هنر غربیل (غربال) بافی


ساخت غربالهای معمولی بدینگونه است که زنهای کولی پوست گوسفند و بز را در هوای آزاد به زمین میخ کرده و می‌گذارند خشک شود وقتی خشک شد پیه روی آن می‌مالند که نرم شود .
زنان چادرنشینی که از خویشاوندان کولیها هستند متخصص غربالبافی هستند و حال آنکه مردان آنان از جمله آهنگران و سفیدگران سرگردان و خانه به دوشند.
سپس با چاقوی تیزی ( تیغ ) دور پوست گشته و نوارهای باریکی که به آن روده می‌گویند بریده و میان دستهای خود آن را نورد می‌کنند و به شکل روده درمی آورند .

فقط غربالهای خیلی خوب از رودهٔ اصل ساخته می‌شود. دراین ضمن شوهران آن‌ها کوم ( طوق‌ )‌های چوبی درست می‌کنند که دور لبهٔ آن سوراخ است زنان کولی یک روده را بین دو لبهٔ کوم کشیده و یک میلهٔ آهنی روی آن می‌گذارند و سر روده را یک در میان به آن می‌بندند، بدین ترتیب یک گورت درست می‌کنند .

این گورت با قلابی به یک میلهٔ چوبی به نام سیخ بشک بسته شده، و وقتی این سیخ را برگردانند میلهٔ گورت را بلند می‌کند و ردیف بافندگی ( که در مورد پارچه بافی هم به آن اشاره شد ) درست می‌کند. نوارهای پود آن دور سیخ دست پیچیده شده و در اولین ردیف انداخته می‌شود. نوار را با سیخ به جای خود حرکت می‌دهند .

در پود بعدی سیخ بشک که میلهٔ گورت را نگاهداشته به جلو می‌آید و میلهٔ گورت آزاد می‌گردد، سیخ جلو فشار داده شده و در روی لبهٔ کوم گذاشته می‌شود و بدین نحو سیخ دیگر درست می‌شود .

ضمن بافتن غربیل تاروپود را با کهنهٔ خیسی نم میزنند. وقتی آوین پود گذاشته شد، گره‌های میلهٔ گورت بریده می‌شود و نوارهای چرمی خشک شده و خیلی سفت می‌شود .
این غربالها با شبکه‌های درشت و یا ریز بافته می‌شوند ؛ بیختن غله و حبوبات و گچ بیزی و یاشن بیزی و بسیاری از کارهای دیگر در خانه با همین غربالها انجام می‌گیرد .

زنان کولی غربالهای سیمی هم درست می‌کنند که بیشتر برای آرد بیختن است و آن‌ها را الک می‌نامند. مردان کولی سیم نرم فولادی را می‌کشند و سیم مورد لزوم برای الک بدست می‌آید. کولیهایی که از شهرها و روستاها می‌گذرند این غربالها و الک‌ها را می‌فروشند .


دیدن منابع مطالب

مجله هنر

مطالب آموزشی

راهنمای نتخاب لوازم هنر

هنر خطاطی

هنر دکوراسیون

هنر صنایع دستی

هنر نقاشی

هنر عکاسی

اَپ لیلیت

دانلود اپلیکیشن لیلیت

با نصب اپلیکیشن، لیلیت را در دستگاه همراه خود داشته باشید و سرگرم شوید…