بازگشت به خاک: کاهگل‌نگارانه‌ی پرویز کلانتری در کلکسیون رها گالری

پرویز کلانتری در نقاشی واحه تصویری از سبک زندگی، نوع زیستن و مناسبات اجتماعی گذشته را به تصویر می‌کشد؛ خانه‌هایی رو به درون، حیاط‌هایی پر از درخت و کوچه‌هایی که نه تنها محل عبور، که فضای تعاملات انسانی بودند. گویی او در این قاب، هم یاد آن روزها را زنده می‌کند و هم تلویحاً نقدی بر گسست امروزی انسان با ریشه‌ها و محیط زندگی‌اش دارد.

ایران آرت: کلکسیون رها گالری خاورمیانه که بیش از دو دهه است با تمرکز بر ارتقای هنر منطقه فعالیت فرهنگی مستمر دارد، شاهکارهای مدرنیستی و معاصر متنوعی از هنرمندان ایرانی و عرب را نگاهداری می کند.

یکی از این آثار، اثری از سری معروف کویری های کاهگلی پرویز کلانتری، نقاش شناخته شده ایرانی است که واحه [ Oasis ] نام دارد. نقاشی واحه در ابعاد ۲۳۱×۱۱۵ سانتی متر در سال ۲۰۰۷ با تکنیک کاهگل روی بوم خلق شده و برای نخستین بار ۲۰ اکتبر ۲۰۱۵ در حراج کریستیز دبی در حالی که ۳۰ تا ۴۰ هزار دلار قیمت گذاری شد، به فروش رسید.

واحه به نقطه‌ای سرسبز در میان صحرا گفته می‌شود و استاد نقاش این معنا را به شایستگی تصویر سازی کرده است.

پرویز کلانتری در کلکسیون رها گالری

پرویز کلانتری (زادهٔ فروردین ۱۳۱۰ زنجان – درگذشتهٔ ۳۱ اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۵) هنر را آکادمیک فراگرفت؛ نام او با نقاشی کتب درسی ایران و نیز کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان پیوند خورده است؛ یک اثر از آثار این نقاش برجسته، در فهرست تمبرهای ویژه سازمان ملل به چاپ رسیده‌ است. هم چنین تابلوی مشهور “شهر ایرانی از نگاه نقاش ایرانی” او در مقر سازمان ملل در نایروبی قرار دارد.

 او از سال ۱۳۵۳ نقاشی‌های کاهگلی اش را شروع کرد که به امضای او بدل شد؛ او می گفت: “من نقاش مناظر خاک آلود مملکتم هستم”، اما در واقع پرویز کلانتری هماره در این آثار یک آرمانشهر، بافتار آرمانی ، یک سرزمین موعود آکنده از آرامش، تعادل، زیبایی و سعادت را آفریده است در حالی که در هیچ یک از آنها هرگز انسانی را نقاشی نکرد.

نقاشی واحه پرویز کلانتری که در کلکسیون رها گالری نگهداری می شود تنها یک نقاشی نیست؛ بلکه دریچه‌ای است به حافظه‌ی جمعی یک ملت، به روزگاری که خشت، آفتاب و سایه‌های آرام عصرگاهی بر دیوار خانه‌ها معنا می‌آفریدند.

در دل کویر، جایی که خاک و باد به هم می‌پیوندند، پرویز کلانتری با هنر خود زندگی را از نو روایت می‌کند.

کلانتری، استاد بی‌بدیل تصویرسازی از معماری بومی ایران، با بهره‌گیری از متریال خاص کاهگل، نه تنها بافتی واقعی و زنده به اثر بخشیده، بلکه با انتخابی هوشمندانه، بُعدی مفهومی نیز به آن افزوده است. کاهگل در این اثر صرفاً ماده‌ای تزئینی نیست، بلکه زبانی بصری‌ست که از گذشته‌ای ساده، صمیمی و مردمی سخن می‌گوید.

در این قاب گرم و خاموش، خانه‌های گنبدی، بادگیرها، دیوارهای خشتی، و برج آرامگاهی با گنبد فیروزه‌ای، همچون نغمه‌ای آرام، در کنار یکدیگر نشسته‌اند. 

پرویز کلانتری در کلکسیون رها گالری

ترکیب متعادل خطوط منحنی گنبدها با عناصر عمودی چون درگاه‌ها و برج‌ها، نه تنها ترکیب‌بندی اثر را به تعادل رسانده، بلکه حس ایستایی و استواری جامعه‌ای سنتی را بازتاب داده است.

رنگ‌های خاکی و گرم، در همنشینی با آبی‌های آرام و کاشی‌کاری‌های فیروزه‌ای، حال‌وهوایی نوستالژیک و فصلی پاییزی به اثر داده‌اند.

 درختانی که برگ‌های زرد و قرمز به خود گرفته‌اند، گویی نشانی از گذر زمان و دگرگونی‌اند؛ چنان‌که جامعه ایرانی نیز از آن گذشته‌ی آرام به امروز پرشتاب و مدرن رسیده است.

از منظر جامعه‌شناسی، نقاشی واحه پرویز کلانتری که در کلکسیون رها گالری خاورمیانه نگهداری می شود، فراتر از یک بازنمایی صرف از معماری سنتی است. استاد نقاش تصویری از سبک زندگی، نوع زیستن و مناسبات اجتماعی گذشته را به تصویر می‌کشد؛ خانه‌هایی رو به درون، حیاط‌هایی پر از درخت و کوچه‌هایی که نه تنها محل عبور، که فضای تعاملات انسانی بودند. گویی او در این قاب، هم یاد آن روزها را زنده می‌کند و هم تلویحاً نقدی بر گسست امروزی انسان با ریشه‌ها و محیط زندگی‌اش دارد.

این اثر، نمونه‌ای گویا از دغدغه‌ی ماندگار پرویز کلانتری است: حفظ حافظه‌ی بصری ایرانی، بازگشت به خویشتن فرهنگی، و ایستادن در برابر فراموشی. 

در روزگاری که برج و بتن جای بادگیر و حوض را گرفته‌اند، یادآوری چنین تصاویری، نه تنها یک ضرورت زیبایی‌شناختی، که یک رسالت فرهنگی است.

پرویز کلانتری در کلکسیون رها گالری

این اثر متعلق به کلکسیون رها گالری است.

منبع: ایران‌آرت | https://iranart.news

می‌توانید این صفحه رویداد اطلاعیه خبری را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

Share on facebook
Share on pinterest
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on linkedin
Share on google
Share on telegram
Share on email

📅 برای اطلاع از جدیدترین رویدادهای عرصه هنر و فرهنگ ایران و جهان، همراه روزنامه هنر در گالری لیلیت باشید

📢 ویژه‌های روزنامه هنر:

نمایشگاه “جلوه‌های خیال و خاطره در هنر نگارگری” آثار خانم دکتر سلینا پوریا؛  در گالری لیلیت برگزار شد

نمایشگاه “جلوه‌های خیال و خاطره در هنر نگارگری” آثار خانم دکتر سلینا پوریا؛
در گالری لیلیت برگزار شد

نمایشگاه “حکایت رنگ و نقش در روایت نگارگری ” آثار خانم دکتر سلینا پوریا؛  در گالری لیلیت برگزار شد

نمایشگاه “حکایت رنگ و نقش در روایت نگارگری ” آثار خانم دکتر سلینا پوریا؛
در گالری لیلیت برگزار شد

نمایشگاه “از تاریخ و افسانه تا نگارگری” آثار خانم دکتر سلینا پوریا؛  در گالری لیلیت برگزار شد

نمایشگاه “از تاریخ و افسانه تا نگارگری” آثار خانم دکتر سلینا پوریا؛
در گالری لیلیت برگزار شد

فرصتی برای تملک هنر اصیل ایرانی؛ عرضه کلکسیون نفیس نگارگری دکتر سلینا پوریا

فرصتی برای تملک هنر اصیل ایرانی؛ عرضه کلکسیون نفیس نگارگری دکتر سلینا پوریا

نمایشگاه “کوبی کاتور صلح” آثار نقاشی خانم آیه فژوا؛  در گالری لیلیت برگزار شد

نمایشگاه “کوبی کاتور صلح” آثار نقاشی خانم آیه فژوا؛
در گالری لیلیت برگزار شد

نمایشگاه “از فرهنگ و هنر تا نگارگری” آثار خانم دکتر سلینا پوریا؛  در گالری لیلیت برگزار شد

نمایشگاه “از فرهنگ و هنر تا نگارگری” آثار خانم دکتر سلینا پوریا؛
در گالری لیلیت برگزار شد

نمایشگاه “هزار نقش خیال” آثار تابلو فرش خانم زهرا صفدری؛  در گالری لیلیت برگزار شد

نمایشگاه “هزار نقش خیال” آثار تابلو فرش خانم زهرا صفدری؛
در گالری لیلیت برگزار شد

نمایشگاه “پژواک رنگ‌ها در آواز شکوفه‌ها” آثار نقاشی خانم دکتر بیتا حاتمزاده؛  در گالری لیلیت برگزار شد

نمایشگاه “پژواک رنگ‌ها در آواز شکوفه‌ها” آثار نقاشی خانم دکتر بیتا حاتمزاده؛
در گالری لیلیت برگزار شد

نمایشگاه “اساطیر شاهنامه حکیم ابولقاسم فردوسی – قسمت اول” آثار نقاشی خانم دکتر شادی زند؛  در گالری لیلیت برگزار شد

نمایشگاه “اساطیر شاهنامه حکیم ابولقاسم فردوسی – قسمت اول” آثار نقاشی خانم دکتر شادی زند؛
در گالری لیلیت برگزار شد

آشنایی کامل با لیلیت؛ بزرگ‌ترین و پیشروترین استارتاپ گالری مجازی در جهان

آشنایی کامل با لیلیت؛ بزرگ‌ترین و پیشروترین استارتاپ گالری مجازی در جهان

لیلیت چگونه به یکی از پربازدیدترین گالری‌های هنری در ایران و جهان تبدیل شد؟

لیلیت چگونه به یکی از پربازدیدترین گالری‌های هنری در ایران و جهان تبدیل شد؟

بررسی امکانات گالری لیلیت؛ چه ویژگی‌هایی آن را در میان گالری‌های هنری متمایز می‌کند؟

بررسی امکانات گالری لیلیت؛ چه ویژگی‌هایی آن را در میان گالری‌های هنری متمایز می‌کند؟


اَپ لیلیت

دریافت رایگان اپلیکیشن لیلیت