهار گوشه را به تنه درختان متصل کنید. چرا که باعث جمع شدن آب باران روی چادر و سنگین شدن، در نهایت افتادن یا پاره شدن پارچه میشوید. سعی کنید تا سطحی شیب دار و در عین حال، پهن ایجاد نمایید. همچنین ارتفاع چادر به گونه ای باشد که بتوانید به راحتی زیر آن بایستید.
پیچیدن زیرانداز عایق به دور بدن
اگر فرصتی نداشته و باران شروع به باریدن نمود و دیگر نمی توانید برای ساخت پناهگاه در طبیعت اقدام کنید، بهترین روش پیچیدن زیرانداز عایقی و نایلونی به دور خود است تا باران قطع شود. به کنار درختی پناه ببرید و زیر انداز را به دور خود بپیچید.
ساخت کیسه خواب با زیر انداز
اگر هنوز فرصت دارید و هیچ درخت و شاخه ای برای نصب پناهگاه ندارید و باریدن باران هم نزدیک است، با زیرانداز عایق خود کیسه خواب درست کنید. ساخت چنین محافظی در طبیعت شاید حدود 30 ثانیه طول بکشد اما ایراداتی هم دارد. زیرانداز و پارچه عایق رطوبت را روی زمین پهن کنید. روی آن به قطر دراز کشیده و ابتدا گوشه جهت پاها و سپس گوشههای اطراف را به روی خود بکشید. گوشه ای که سمت سر قرار میگیرد نه تنها برای تنفس لازم است بلکه هوای درون کیسه خواب را جابه جا میکند. یادتان باشد باید زیراندازی بزرگ داشته باشید تا تماما به دور بدن شما پیچیده شود. این روش هر چند که خود باعث ایجاد رطوبت روی لباس هایتان میشود اما طبعا از محیط بارانی و خیس بیرون خشک تر خواهد بود.
ساخت پناهگاه در طبیعت کویری
گرما در کویر بیداد میکند و تابش آفتاب امانتان را بریده است. زمان آن رسیده تا با ساخت پناهگاه در طبیعت کویری و خشک کمی زیر سایه استراحت کنید. زیر انداز خود را از وسط تا کرده و چهار تکه چوب هم اندازه پیدا کنید. چهار طرف زیر انداز تا شده خود را به گونه ای به چوب هایی که درون زمین محکم کرده اید، ببندید تا رویه بالایی زیرانداز روی لایه پایینی زیرانداز سایه انداخته و کل این مجموعه روی زمین سایه تولید کند. در این روش دو سایه ایجاد شده و تفاوت دمایی ایجاد میکنید. در نتیجه باد خنکی تولید میکنید که در زیر سایهبان جریان یافته و شما را از آفتاب سوزان و گرما محافظت میکند.
آنچه که در این مطلب برای شما آورده ایم، بیشتر راهکارها و پیشنهاد هایی است تا ذهن جستجوگر و خلاق شما را فعال نموده و با دانستن این روشها بتوانید آنچه که مورد نیاز دارید، بسازید. ساخت پناهگاه در طبیعت میتواند برای کودکان و والدین آنها بسیار جذاب بوده و خاطره ای به یاد ماندنی برای افراد میسازد. خاطره ای که با شور و هیجان همراه خواهد بود.
.
منابع:
.https://www.eligasht.com
مجله مد و پوشاک و زیورآلات
