ضرب المثلی هست که میگوید: «کسی که بتواند خودش را کنترل کند، میتواند دنیا را کنترل کند.»
شما میتوانید به خودتان بگویید که همسرتان باید تغییر کند، به خودتان بستگی دارد که چگونه شرایطی را فراهم کنید که در آن بیشتر احتمال دارد همسرتان کاری را که میخواهید انجام دهد. هدف اصلی این است که آسیب و ناراحتی را محدود کنید. شما و همسرتان در ایجاد بدفهمی و سوءتفاهم یا بحث و جدل، هر دو نفرتان نقش دارید.
اگر بتوانید بر خودتان مسلط باشید و مسائل غیرمعقول را شخصی تلقی نکنید، برای کاهش آسیبی که به خودتان و به رابطه تان وارد میشود، در موضع قدرت قرار دارید.
یکی از راه هایی که میتوانید همسرتان را ترغیب کنید تا رفتار مخرب یا نامعقولش را متوقف کند، به کارگیری مهارت «درخواست قاطعانه برای تغییر» است.
قاطعیت، یعنی توانایی بازگویی آنچه در ذهن و فکرتان میگذرد و عمل کردن بر طبق علاقه خودتان؛ در حالی که به حقوق و احساسات دیگران احترام میگذارید. قاطعیت شامل پیشگام بودن در صحبت و برقراری ارتباط، درخواست آنچه میخواهید، بیان احساسات خود، رد محترمانه خواستهها یا دعوتها و مقاومت در برابر بهره کشی و بدرفتاری است. همسرانی که سطح بالایی از قاطعیت دارند در مقایسه با همسرانی که فاقد این ویژگی هستند، اغلب رضایت بیشتری ایجاد میکنند و کمتر متحمل درد و رنج میشوند.
جوهر اساسی رفتار قاطعانه این است که شما حق دارید نیازهای تان را دنبال کنید و این که دیگران هم حق دارند به دنبال نیازهای خودشان باشند. وقتی قاطعانه صحبت میکنید، صدای تان محکم و قابل درک است و اغلب ارتباط چشمی برقرار میکنید. شما افکار، احساسات و خواسته هایتان را به طور مستقیم بیان میکنید و همزمان میتوانید با توجه کامل، به حرفهای دیگران گوش دهید. شما به مذاکره و مصالحه تمایل دارید اما نه به بهای گذشتن از حقوق خودتان و نه اینکه دیگران را وادار کنید حقوق خودشان را نادیده بگیرند.
بُعد دیگر قاطعیت، حمایت از خود است. اغلب افراد تصور میکنند که برای روراست بودن با خودشان نباید کاری را که نمی خواهند، انجام دهند. وقتی درباره رفتار قاطعانه فکر میکنید(رفتاری با پرخاشگری و رفتار منفعلانه فرق دارد) باید نکات مهم زیر را را در نظر بگیرید:
1- قاطعیت
بدین معنا نیست که بیاختیار «نه» بگویید. در واقع قاطعیت، فقط به معنای «نه» گفتن نیست. «نه» گفتن در روابط صمیمانه، مخرب است. رفتار قاطعانه، به معنای برخورداری از ظرفیت لازم برای مقاومت در برابر بهره کشی و بدرفتاری، اجبار و فشار روان شناختی و عمل کردن به روشی غیرپرخاشگرانه است، بیآنکه به احساس اضطراب یا گناه دچار شوید. افترادی که احساس میکنند باید در هر فرصتی حقوق خود را مطالبه کنند، اغلب جلوه خوبی از خود به عنوان «همسر» به نمایش نمی گذارند.
2- مقابله به مثل
موضوع مهمی است. هیچ اشکالی ندارد که برای خشنودی همسرتان گاهی فداکاری کرده، موافقت خود را ابراز کنید یا حتی کوتاه بیایید؛ به شرطی که این عمل، متقابل و دوجانبه باشد و هر دوی شما چنین عمل کنید.
جمله ای از یک همسر: «این خانه همیشه کثیف است! چرا وظایفت را انجام نمی دهی؟ به جز تماشای تلویزیون کار دیگری بلد نیستی؟!»
پاسخ پرخاشگرانه: «اگر اینجا خیلی کثیف است، چرا خودت دست به کار نمی شوی؟! این جارو این هم دستمال، بفرما!»
پاسخ منفعلانه: «ببخشید، از این به بعد، به اوضاع خانه بیشتر رسیدگی میکنم. همه چیز مرتب خواهد شد.»
پاسخ قاطعانه: «می دانم خانه خیلی نامرتب است اما امروز روز سختی داشتم. بیا چیزی بخوریم و کمی استراحت کنیم؛ بعد میتوانیم همه جا را با هم تمیز کنیم.»
درخواست تغییر همسرتان باید با ظرافت و دقت صورت گیرد؛ به ویژه اگر او نسبت به انتقاد حساس باشد. به همین دلیل خیلی مهم است که حامی و پشتیبان او باشید و شرایط را برایش آسان کنید تا کاری را که میخواهید انجام دهد. برای رسیدن به این هدف میتوانید از مراحل زیر بهره بگیرید:
1- با موارد مثبت شروع کنید
«احساساتت را درک میکنم، منظورت را میفهمم، با این عقیده موافقم، تو خیلی کارهای خوبی انجام میدهی و من به خاطر آنها سپاسگزارم، با تمام وجود دوستت دارم.»
2- انگیزههای مهربانانه را در نظر بگیرید
«می دانم قصد آزارم را نداری و میدانم به عمد آن کار را انجام ندادی.»
3- مشارکت خودتان را نسبت به هر دو بخش فرآیند ارتباط تایید کنید
«می دانم گاهی رفتارهایم خودخواهانه است، گاهی زیاده روی میکنم، من نسبت به این مسائل خیلی حساسم، شاید باید آن را زودتر مطرح میکردم.»
4- به جای تمرکز بر آنچه در زمان حال دوست ندارید، خواهان تغییر در آینده باشید
«می شود این کار را برای من انجام بدهی؟ ممنون میشوم اگر … برایم خیلی ارزش دارد اگر … میشود مدتی این کار را طوری دیگر انجام بدهی؟»
لازم نیست هر بار که همسرتان کمی تغییر کرد همه این مراحل را اجرا کنید؛ اما مهم است فضایی ایجاد کنید که در آن همسرتان احساس کند از او حمایت میشود و مورد تهدید قرار نگرفته است.
از دیگر جملات قاطعانه میتوان به درخواست شفاف سازی، تعریف برچسبهای منفی و تعیین نمونههای روشن و مشخص با ملاکهای همسرتان برای رفتار مطلوب، اشاره کرد. وقتی همسرتان حرفی مخرب میزند، مانند «تو قابل اعتماد نیستی»، به جای اینکه ناراحت شوید، از او بپرسید:
1- میشود بگویی منظورت از اینکه قابل اعتماد نیستم، چیست؟
(تعریف و شفاف سازی)
2- میشود چند نمونه برایم مثال بزنی؟
(تعیین نمونههای روشن)
3- چه چیزی باعث میشود احساس کنی قابل اعتماد نیستم؟
(ملاک هایی برای رفتار مطلوب)
قاطعیت مانند هر مهارت دیگری است و تسلط بر آن به تمرین نیاز دارد.مجله موفقیت
.
منبع: حیاط خلوت/https://hayatkhalvat.com
مجله همسریابی و ازدواج
