شاخه هایش با برگهای به زمین نزدیک و به ستبری ریحان و بزرگتر است . رنگش سبز و یونانیان این گیاه را بلوط زمینی میگویند . زیرا برگهای ریزش به برگ بلوط شبیه است و تلخ مزهاند .بیخ این گیاه به رنگ ارغوانی میزند .باید همین که تخم در آن پیدا شد چیده شود .
مریم گلی گیاهی است علفی چند ساله چهار گوش کرکدار ،بلندی گیاه زیاد نیستو در حدود 5/0 متر میباشد .متقابل پوشیده از کرک به رنگ سبز مایل به سفید .برگهای پایین ساقه دراز ،بیضی ،به طول 5-4 سانتی و نوک تیزپ،کناره برگها دارای دندانه منظم بادمبرگ ولی برگهای واقع در قسمت بالای ساقه بدون دمبرگ و کوچک است.
گلها به رنگ آبی کمرنگ یا ارغوانی معمولا در تابستان سال دوم ظاهر میشود.گونه دیگری از این گیاه که از نظر طبی چندان مورد توجه نیست دارای گلهای قرمز زیبایی است که به نام سلوی در گل کار کاشته میشود،نام علمی آنSalvia ambigua میباشد.
تکثیر مریم گلی اگر چه با بذر ممک است ممکن است ولی در باغبان معمولا از طریق قلمه ازدیاد میشود.این گیاه در شرایط مختلفه وسیعی میروید ولی بهتر ین رشد آن در خاکهای رسی غنی زهکش دار میباشد و اراضی رو به آفتاب را ترجیح میدهد.برای تولید تجارتی فاصله بین خطوط کاشت را معمولا یک متر و فاصله بوتهها در روی خطوط را در حدود 40 سانتی متر میگیرند.محصول سال اول البته کم است ولی در سال دوم و در سالهای بعد حدود یک تن برگ خشک از هر هکتار برداشت سال دوم و در سالهای بعد در حدود یک تن خشک از هر هکتار برداشت میشود.بدیهی این مقدار برگ ،محصول چند چین میباشد.
بهترین زمان برداشت از نظر بیشترین مقدار اسانس در برگ در آغازظهور گلها میباشد.معمولا در حدود 20 سانتی متر از قسمت فوقانی ساقههای گیاه با برگهای ان چیده میشود و پس از چیدن گل در مدت 8-7 روز در سایه و در جریان هوا پهن میکنند که خشک شود تا ضمن اینکه حداکثر اسانس در برگ میماند رنگ سبز خاکستری برگ نیز به این ترتیب حفظ شود .پس از اینکه ساقهها خشک شد برگها را از ساقهها جدا کرده و در ظرفهای کاملا سربسته ای حفظ مینمایند.معمولا 4 سال یکبار چون گیاه خشبی میشود ،مزرعه باید تجدید و نو شود.
فواید مریم گلی
از مریم گلی برای التیام زخمهای ساق نیز استفاده میشود به این ترتیب که آن را با عسل جوشانیده و پارچه ای را در این دم کرده وارد و آلوده کرده و ری زخم میاندازند در التیام زخم تسریع مینماید.دم کرده ساده آن هم برای این نوع کمپرسها مفید است. سرانجام از مریم گلی به عنوان مدر و کمک به هضم غذا ضد تشنج و کم کردن مقدار قند خون و قاعده آور استفاده میشود.مصرف جوشانده آن 10 گرم برگ گیاه در 100 گرم سرکه مقدار قند خون را به سرعت کاهش میدهد.
در فرانسه از دم کرده 30-15 گرم مریم گلی در یک لیتر آب جوش به عنوان قاعدعه آور استفاده میکنند و یک فنجان در هنگام خواب میخورند.
دم کرده مریم گلی : 5 گرم برگ خشک مریم گلی را با 1000 رگم آب جوش دم و صاف کرده و برای تحریک تقویت و عرق کردن متدرجا در عرض روز فنجان فنجان مثل چای بخورند.دم کرده 30-15 گرم برگ در1000 گرم آب جوش به عنوان مقوی معده و برای ضعف اعصاب بسیار نافع است.
دود کردن مریم گلی: برگ خشک مریم گلی را گرفته خرد کرده مثل توتون در چپق بریزندو دود کنند و پس از کشیدن دهان و بینی را ببندند ،نفس را بشدت از ریه خارج کنند و چندین دفعه در عرض روز این عمل را تکرار کنند،برای سنگینی گوش و اختلالات نزله و سرما خوردگی و ورمهای حلق ناشی از سرما خوردگی نافع است.
تهیه و تنطور مریم گلی برای تقویت مو:برگهای مریم گلی را در الکل (5 بربر وزن برگ )مدت 2 هفته خیس میکنند و پس از آن مایع حاصل را به نسبت مساوی با مشروب الکلیRhum مخلوط میکنندو با این مخلوط در موقع استحمام پوست سر را خوب مالش میدهند.
طریقه مصرف مریم گلی
خاصیت :بازکننده ، تکه کننده ، لطافت بخش و گرمی رسان است .
زخم و قرحه :همراه عسل زخمهای مزمن را پاک مینماید .
مفاصل :سبز یا آب پز را بخورند در گسستگی ماهیچه مفید و شربت آن ترنجیدگی را سر حال میآورد و تا کهنه تر گردد مفیدتر است .
چشم :حب از آن میسازند و میخشکانند و برای مداوای زخم چشم به کار میبرند .این دارو را در روغن زیتون بجوشانند یا بسایند و گردش را در چشم بکشند آب ریزی همیشگی چشم را درمان مینماید .
سینه :سرفه مزمن را چاره میکند .
اندامهای غذا :کلفتی طحال را لاغر میکند .داروی یرقان سودایی است .شربت آن برای رفع سوء هضم بهترین دارو است .
استسقا را در اولین مرحله علاج مینماید و تا کهنه تر باشد مؤثرتر است .
اندامهای دفعی :بول و حیض را ریزش میدهد .
زهرها :ضمادش پادزهر حشرات سمی است .
.
منبع: دکتر ساینا | https://www.drsaina.com












مجله عطاری و طب سنتی














