پرورش لیسیانتوس
ترکیبات آنغوزه
آنغوزه 40 تا 64% رزین دارد که رزین دارایasaresinotannols نوع A و B، فرولیک اسید، آبلی فرون و 4 ترکیب ناشناخته دیگر میشود. رزین تازه ، سفید خاکستری است اما بعد از خشک شدن به رنگ کهربایی پررنگ در میآید.انغوزه از 25% صمغهای درون زا و 17-10% اسانس شده است .
انواع انغوزه
دو نوع گیاه آنغوزه وجود دارد که یک نوع آن خوشبو و نوعی دیگر بد بو است که نوع بدبو در ایران پرورش مییابد و مصرف درمانی دارد.
انواع شیره آنغوزه
1- نوع اشکی یا دانه ای
اولین برداشت شیرابه بدون مقطع گیاهی ، نوع اشکی است. این نوع شیره مرغوبترین و نادرترین نوع آنغوزه است که ظاهری غالباً مسطح و بیضوی و اندازه فندق است و به صورت طبیعی از ساقه گیاه و به مقدار کم خارج میشود ونرم و بدون خاک و خاشاک است.
سریع در مجاورت هوا اکسیده و تیره میشود و به رنگ بنفش و سپس قرمز- قهوه ای در میآید و در صورت شکسته شدن مقطع آن سفید مایل به زرد یا گلی رنگ میشود .
2- نوع توده ای
وقتی که یقه گل را بعد از مراحل آماده سازی گیاه تیغ میزنند از محل زخم شیره ای به رنگ زرد قرمز، قهوه ای و خاکستری قهوه ای خارج میشود. این شیره سفت تر و ناخالص تر از نوع اشکی است و ممکن است در آن کاه و حتی قطعات ریشه و خردههای برگ یافت گردد و ارزش پایین تری نسبت به نوع اشکی دارد.
چگونه آنغوزه را پرورش دهیم؟
اگر مایلید که خودتان به تنهایی این گیاه را پرورش دهید، در وهله اول باید بذر آن را بخرید، که در بسیاری از شرایط مثل تغییر PH مقاوم است، اما به شرطی که آب کافی به آن برسد، آنغوزه به نور کافی نیاز دارد، بذر این گیاه در پاییز و اوایل بهار بهترین موقعیت برای کاشت را دارد
رویش ان در هوای سرد و مناطق مرطوب به بیشترین حالت خود میرسد، معمولا لایه ای از شن باید این گیاه را دربر بگیرد ، در هنگام جوانه زنی باید به اندازه کافی این گیاه را مرطوب نگه داشت، زمانی که به آن آب کافی نرسد، خواهید دید که چگونه افت میکند، این گیاهان معمولا تا یه جایی بعد از رشد خود کفا میشوند و نیاز به مراقبتشان کم میشود
اما چنانچه نمناک اشاره کرده است باید شاخ و برگهای بلند آن را دسته بندی کرد، در بعضی از مناطق، این گیاهان به خودی خود رشد میکنند، بنابراین میتوان گل ان را قبل از این که به ثمره کامل بشیند، جدا کرد. برداشت ان به عنوان سبزی زمانی انجام میشود که شاخ و برگهای ان ترد و جوان شده باشند.
آفت و بیماری آنغوزه
به خاطر بوی بد و تند این گیاهان هیچگونه آفت و بیماری در کشت آنغوزه مشاهده نشده است.
منشا و پراکندگی آنغوزه
این گیاه از مناطق مدیترانه ای و آسیای مرکزی نشات میگیرد، آنغوزه طعمی تلخ و زننده دارد و بوی نامطبوع آن نیز به دلیل وجود ترکیبات سولفوری آن میباشد.
زمان برداشت آنغوزه:
- درست قبل از گل دادن در ماه فروردین و اسفند آن را برداشت میکنند.
- هنگامی که برگها زرد شد و برگها و ساقهها شکسته نشد، آنها را به هم میپیچانیم و یک سنگ روی بوتهها میگذاریم .
- یک هفته بعد ، شیرابهی داخل برگها به ریشه برمی گردد .در این هنگام ساقه از طوقه جدا شده و برجستگی کلاهک شکلی بر روی طوقه ظاهر میشود.
- خاک دور کلاهک را خالی میکنیم و روی آن مقداری خاک نرم میریزیم .
- دوباره برگهای خشک شده را روی کلاهک میگذاریم تا سایه بانی برای کلاهک در زیر نور آفتاب شود.
- خاک روی کلاهک را 7 تا 10 روز بعد، کنار میزنیم و شروع به تیغ زدن میکنیم.
- به اندازه ضخامت یک برگه کاغذ برشها را میزنیم.
- سایه بان را بر روی کلاهک قرار میدهیم.
- 4 روز بعد شیرابه خارج شده از محل برش را برداشت کرده و دوباره برش میزنیم.
- این کار را چند بار به فواصل 4 روز یکبار تکرار کنید.
- برداشت شیره انغوزه در سن 5 تا 7 سالگی گیاه و قبل از موعد گلدهی و بذرافشانی آن صورت میگیرد.
صادرات آنغوزه به چندین کشور خارجی
شیره تولیدی گیاه آنغوزه دارای خواص دارویی بسیاری است وبخش اعظم شیره تولید شده به کشورهایی نظیر هند، کشورهای حوزه خلیج فارس و حتی کشورهای اروپایی صادر میشود .
راهنماییها و نکات اضافی آنغوزه
دانه آنغوزه را میتوان در فصل پاییز به عنوان دم کرده استفاده کرد، برای این کار زمانی که گیاه در حال جوانه زدن است ان را جدا کنید و دم کنید .
آنغوزه یک گیاه تک باره است، بنابراین بعد از گل دادن به سرعت خشک میشوند، اگرچه سالها طول میکشد تا گل بدهند.
هشدارهای لازم درمورد آنغوزه
این گیاه را بعد از جوانه زدن جدا نکنید، چون که ریشه عمودی آن در این حالت ممکن است کامل کنده شود.
اگرچه که عموما انغوزه در برابر بیماری مقاومت میکند ، اما ممکن است مورد تهاجم حشرات قرار بگیرد، شتهها را با اسپری آب یا روغن یا صابون دور کنید، حشرات را با دست یا تور از گیاه دور کنید.
- خواص دارویی گیاه آنغوزه
- درمان اختلالات عصبی در کودکان
- کاهش فشارخون و درمان بیماریهای قلبی عروقی
- خاصیت ضد نفخ و کمک به هضم غذا
- جلوگیری از حملههای هیستری
- مفید برای مادران پس از زایمان
- قرار دادن مقداری از انغوزه مخلوط با آب لیمو برای رفع دندان درد
- دارای خاصیت آنتی بیوتیک
- جلوگیری از رشد میکروب
- برطرف کردن ناراحتیهای تنفسی مانند آسم، سیاه سرفه و برونشیت
- درمان یبوست
- برطرف کردن عفونتهای قارچی روده
عوارض جانبی آنغوزه
- در برخی افراد حالت تهوع، سرگیجه، سوزش معده و… ایجاد میکند.
- استفادهی بیش از اندازه از این گیاه ممکن است سبب تحریک گلو، تورم لب ها، آروغ زدن، گاز معده و اسهال شود.
- ممکن است در افرادی که دارای بیماری اعصاب مرکزی هستند اثرات تحریکی ناخواسته ایجاد کند.
- افراد مبتلا به صرع نباید از این گیاه استفاده کنند زیرا ممکن است سبب حملات صرع شود.
- در برخی افراد موجب حساسیتهای پوستی مانند قرمزی، خارش و تحریک پوستی میشود.
- مصرف زیاد آنغوزه سبب سرگیجه و سردرد و کاهش هوشیاری در هنگام کار میشود.
- افراد مبتلا به بیماری فشارخون بالا یا پایین نباید از این گیاه استفاده نمایند.
- پیش از مصرف با متخصص یا پزشک مشورت کنید.
مصارف آنغوزه
این گیاه به طور گسترده برای طعم دهی به سس، زردچوبه و ترشی استفاده میشود، همچنین به علت خواص آنتی بیوتیکی آن نیز مصارف دارویی هم دارد.
.
منبع: ساعدنیوز | https://saednews.com
مجله گل و گیاه
