در حال حاضرنشانههای گرفتگی رگ قلب در افراد بالای 50 سال به وفور دیده میشود. هنگامی که رسوبات چربی به همراه سایر عناصر خونی در سرخرگهای بدن تجمع یابد، موجب تنگی رگها شده و عبور جریان خون دشوار میشود. به این بیماری “ تصلب شرایین ” میگویند. این بیماری از دلایل عمده مرگ و میر در بزرگسالان در جوامع پیشرفته و نیز کشورهای با میزان بالای استرس است. در ایران سالانه حدود سیصد هزار مرگ به دلیل گرفتگی رگ رخ میدهد.
گرفتگی قلب یا گرفتگی رگ قلب چیست؟
به مرور زمان و با بالا رفتن سن در رگهای بدن رسوب تشکیل میشود. این مسئله باعث محدود شدن خون ورودی به قلب و کاهش اکسیژن خون میشود. گرفتگی رگها باعث میشود رگهای ظریفی برای رساندن خون به قلب ایجاد شوند. در صورت ایجاد استرس، این رگها نمی توانند خون غنی از اکسیژن به ماهیچههای قلب برسانند. وقتی رگهای اصلی قلب فعالیت خود را از دست دهد گرفتگی رگ قلب اتفاق میافتد. گرفتگی رگ منجر به سکته قلبی می شود.
روش تشخیص گرفتگی رگ قلب چیست؟
- تست ورزش
- آنژیوگرافی (عکس برداری از رگها با اشعه ایکس به کمک تزریق ماده حاجب به درون آنها )
- سیتی اسکن
- اسکن ایزوتوپ
علائم گرفتگی رگ
- احساس درد در ناحیه چپ قفسه سینه در فعالیتهای روزمره
- احساس نفس تنگی
- احساس درد در کتف چپ و شانه چپ و دست چپ و سمت چپ گردن
- انتشار درد به بازو، دست چپ و بعضا به فک
علل بیماری گرفتگی رگ
- مصرف دخانیات
- بالا بودن فشارخون
- سابقه خانوادگی بیماری تصلب شرایین
- بودن چربی زیاد در رژیم غذایی
- سابقه حمله قلبی یا سکته مغزی
- نداشتن تحرک و ورزش نکردن
- داشتن تنش و استرس
- داشتن اضافه وزن
- استفاده ازشیرینی جات
- افزایش کلسترول بد یا LDL و کاهش کلسترول خوب یا HDL در خون
درمان تصلب شرایین
در افراد بالای پنجاه سال که در معرض بیماری قلبی هستند، مصرف روزانه آسپرین با دوز پایین مانع از سکته قلبی میشود. غذاهای فرآوری شده نخورید. رژیم غذایی کم نمک، کم قند و کم چربی داشته باشید. اگر دیابت دارید سعی کنید مقدار قندتان تحت کنترل باشد. به طور منظم ورزش کنید. عمل رایج برای درمان گرفتگی رگ قلب شامل آنژیو پلاستی با بالون و قراردادن استنت و جراحی بای پس رگهای گرفته شده است. این راهها خون ورودی به قلب را افزایش میدهند؛ اما گرفتگی رگ را درمان نمی کنند.
.
درمان خانگی و گیاهی گرفتگی رگ
درمان گرفتگی رگ با سیر :
3 حبه سیر را داخل یک فنجان شیر بجوشانید . اجازه دهید تا شربت به خوبی خنک شود و قبل از خواب بنوشید. مصرف روزانه این معجون برای رفع و درمان گرفتگی رگها بسیار موثر است.
درمان گرفتگی رگ با فلفل قرمز :
1/2 قاشق چایخوری فلفل قرمز را داخل یک فنجان آب گرم حل کنید و تا چند هفته روزی 2 بار از این معجون بنوشید.
.
زردچوبه برای درمان گرفتگی رگ :
با اضافه کردن 1 قاشق چای خوری پودر زردچوبه و کمی عسل به یک لیوان شیر گرم معجونی بسازید و با نوشیدن روزانه 1 یا 2 بار مشکل گرفتگی رگ را درمان کنید. همچنین میتوانید با استفاده از زردچوبه و زنجبیل در طبخ غذا از گرفتگی رگها جلوگیری کنید.
.
شربت لیمو برای درمان گرفتگی رگ :
آب 1 عد لیموی متوسط را با کمی عسل و پودر فلفل سیاه در یک لیوان آب گرم مخلوط کنید و روزانه 1 الی 2 بار از این معجون بنوشید.
.
زنجبیل برای درمان گرفتگی رگ :
1 قاشق چای خوری زنجبیل رنده شده را به یک فنجان آب گرم اضافه کنید و اجازه دهید تا 5 دقیقه به حالت دم کشیدن چای باقی بماند. این چای را 2 تا 3 فنجان در روز بنوشید تا رگهای گرفته بدنتان باز شود.
.
درمان گرفتگی رگ با تخم شنبلیله :
1 قاشق چایخوری تخم شنبلیله را یک شب خیس کنید و صبح روز بعد دانههای خیس خورده را با کمی آب مخلوط کرده و ناشتا میل کنید.جلوگیری شود.
.
نشانه بیماریهای قلبی در سالمندان
از شایعترین بیماریهای دوره سالمندی بیماری قلبی است. بیماریهای عروق کرونر به دلیل تصلب شرایین و نارسایی قلبی با افزایش سن ارتباط مستقیمی دارد. سلولهای قلب به دلیل سالخوردگی دچار اختلال در عملکرد میشود. نشانههای بیماریهای قلبی به شرح زیر است:
احساس ناراحتی در قفسه سینه
از علائم تنگی رگ قلب احساس ناراحتی در قفسه سینه در سالمندان است. اما هرگونه ناراحتی در قفسه سینه حتما به دلیل مسائل قلبی رخ نمی دهد. ناراحتی قفسه سینه به دلیل تنگی سرخرگها آنژین قفسه صدری نام دارد و نشانههای آن به شرح زیر است :
- درد بصورت فشارنده و در ناحیه پشت جناغ
- درد با فعالیت افزایش مییابد و با استراحت کم میشود.
- درد در ناحیه بازوی دست چپ که گاهی به گردن و فک انتشار مییابد.
- ارتباطی با وضعیت بدن در زمان خوابیدن یا نشستن ندارد.
- عرق سرد
- تهوع و استفراغ
این درد را میتوان با مصرف قرصهای زیرزبانی نیتروگلیسیرین در طی 3الی5دقیقه قطع نمود. در صورتی که درد آنژینی یا درد قفسه صدری بصورت متناوب و در حالت استراحت سالمند ایجاد شود احتمال بروز حملههای قلبی زیاد بوده و مراجعه فوری به اورژانس توصیه میشود.
دردهای غیرآنژینی قفسه سینه
- اگر درد قفسه سینه به دلیل فعالیت نباشد و با مصرف قرص زیرزبانی تغییر نکند و با تنفس و سرفه و یا تغییر وضعیت در سالمندان بیشتر شود احتمال قلبی بودن درد بیمار کم میباشد و عامل غیرقلبی نظیر اسپاسم عضلانی و مسائل استخوانی و یا مسائل ریوی مطرح میباشد.
- درد سوزشی پشت جناغ که بعد از مصرف غذا در سالمندان به وجود میآید و با خوابیدن و خم شدن به سمت جلو تشدید شده و باعث ترش کردن میشود و با مصرف شربتهای ضداسیدی و یا قرصهایی نظیر رانیتیدین و یا فاموتیدین و … کاهش مییابد به معنی برگشت محتویات معده به مری یا ریفلاکس میباشد.
- درد قفسه سینه که با تنفس تشدید شده و همراه تنگی نفس ، سرگیجه و… میباشد مخصوصا در صورتی که با خوابیدن سالمند تشدید شود ممکن است به دلیل عوامل از قبیل آمبولی ریه و یا التهاب پردههای قلب در سالمندان بوده که باید حتما به پزشک مراجعه شود .
ضعف و خستگی زودرس در سالمندان
از نشانههای شایع در بیماریهای قلبی وغیر قلبی در سالمندان مانند بیماریهای غددی و متابولیسمی، ریوی ومسائل روانی میباشد. نارسایی قلب، برادیکادی یا ضربان پایین قلب و مشکلات دریچه ای قلب با ضعف و خستگی زودرس در سالمندان همراه میباشند.
وجود نشانههای زیر در تشخیص مسائل قلبی در سالمندان کمک کننده است:
- قبیل تنگی نفس
- سرفه
- کندی نبض (ضربان کمتر از 60بار در دقیقه)
- حملات غش(سنکوپ)
- تعریق سرد
- سرگیجه
تنگی نفس در سالمندان
- در صورتی که تنگی نفس با فعالیت تشدید شده در حالت خوابیده نسبت به حالت نشسته بیشتر شود و به خصوص در صورتی که همراه با آن تورم پاها و همراه با حملات تنگی نفس شبانه در سالمند باشد، علل قلبی نظیر نارسایی قلب و مشکلات دریچه ای مطرح بوده و با اکوکاردیوگرافی براحتی قابل تشخیص میباشد.
- آسم و بیماریهای انسدادی ریوی از علل شایع تنگی نفس در سالمندان میباشند. در این موارد سرفه و خلط فراوان و احساس خس خس سینه بصورت شایع در سالمند دیده میشود. شرح حال مصرف طولانی مدت دخانیات با احتمال آمفیزم و برونشیت مزمن همراه است.
- تنگی نفس ناگهانی ممکن است ناشی از علل خطرناک از قبیل آمبولی ریه درسالمندان باشد; در صورتی که سالمند به مدت طولانی تحرک نداشته و یا در بیمارستان بستری بوده باشد آمبولی ریه مطرح بوده و باید مورد بررسی قرار گیرند.آریتمیهای قلبی بصورت برادیکاردی و یا تاکی کاردیهای حمله ای نیز منجر به تنگی نفس میشود. که با گرفتن نبض توسط همراهان بیمار قابل تشخیص میباشد.
- نارسایی کلیوی مسائل روانی و بیماریهای متابولیک نیز میتوانند با تنگی نفس شدید در سالمندان همراه باشند. گاهی در سالمندان و افراد دیابتی حمله قلبی با درد خفیف یا بدون درد بوده و تنگی نفس ناگهانی تنها علامت آن میباشد. بنابراین این بیماران فورا به اورژانس باید برده شوند .
سرگیجه در سالمندان
- یکی از علائم شایع در افراد جامعه و سالمندان است که میتواند به علتهای قلبی ، عصبی، متابولیک و یا مسائل روانی درسالمند باشد. احساس سبکی سر، تاری دید و عدم تعادل مخصوصا اگر همراه با تعریق سرد باشد میتواند ناشی از آریتمی قلبی، ضربان پایین قلب و یا افت فشار خون باشد.
- زمانیکه سالمند هنگام تغییر وضعیت از حالت نشسته به ایستاده دچار سرگیجه میشود، افت فشارخون اتو استاتیک ناشی از داروهای فشارخون، کم آبی و یا اختلال اتونوم در سالمندان بوده و با اندازه گیری فشارخون در حالت خوابیده و ایستاده بررسی میشود.
- حمله هایی که به علت سرگیجه در سالمندان به صورت کوتاه مدت مخصوصا در صورت همراهی با تعریق و یا طپش قلب باشد به عنوان آریتمیهای قلبی مطرح میشود. در صورتی که سرگیجه بصورت احساس چرخش در محیط و یا حرکت اطراف میباشد به خصوص زمانی که در صورت همراهی با علائمی نظیر تهوع و استفراغ و وزوز گوش مطرح کننده علل عصبی بوده و مراجعه به متخصص اعصاب توصیه میشود.
- در صورتی که بیمار مبتلا به دیابت که تحت درمان با انسولین و یا قرصهای پایین آورنده قندخون میباشد، دچار سرگیجه، کاهش سطح هوشیاری و یا تعریق شود احتمال کاهش قندخون مطرح بوده و مراجعه به اورژانس توصیه میشود. در این موارد توصیه میشود تا قبل از رسیدن به اورژانس موادقندی از قبیل عسل و یا قند مصرف شود.
طپش قلب درسالمندان
- احساس طپش قلب در سالمند ممکن است به علت آریتمی قلبی باشد و یا ناشی از اضطراب و فعالیت باشد.
- در صورتی که سالمند با فعالیت کم دچار طپش قلب شود مراجعه به پزشک و معاینه قلبی و در صورت لزوم بررسیهای قلبی توصیه میشود. در زمانهای استراحت سالمند در صورتی که به صورت ناگهانی دچار طپش قلب میشود و پس از چند دقیقه طپش قلب خود به خود قطع میشود احتمال وجودآریتمی قلبی زیاد است.
- در این موارد گرفتن نبض و شمارش ضربان قلب در تشخیص علت طپش قلب در سالمندان بسیار کمک کننده است.
- در صورت امکان مراجعه به مرکز پزشکی و ثبت الکتروگرام قلب در هنگام طپش تشخیص آریتمی قلب کار بسیار آسانی است.
تعریق درسالمندان
- تعریق سرد یکی از علائم شایع حملات قلبی، آریتمیها، برادیکاردی و نارسایی قلب میباشد که البته در اغلب موارد همراه سایر علائم دیده میشود. در صورتی که تعریق سرد در سالمندان همراه درد آنژینی قفسه سینه باشد احتمال حملههای قلبی در سالمند وجود دارد.
- در صورتی که تعریق سرد همراه طپش قلب، سرگیجه، ضعف و بیحالی در افراد وسالمندان باشد، احتمال آریتمیهای قلبی وجود دارد. در نارسایی شدید قلبی در سالمندان تعریق سرد همراه تنگی نفس و احساس خستگی ایجاد میشود.
- ممکن است تعریق سرد به دلیل کاهش قندخون در افراد دیابتی تحت درمان باشد.
.
منابع:
.https://mehrparvar.com
مجله پزشکی، درمان و سلامت
