هنر زین سازی


در مطالعه تاریخچه ترکمن، اسب و اسبدوانی و هنر زین سازی از جمله توانمندی‌های ریشه دار در بین این قوم است و دقیقاً نمی‌توان تاریخی برای ساخت زین تعیین کرد چر اکه از زمانی که ترکمن وجود داشته اسب و زین سازی و سایر متعلقات آن نیز وجود داشته است.
این رشته در زمره رشته‌های در حال منسوخ شدن است که در گذشته به دلیل وجود سوارکاران ترکمن و ساخت زین به وسیله دستان هنرمند آنان بسیار رونق داشته ولی متاسفانه هم اکنون به دلیل ماشینی شدن و استقبال کمتر از اسبدوانی در حال کمرنگ شدن است. زین در زبان ترکمنی به پالانچا یا قامش معروف بوده و وسیله‌ای است از جنس چرم (چوب یا آهن) که در هنگام سواری بر پشت اسب می‌بندند. ساخت زین در اقوام مختلف روش‌های خاص خود را دارا است این رشته جزء رشته‌های اصلی قوم ترکمن بوده که سال هاست به فراموشی سپرده شده و سوارکاران از زین‌های صنعتی و کارخانه‌ای استفاده می‌کنند.

کاربرد زین با تکنیک قدیمی در سوارکاری و اسبدوانی دیگر رواج ندارد شاید بتوان علت منسوخ شدن آن را عدم استفاده از زین قدیمی در این دوره دانست. در حال حاضر فقط یک هنرمند در شهرستان گنبدکاووس(روستای قورفجه) مشغول بکار است. با بررسی اقتصادی طی مراحل تولید می‌توان متوجه شد که در ساخت زین افراد زیادی به امر تدارک و تامین مواد اولیه و تهیه و تولید آن می‌توانند مشغول باشند. هم چنین از آن جایی که کارگاه‌های تولید صنایع دستی بدون نیاز به فضای گسترده و ابزار پیچیده با امکانات کم و در زمانی کوتاه به مرحله تولید می‌رسد و سرعت بازدهی صنایع دستی بیشتر از سایر طرح‌های تولیدی است.

سایر تولیدات و ابزارآلات اسب به جز زین شامل کلگی، دهنه اسب، شکم بند ،مگس پران، نعل، رکاب، بند رکاب و دست گردان از دیگر وسایل بکار رفته در اسب است که برای تکمیل عملکرد زین می‌توان به عرق گیر یا ایر اشاره کرد چکه یا تنگ باعث اتصال ایر به اسب می‌شود، قلن به معنی نوار یا تسمه است شکم بند یا «قارن قسلخه» برای رعایت مسائل بهداشتی، مگس پران یا یلفک اوچ، کاگی یا افسار، نعل، قشو جهت تمیز کردن اسب استفاده می‌شوند. ابزار و مصالح بکار رفته در این رشته را می‌توان میل، گزن، چاقو، قرتلق، سوزن، نخ، نمد، پارچه کتانی، چکش‌، موم، پوست گاو (قامیش) بیان کرد .

این ابزار وسایلی بسیار ساده و دست ساز هنرمند است که عبارتند از میل، گزن، چاقو، قرتلق، چکش، سوزن، میخ، نخ، موم، پوست گاو (قامش)، نمد، واکس چرمی و روغن چرم است. عدم استفاده از دستگاه و ساده بودن ابزار، تولید محصول را آسانتر می‌کند همچنین استفاده از چرم شتر بعلت چسبندگی بیشتر به جای چرم گاو زین ترکمن را منحصر بفرد کرده است. زین با گذشت زمان جریان‌ها و دگرگونی‌ها عمده دستخوش تغییرات و دگرگونی شد، در صورتی که بعنوان یک عامل هویت ساز قوم ترکمن باید در غالب میراث معنوی زنده مانده و سپس به زیبایی و زیباشناسی اثر از جنبه تاریخی و فرهنگی توجه کرد و در آن حیطه کنکاش و شناسایی کرد .


دیدن منابع مطالب

مجله هنر مطالب آموزشی راهنمای نتخاب لوازم هنر هنر خطاطی هنر دکوراسیون هنر صنایع دستی هنر نقاشی هنر عکاسی
💎 بنر تبلیغ
اپلیکیشن
💎 بنر تماشاخانه
💎 بنر موزیکهای بیکلام
💎 بنر نمایشگاه
💎 بنر روزنامه هنر
💎 بنر هنرآموز
💎 بنر مجله هنر
💎 بنر کتابهای صوتی
تلگرام
دریا و زندگی ¦ نمایشگاه آثار کتایون فرجی

دریا و زندگی ¦ نمایشگاه آثار کتایون فرجی

تصاویر پنهان ¦ نمایشگاه آثار یحیی صنعتی

تصاویر پنهان ¦ نمایشگاه آثار یحیی صنعتی

خاکم ایران ¦ نمایشگاه آثار احمدرضا زنگنه

خاکم ایران ¦ نمایشگاه آثار احمدرضا زنگنه

گیلان را باید زیست ¦ نمایشگاه آثار هاجر اسماعیل زاده پیربازاری

گیلان را باید زیست ¦ نمایشگاه آثار هاجر اسماعیل زاده پیربازاری

ترنم ¦ نمایشگاه آثار معصومه استادی

ترنم ¦ نمایشگاه آثار معصومه استادی

بیکران ¦ نمایشگاه آثار مریم منصوری

بیکران ¦ نمایشگاه آثار مریم منصوری

سیمرغ ¦ نمایشگاه آثار عبدالله محمودی

سیمرغ ¦ نمایشگاه آثار عبدالله محمودی

جغله ¦ نمایشگاه آثار احسان میرزائی فراهانی

جغله ¦ نمایشگاه آثار احسان میرزائی فراهانی

نمایش آثار دومین جشنواره هنرهای تجسمی ¦ گروه هنری هفت

نمایش آثار دومین جشنواره هنرهای تجسمی ¦ گروه هنری هفت

روان سرگردان ¦ نمایشگاه آثار فاطمه اصغری قره شیران

روان سرگردان ¦ نمایشگاه آثار فاطمه اصغری قره شیران

روح دریا ¦ نمایشگاه آثار زهرا استادعباس

روح دریا ¦ نمایشگاه آثار زهرا استادعباس

بوف کور در نگاه نقاشان معاصر ¦ نمایشگاه گروهی

بوف کور در نگاه نقاشان معاصر ¦ نمایشگاه گروهی

اینستاگرام گالری لیلیت

اَپ لیلیت

دانلود اپلیکیشن لیلیت

با نصب اپلیکیشن لیلیت، به راحتی از امکانات لیلیت بهره‌مند شوید و از تخفیف‌ها و جدیدترین اطلاعیه‌ها باخبر باشید...

دانلود مستقیم