راهنمای کفش کوهنوردی

راهنمای خرید کفش کوهنوردی

به عنوان یک راهنمای جامع بهتر است تا در هنگام خرید کفش کوهنوردی موارد زیر را در نظر داشته باشید:

• به راحتی کفش، اندازه و شکل آن دقت کنید.
• کفش را متناسب با نوع برنامه صعود انتخاب کنید برای مثال در صعودهای اصطحکاکی کفش‌های منعطف و برای صعود‌های عرضی و طولی کفش‌های با لبه‌های سخت و سفت را انتخاب کنید.
• کفی کفش و لبه‌های کناری آن باید محکم و بادوام باشد.
• کفش باید از قوزک پا حمایت کرده و از پیچ خوردن آن جلوگیری کند. بنابراین روی لبه‌های خارجی کفش بایستید تا مطمئن شوید که ساق کفش از مچ پای شما محافظت می‌کند.
• پنجه کفش باید سخت و محکم باشد تا از انگشتان پا محافظت کند به همین دلیل با یک پای خود چند ضربه به دیوار بزنید.
• بهترین زمان خرید کفش بعد از ظهر است زیرا پاها به علت تورم در بزرگترین سایز خود قرار دارند.
• به هنگام خرید حتما یک جوارب ضخیم به همراه داشته باشد و کفش را یک سایز بزرگتر انتخاب کنید.

.

انواع کفش کوهنوردی

کفش‌های راهپیمایی (walking): مدل‌هایی با پاشنه کوتاه و کفی انعطاف پذیر برای پیاده‌روی روزانه بسیار عالی هستند. برخی از کوهنوردان نیز ممکن است برای پیاده‌ روی‌های طولانی خود کفش‌های مخصوص پیاده‌روی را انتخاب کنند. فقط توجه داشته باشید که اگر کفش شما از قوزک پا محافظت نکند، در مسیرهای سنگلاخی مشکل ساز می‌شود.

کفش کوهپیمایی Trekking: این مدل از کفش‌ها پاشنه‌های متوسط و بلند دارند و برای کوهپیمایی‌های روزانه یا سفر‌های کوتاه کوهنوردی با بارهای سبک در نظر گرفته می‌شوند. آن‌ها معمولا انعطاف‌پذیر هستند و برای کمی راحتی به چند بار پوشیدن نیاز دارند. اما به عنوان کفش‌های کوهنوردی محکم، فاقد پشتیبانی و دوام می‌باشند.

کفش کوهنوردی (Mountaineering): کفش هاي نيمه سنگين کوهنوردي است که برای برنامه و صعودهای چند روزه 3 فصل و در صورت داشتن گورتکس برای برنامه‌های صعود زمستاني یک روزه مناسب است. اندازه ساق 14 تا 19 سانتی‌متر بوده و به دلیل داشتن ساق بلند از مچ پا به خوبی محافظت می‌کند.

کفش کوهنوردی سنگین پوش (High Mountain): برای یخ نوردی‌های حرفه ای و صعود‌های با ارتفاع کمتر از 5000 متر مناسب است. جز کفش‌های تک پوش سنگين و بسيار قوي کوهنوردي محسوب می‌شود. زیره این مدل کفش‌ها انعطاف پذیری نداشته اما قابلیت نصب کرامپون را دارد.

کفش کوهنوری سنگین دو پوش (Expedition): جز کفش‌های قوی و فاقد انعطاف پذیری است.قابلیت نصب کرامپون را دارد و به لحاظ ساختاری به دو کفش بزرگ و کوچک تقسیم بندی  می‌شود به همین علت به آن دو پوش گفته می‌شود. کفش کوچک فاقد بند است و با چسب محکم می‌شود سپس درون کفش بزرگتر جای میگیرد. در زمان استراحت و برای ورود به چادر از کفش کوچکتر استفاده می‌شود. برای صعود‌های 7000 متری در بهار و تابستان و کمتر از 7000 متر دز پاییز و زمستان مناسب است.

کفش هیمالیانوردی (Expedition): جز کفش‌های سه پوش محسوب می‌شود که مشابه کفش‌های دو پوش بوده اما پوش سوم یک گتر بلند است که روی کفش را می‌پوشاند. برای ارتفاعات 8000 متری هیمالیا و صعود از ارتفاعات بالای 7000 متر در زمستان طراحی شده است. زیره فاقد انعطاف بوده بسیار قوی با قابلیت نصب کرامپون است.

کفش سنگ نوردی (Climbing): این کفش‌ها اصطلاحا کتانی نامیده می‌شوند که برای سنگنوردی و دیواره نوردی داخل سالنی نیز مناسب هستند

کفش یخ نوردی: مشابه کفش سنگنوردی بوده اما دارای کرامپون‌های دائمی متصل به کفش است.

کفش کوهنوردی backpacking: این نوع کفش‌ها برای حمل بارهای سنگین در سفر‌های چند روزه به مناطق خارج از شهر طراحی شده‌اند. اکثر آن‌ها دارای پاشنه بلند هستند که به عنوان حامی فوق‌العاده‌ای دور قوزک پا می‌پیچد. بسیار بادوام هستند و با کفی محکم‌تر از کفش‌های سبک برای کوهپیمایی‌های سبک و سنگین مناسب می‌باشند.

.

اندازه کفش مناسب کوهنوردی

کفش یکی از ابتدایی‌ترین و مهم‌ترین تجهیزات موردنیاز هر کوهنورد و طبیعت‌گرد است. کفش مناسب هر برنامه طبیعت‌گردی یا کوهنوردی، می‌بایست براساس نوع فعالیت، فصل، شرایط اقلیمی و ویژگی‌های تخصصی نظیر جنس کفی، نوع عایق حرارتی و نوع عایق رطوبتی انتخاب شود.

بطور کلی اندازه کفش باید به گونه ای باشد که طی ساعات طولانی کوهپیمایی فشاری به پا وارد نکند. این سایز مناسب تنها با پوشیدن و راه رفتن مشخص می‌شود. مشخصات یک کفش کوهنوردی مناسب به شرح زیر است:

• زیاد از حد گشاد نباشد زیرا باعث ایجاد تاول پوستی می‌شود.
• تنگ و خیلی کیپ نباشد زیرا به ناخن‌ها و بستر ناخن آسیب می‌رساند.
• قوزک پا به هیچ عنوان نباید تحت فشار باشد.
• در هنگام خرید بهتر است یک جوراب ضخیم پا کنید و کفش خود را یک سایز بزرگتر انتخاب کنید. اینکار باعث می‌شود تا گردش خون در پای شما آزادانه انجام شود.

.

رویه کفش کوهنوردی

رویه و کفی مهمترین بخش ساختاری یک کفش هستند که نوع متریال مصرفی برای ساخت آنها به لحاظ استحکام، ایمنی و راحتی پا در آن از اهمیت بالایی برخوردار است.

بر اساس جنس رویه و کفی وزن کفش، قابلیت تنفس پا در آن، دوام و مقاومت در برابر آب متفاوت خواهد بود. در گذشته بیشتر از چرم برای ساخت کفش استفاده می‌شد اما پیشرفت‌های اخیر باعث شده تا الیاف مصنوعی مناسبی تولید شوند که ایمنی و راحتی بیشتر را برای کوهنوردان فراهم کند. بطور کلی انواع متریال مصرفی برای تولید کفش‌های کوهنوردی به شرح زیر است:

• چرم (مصنوعی یا طبیعی)
• پارچه‌های گورتکس، سیمپاتکس که عایق باد، رطوبت و قابل تنفس میباشند.
• مواد نوترکیب مانند کولار یا پارچه‌های ضربه گیر
• تین‌سولیت که خاصیت حفظ گرمای پا در زمستان را دارد.
• فایبرگلاس که در میان کو‌هنوردان ایرانی به پلاستیکی معروف است و برای کوه‌نوردی اصلا مناسب نیستند.

مشخصات رویه یک کفش کوهنوردی مناسب به شرح زیر است:

• نسبت به نفوذ آب مقاوم باشد.
• امکان تعریق و تنفش آزادانه پا را فراهم کند.
• قابلیت ارتجاع داشته و تا اندازه نرم و انعظاف پذیر باشد.
• نسبت به انتقال حرارت عایق باشد.
• بندهای آن تا نزدیک مچ پا ادامه داشته تا بهتر کیپ شود و روی قوزک پا را بپوشاند.

.

کفی کفش‌ کوهنوردی

کفی همانند لایه ای، پاها را از شوک دور کرده و تا حد زیادی محکمی کفش را تعیین می‌کند. شاید کفش‌های محکم خوب به نظرنرسند، اما برای کوهپیمایی‌های طولانی بر روی صخره‌ها و حتی مناطق ناهموار می‌توانند به معنای راحتی و پایداری بیشتری باشند.

کفی کفش‌های کوهنوردی معمولا از چند لایه تشکیل شده‌اند که اصلی ترین لایه ویبرام است و جنس آن ترکیبی از کربن و لاستیک میباشد. البته برند‌های دیگر هم بصورت اختصاصی ترکیبات و جنس مخصوص کفشهای خود را تولید کرده‌اند که تقریبا تجربه ثابت کرده ویبرام از همه مقاوم تر است و بیشتر برند‌های به نام کفی کفش خود را از برند ویبرام تهیه میکنند و در بعضی انواع کفش هم کفی کفش خود را به ویبرام سفارش میدهند .   یک کفش با کفی محکم اجازه نمی‌دهد که پای شما با پیچ‌ خوردن روی هر سنگ یا ریشه درختی که روی آن پا می‌گذارید، آسیب ببیند.

ویژگی‌های لازم برای یک کفی مناسب در کفش کوهنوردی به قرار زیر است:

• با ایجاد اصطحکاک لازم ضد لغزش باشد.
• از لغزش پا درون کفش و درنتیجه احتمال پیچ خوردگی قوزک پا جلوگیری کند.
• عاج‌های عمیق و مقاومت بالایی داشته باشد.
• بسته به نوع کفش انعطاف پذیری داشته باشد.

.

چگونه از کفش‌ کوهنوردی خود نگهداری کنیم؟

کفش کوهنوردی هم مانند سایر تجهیزات ورزشی و کوهنوردی نیاز به رعایت اصول مراقبتی خاص خود را دارد تا علاوه بر عمر بیشتر، از زیبایی و کیفیت آن کاسته نشود. این نکات شامل نکات تمیز کردن، نکات نگه داری و نکات ضد آب کردن کفش می‌شود:

نگهداری: بعد از هر بار استفاده از کفش و بازگشت از برنامه ورزشی تا استفاده بعدی، حتما داخل کفش را از پارچه و یا کاغذ خشک کاملا پرنموده و بند آن را ببندید تا کفش شکل و حالت خود را حفظ نماید. کفش‌ها را در جای خشک با دمای متعادل نگهداری نمایید و از قرار دادن آنها در جاهای بسیار گرم و یا بسیار سرد و در زیر نور مستقیم خورشید خودداری نمایید. در هنگام بستن کفش بندهای آنرا محکم نکشید زیرا باعث گشاد شدن و صدمه دیدن پا می‌شود.

تمیز کردن: بندهای کفش را باز کرده و کفی کفش را خارج نمائید. سپس کفش را زیر آب سرد برده و با یک برس گل و لای روی کفش را بشویید. سعی کنید حتی الامکان داخل کفش آب نرود. برای خشک شدن آنها را در هوای معمولی قرار دهید. به هیچ عنوان از گرما و آتش و نور مستقیم آفتاب استفاده نکنید.

ضد آب نمودن کفش: وارد شدن رطوبت به درون کفش نه تنها آزار دهنده است بلکه تماس مدوام کفش با آب می‌تواند از عمر مفید آن بکاهد. یکی از بهترین محصولات برای جلوگیری از این اتفاق استفاده از اسپری ضد آب کننده طبیعی woley است که حاوی روغن آووکادو و مواد کاملا گیاهی می‌باشد. این اسپری فاقد رنگ و بو است و برای استفاده تنها کافی است تا ابتدا روی کفش را تمیز کرده، اسپری را به خوبی تکان دهید سپس از فاصله 15 تا 20 سانتی متری بطور یکنواخت روی کفش اسپری کنید. 30 دقیقه زمان دهید تا کاملا خشک شود. به این ترتیب کفش شما ضد آب خواهد شد.

.

ضد آب نمودن کفش

با مواد پایه محلول در آب یا موادی غیر از آب مانند روغن سیلیکون و واکس محلول در آب می‎توانند باشند. یعنی این که وقتی از این مواد استفاده شود کفش شما نم‌دار و مرطوب است.
آب داخل منافذ چرم، می‎تواند به عنوان مجرای ضدآب بودن به این فرآیند کمک کند و آب داخل چرم را جذب نماید.
این نوع از محافظها مناسب چرم‌های یک تکه، نوبوک و چرم جیر (suede Leather) هستند. به علاوه برای بافت‌ها و لایه‎های Gore-tex

واکس (Wax)
بیشترین استفاده برای تمیز کردن کفش را دارد، اگرچه چرم را تیره می‎کند و مخصوصاً نمای ظاهری کفش شما را خراب می‎کند. واکس وقتی که خیلی کم و با سر انگشتان شما به کفش مالیده شوند مناسب هستند. بعضی از واکس‌ها کفش شما را تمیز و آب‎بند می‎کنند، اما خاصیت تنفسی آن را می‎گیرند. اگر مایلید در مناطق مرطوب و خیس پیاده‎روی یا کوه‌پیمایی کنید، انتخاب خوبی است.

سیلیکون (Silicon)
بهتر است وقتی استفاده شود که کفش شما نو است و هنوز استفاده نشده است. سیلیکون بافت را خراب نمی‎کند و رنگ چرم را تغییر نمی‎دهد. از نظر تنفسی برای چرم بهتر از واکس است، اما تأثیر آن نیز کمتر است. واکس‌هایی که محتوی سیلیکون هستند، از نظر ضدآب بودن بیشتر دافع آب هستند و تنفس بهتری دارند، اما برای بافت‌های زبر و ترکیبی و جیر مناسب نیستند و رنگ آن‌ها را تغییر می‎دهند.

مایعات شیمیایی Fluoro Chemical
مانند اسپری و داخل یک کپسول به صورت مایع هستند و در صورت خارج شدن به حالت پودری در می‎آیند. برای تمامی پوتین‎ها و کفش‌ها قابل استفاده‎اند، به خصوص بافت‌های جیر و ترکیبی.
ترکیب مواد شیمیایی + سیلیکون می‎تواند خاصیت‌های بیشتری داشته باشد.

روغن Oil
روغن چرم، صابون چرم و روغن‌های دیگر چرم را کش می‎دهند و انعطاف‎پذیری چرم را از بین می‌برند. فقط به درد دستکش بیس بال می‎خورند.

.
منابع:

.https://oniseh.net
.https://koohsite.com
.https://dalahoo.com