فشارسنج خون دستگاهی است که میزان عبور خون از رگها را نشان میدهد. در علم پزشکی برای اندازه گیری فشار خون از فشار سنج استفاده میشود. هرچه خون با فشار بیشتری از رگها عبور کند فشار خون بالا میرود، هرچه میزان این فشار کمتر باشد فشار خون پایین خواهد بود. در نتیجه هر دو حالت خطرناک است.
انواع فشارسنج:
- فشارسنج جیوه ای: این مورد استاندارد ترین نوع فشارسنج است. این دستگاه مانند دماسنج عمل میکند و یک ستون جیوه دارد که میزان فشار را نشان میدهد. این دستگاه معمولا به درستی کار میکند و احتمال درست کار نکردن آن خیلی کم خواهد بود. در دوطرف ستون جیوه اعدادی نشان داده میشود که برای بررسی فشار باید آن اعداد را مشاهده کنید تا از میزان فشار مطلع شوید. اما امروزه کمتر از این دستگاه استفاده میشود، چون جیوه باعث آلودگی محیط خواهد شد.
- فشارسنج عقربه ای با پمپی: نوع دیگر فشارسنج، عقربه ای یا پمپی است. این نوع دستگاه فنردار است و از طریق فشارهوا عقربه را بر روی صفحهی مدرّجی حرکت میدهد. هرکدام از این عقربهها بیانگر یک میلی متر جیوه است. قیمت این نوع فشارسنج خیلی بالا نیست و حمل آن هم نسبت به نوع جیوه ای راحت تر خواهد بود. تنها ایرادی که این مدل دارد، این است که فرد به تنهایی نمی تواند فشار خود را اندازه گیری کند.
- فشارسنج دیجیتالی: این نوع فشارسنج دو نوع بازویی و مچی دارد. اگر بخواهیم در مورد میزان دقت صحبت کنیم؛ فشارسنجهای بازویی دقیق تر هستند.از آنجا که گاهی اوقات و در موارد نادر فشارسنجهای دیجیتالی یا خودکار فشار را اشتباه نمایش میدهند، بهتر است از نوع اول یعنی جیوه ای استفاده کنید. در نتیجه، استفاده از فشارسنج دیجیتالی برای افرادی مناسب است که نمی توانند از نوع استاندار دستگاه استفاده کنند. مزیت این دستگاه این است که فرد به تنهایی میتواند فشار خود را بررسی نمایید و به شخص دیگری نیاز نیست.
.
نکات قابل توجه در خرید فشارسنجهای دیجیتالی:
- میزان بودجه: قبل از خرید هر محصولی، به میزان هزینه ای که برای خرید آن کنار گذاشته اید، دقت کنید. فشارسنج دیجیتالی تفاوت قیمت خیلی بالایی با انواع دیگر فشارسنج ندارد. سعی کنید قبل از خرید ویژگی هایی که از فشارسنج مدنظر دارید را مشخص نمایید و بعد نسبت به خرید آن اقدام کنید.
- میزان حافظه: توجه با میزان حافظه در دستگاه فشارسنج از اهمیت بالایی برخوردار است. اگر میخواهید فشار خود را طی زمانهای مشخصی ارزیابی کنید. بهتر است دستگاهی که این خصوصیت را دارد خریداری نمایید. فشارسنجی را خریداری نمایید که میزان فشار شما را تا حداقل یک ماه ذخیره کند. برخی از فشارسنجها هم میانگینی از نتایج گرفته شدهی فشار شما را در تاریخ و زمان معینی نمایان میکند.
- اندازه کاف دستگاه: کاف دستگاه فشارسنج قسمتی است که به دور بازو یا مچ میپیچد و اندازه گیری فشار را برعهده دارد. اگر اندازه آن درست نباشد، نمی تواند بیانگر فشار درست باشد. برخی از کافها 360 درجه هستند، یعنی دور تا دور آن حسگر اندازه گیری فشار وجود دارد و فشار را با دقت بالایی اندازه میگیرد. اگر کاف قابلیت 360 درجه را داشته باشد، فرقی نمی کند دستگاه را از کدام جهت ببندید.
- باتری دستگاه: هنگام خرید دستگاه حتما به باتری آن دقت کنید که قابل شارژ باشد. اگر باتری نداشته باشد باعث میشود که برای اندازه گیری فشار خود به پریز برق نیاز داشته باشید. عدم وجود باتری در دستگاه؛ به مراتب حمل آن را هم سخت تر میکند.
- قابلیت تشخیص آریتمی: امروزه دستگاههای سنجش فشار قابلیت آریتمی بودن را دارا میباشند. به این معنا که، میتواند ضربان نامنظم قلب را نمایش دهد. در این مدل از دستگاهها در صورتی که تپش قلب آریتمی و نامنظم باشد، دستگاه شروع به چشمک زدن میکند. در نتیجه اگر بخواهید فشار دقیق را چک نمایید چند لحظه به خود استراحت دهید و مجدد فشار خون را بررسی کنید. اگر دیدید برای مدت طولانی تپش قلبتان نامنظم است، باید به نزد پزشک بروید.
.
• شرایط کلی قبل از اندازهگیری فشارخون:
⇠ حداقل نیم ساعت قبل از اندازه گیری فشار خون، فرد معاینه شونده باید فعالیت شدید نداشته باشد؛ غذای سنگین، قهوه، الکل، دارو و نوشیدنیهای محرک مصرف نکرده باشد و سیگار نکشیده باشد.
⇠ ضمنا فرد نباید مدت طولانی قبل از اندازهگیری فشار ناشتا باشد.
⇠ از آنجایی که در اندازه گیری فشار خون بین دست راست و چپ ممکن است اختلاف مختصری وجود داشته باشد؛ بهتر است فشار خون در وضعیت نشسته و از دست راست اندازه گیری شود.
⇠ در حین اندازه گیری فشار خون، دست فرد معاینه شونده نباید آویزان باشد و باید بر روی چیزی تکیه کند تا عضلات دست شل باشد.
.
• طریقه استفاده از فشارسنج فشارسنج جیوه ای
⇠ برای اندازه گیری فشار خون به کمک فشار سنج جیوه ای شما نیاز به کاف یا بازوبند، گوشی طبی، فشارسنج و پمپ پلاستیکی دارید. برای این اندازه گیری دقیق فشار خون، جایی بنشینید که بتوانید بازویتان را راحت روی یک سطح مثل میز بگذارید به طوری که وقتی آرنج خود را خم میکنید، آرنج با قلبتان در یک سطح و موازی باشد. بهتر است از بازوی چپ استفاده کنید.
⇠ اگر برای اولین بار است که این کار را خودتان انجام میدهید، اگر راست دست هستید، از بازوی چپ و اگر چپ دست هستید، از بازوی راستتان استفاده کنید. بازوبند را دور بازوی خود ببندید (بالای بازو). قسمت بالای بازوبند را از طریق نوار فلزی ای که به آن متصل است بلرزانید. اگر پیراهنتان آستین بلند است اول آستین آن را تا بزنید. اگر لباستان خیلی نازک باشد نیازی به این کار نیست.
⇠ اکثر بازوبندها دارای نوار چسبی هستند که کمک میکند در جای خود محکم بمانند. مطمئن شوید که بازوبند خیلی تنگ نشده باشد و آن را سفت نبندید. گوشی طبی را به آرامی در گوش خود قرار دهید. باید در گوشتان راحت باشند. قسمت پهن گوشی (دیافراگم) را به طور کامل بر روی پوست خود، درست بالای آرنج قرار دهید. در داخل بازوی خود که اکنون صاف کرده اید شریان بازویی وجود دارد. دیافراگم را با انگشت شست خود نگه ندارید. انگشت شست تان خودش نبض دارد و در موقع خواندن شما را به اشتباه میاندازد. بهتر است آن را بین انگشت اشاره و انگشت وسط خود نگه دارید.
⇠ تا زمانی که شروع به باد کردن بازوبند نکرده اید، هیچ صدایی در گوشی نمی شنوید. برای کمک به این کار میتوانید با دو انگشت خود (نه انگشت شست) آنقدر دیافراگم را حرکت دهید که محل نبض را پیدا کنید. میتوانید فشارسنج را روی میز بگذارید و آن را نگاه کنید. باید در جایی محکم و ثابت باشد.
⇠ مطمئن شوید که نور کافی وجود دارد و میتوانید عقربه و نشانههای فشارسنج را قبل از اینکه شروع به تست کنید ببینید. شیر پمپ پلاستیکی را ببندید. مطمئن شوید که آن را در جهت عقربههای ساعت بسته اید به طوری که وقتی پمپ میکنید هوا از آن خارج نمی شود ولی آن را بیش از حد سفت نکنید. این کار به شما کمک میکند که بتوانید به آرامی هوا را از بازوبند خارج کنید. اگر آن را خیلی سفت بسته باشید ممکن است به سرعت آن را باز کنید و هوا سریع از آن خارج شود. فقط به میزانی آن را ببندید که احساس میکنید هوا از آن خارج نمی شود.
⇠ تا زمانی که عقربه فشارسنج در نوسان بین 20 و 30 است به آرامی و مداوم بازوبند را باد کنید. سپس به آرامی شیر پمپ را در خلاف جهت عقربههای ساعت بچرخانید، به طوری که هوا به آرامی و به طور پیوسته خارج شود. در هنگام انجام این کار با گوشی به صداها توجه کنید. عقربه در هر ثانیه باید یک یا دو علامت به پایین بیاید. همانطور که پایین آمدن عقربه را نگاه میکنید، باید صدایی بشنوید که به آن کورتکوف میگویند.
⇠ به فشارسنج نگاه کنید. زمانی که برای اولین بار صدای کورتکوف را شنیدید به عقربه نگاه کنید و عدد به دست آمده را به خاطر بسپارید. این عدد فشار خون سیستولیک است که بیشترین مقدار فشار وارد شده به دیواره شریان، زمانی که قلبتان خون را پمپاژ میکند است.
⇠ باز هم به عقربه نگاه کنید. زمانی میرسد که صدا به سختی شنیده میشود یا دیگر صدایی شنیده نمی شود که به آن چهارمین صدای کورتکوف میگویند. باز هم در این لحظه به عقربه نگاه کنید و عدد را به خاطر بسپارید. این عدد فشار خون دیاستولیک است. اگر هنوز مقدار دقیق دو عدد را اندازه گیری نکرده اید. میتوانید باز هم کمی کاف را باد کنید. فقط بیش از حد این کار را نکنید. چون روی درستی عدد به دست آمده تأثیر میگذارد. همچنین میتوانید این کار را دوباره با بازوی دیگرتان انجام دهید.
.
• طریقه استفاده از فشارسنج بازویی عقربهای
⇠ آستین لباس دست راست فرد را در قسمت بالای بازویش جمع کنید؛ طوری که قسمت بالای بازو برهنه بماند.
⇠ دستگاه فشارسنج را نزدیک بازوی فرد قرار دهید. بازوبند نباید خیلی محکم یا خیلی شل به دور بازو بسته شود؛ زیرا میزان فشار خون بطور کاذب پایین یا بالا نشان داده میشود.
⇠ اگر از فشارسنج جیوه ای استفاده میشود، ستون جیوه در وضعیت عمودی و در مقابل چشم معاینه کننده قرار گیرد.
⇠ پیچ مخزن جیوه را باز کنید. در فشارسنجهای عقربه ای نیازی به این کار نیست.
⇠ سطح جیوه در زمانی که هیچگونه فشاری به فشارسنج وارد نمی شود، دقیقاً باید روی صفر باشد. در صورت استفاده از فشارسنج عقربه ای عقربه باید روی صفر قرار بگیرد.
⇠ نبض مچ دست را با انگشتان اشاره و میانه حس کنید. این نبض در بالای مفصل مچ درون شیاری در امتداد انگشت شست حس میشود.
⇠ با یک دست نبض مچ همان دست را لمس کنید و با دست دیگر پیچ پمپ لاستیکی را ببندید و بصورت متوالی و سریع روی پمپ فشار آورید و آنقدر کیسه هوای بازوبند را باد کنید تا دیگر نبض مچ دست حس نشود در همان زمان سطح جیوه را که در ستون جیوه بالا آمده است یا عددی که عقربه روی آن قرار گرفته است را در ذهن خود بخاطر بسپارید.
⇠ سپس پیچ پمپ را کاملا باز کرده و سریعا باد بازوبند را تخلیه کنید. بعد 30 میلی متر جیوه به آن عدد بدست آمده اضافه کنید. بنابراین حداکثر سطح باد کردن بازوبند بدست میآید.
⇠ چند ثانیه دست فرد را بالا نگهدارید یا یک دقیقه صبر کنید و این بار از گوشی استفاده کنید. ابتدا لولههای گوشی را در گوش بگذارید و سپس صفحه گوشی (دیافراگم) را روی سرخرگ بازویی در چین آرنج (قسمت داخلی تاندون عضله دو سر بازویی) بین دو لوله لاستیکی فشارسنج قرار دهید.
⇠ گوشی را با انگشتان دست محکم و یکنواخت در این قسمت نگهدارید، اما مراقب باشید که فشار زیاد بر روی گوشی موجب اختلال در خواندن میزان فشار خون خواهد شد. باید دقت کرد گوشی با بازوبند یا لولههای لاستیکی تماس نداشته باشد و در زیر بازوبند قرار نگیرد، زیرا صداهای مالشی ایجاد میکند. در تمام مراحل به ستون جیوه یا عقربه فشارسنج توجه کنید.
⇠ مجددا پیچ پمپ را ببندید و بازوبند را باد کنید تا به حداکثر سطح باد کردن بازوبند (عدد به دست آمده) برسد؛ سپس پیچ پمپ را به آهستگی باز کنید و با سرعت آهسته 3- 2 میلیمتر جیوه در ثانیه باد بازوبند را تخلیه کنید. سطح جیوه یا عقربه کم کم پایین میآید تا جایی که صداهای کورتکوف ظاهر میشود.
⇠ همزمان با اولین صدایی که در گوش شنیده میشود به سطح جیوه یا عقربه نگاه کنید و آن سطح را در ذهن به خاطر بسپارید. این سطح نشان دهند فشار سیستولی یا ماکزیمم است. تخلیه باد بازوبند به آرامی ادامه مییابد و سطح جیوه یا عقربه نیز پایین میآید.
⇠ همچنان به سطح جیوه یا عقربه توجه کنید. زمانی میرسد که دیگر صدای واضحی شنیده نمیشود یا صدا خفیف و کمکم قطع میشود. نقطه قطع صدا نشاندهنده فشار دیاستولی یا مینیمم است.
⇠ این سطح را در ذهن بسپارید سپس باد بازوبند را با باز کردن کامل پیچ پمپ به سرعت تخلیه کنید. عدد اول را به عنوان فشار ماکزیمم و عدد دوم را به عنوان فشار مینیمم یادداشت کنید.
⇠ طریقه استفاده از دستگاه فشارسنج دیجیتالی بازویی برای قرائت و اندازه گیری مقدار فشار خون ساده است، زیرا تنها کافی است آن را بر روی بازوی خود ببندید. با این حال ما در این مقاله درباره طریقه استفاده از این فشارسنج مطالب جامعی را بیان میداریم،
.
• طریقه استفاده از فشارسنج دیجیتال بازویی
⇠ اگر فشارسنج دارای دفترچه راهنما است، نخست آن را مطالعه کنید.
⇠ اطمینان حاصل کنید که آرام و راحت هستید. اگر مضطرب یا ناراحت باشید، ممکن است دقت اندازه گیری مورد بحث باشد
⇠ سپس کاف فشارسنج را در حد فاصل شانه تا آرنج در وسط بازو ببندید، لازم است کاف نه خیلی سفت و نه خیلی نرم بسته شود.
⇠ سپس فشارسنج بازویی را روشن کنید، خواهید دید که کاف پر از هوا شده و متورم میشود؛ تورم کاف به بازو شما فشار وارد میکند. بعد از چندین ثانیه دستگاه به طور خودکار خالی از هوا میشود و سپس اعدادی بر روی صفحه نمایش LCD نمایان میشود.
⇠ این اعداد به 3 بخش تقسیم میشوند، عدد بالایی نمایانگر فشار خون بالا در طول انقباض قلبی یا سیستولیک است، عدد پایی نمایانگر فشار خون پایین در طول اام شده قلب یا دیاستولیک است که مقداری کمتر از سیستولیک دارد. همچنین عدد پایین تر که معمولا اندازه کوچکتری (از نظر فونت) دارد، مقدار ضربان قلب را نشان میدهد.
⇠ در صورتی که فشار خون شما بالا باشد، چراغ دستگاه قرمز رنگ خواهد شد، اگر فشار خون به مقدار خفیفی وجود داشته باشد، چراغ نارنجی رنگ میشود. چراغ در حال فشار معمول سبز رنگ میشود.
⇠ دو یا سه بار فشار خود را در هر دو دقیقه ثبت کنید و سپس میانگین آنها را محاسبه کنید. مشاهده خواهید کرد که اولین قرائت خیلی بیشتر از قرائتهای بعدی است.
⇠ فشارسنجهای دیجیتالی بازویی معمولا دارای حافظه جانبی برای ذخیره قرائتهای اندازهگیری شده است. این میتواند نظارت دقیقی را در روند پیگیری شرایط سلامتی شما باشد.
⇠ نکته: طریقه استفاده از فشارسنج مچی نسبت به مدلهای بازویی تنها در ناحیه بستن کاف است، وگرنه در نحوه قرائت شبیه به یکدیگر هستند.
.
منابع:
کیمیک | https://kimik.ir
.https://doctor-mohandes.com
مجله پزشکی، درمان و سلامت
