اصطلاحات رایج در بازار پارچه

شناخت این اصطلاحات ساده در معاملات و ثبت سفارشات به شما کمک زیادی می‌کند. حداقل سود آشنایی با اصطلاحات رایج در بازار پارچه برای خریدار این است که فروشنده متوجه تازه کار بودن او نمی شود و در قیمت دادن بی‌پروا نخواهد بود.

در ادامه به معرفی « اصطلاحات رایج در بازار پارچه » می‌پردازیم.

.

• یارد

واحد اندازه گیری پارچه‌های خارجی چیست؟ و معادل چند سانتی متر است؟

⇠ یارد، مانند متر، واحد اندازه گیری طول و معادل با ٩١4 میلیمتر یا ٩١ سانتیمتر است. واحد اصلی اندازه گیری طول در ایران، متر معادل با ١٠٠ سانتی متر است؛ به همین دلیل پارچه‌های تولید ایران برحسب متر اندازه گیری می‌شوند. این در حالی است که در اکثر کشورها واحد اندازه گیری طول بر حسب یارد است.

⇠ پارچه‌های خارجی موجود در ایران بر حسب یارد هستند. شما در موقع داد و ستد پارچه‌های خارجی فقط کلمه یارد را می‌شنوید. در بازار پارچه هر یارد را به اندازه ٩٠ سانتیمتر در نظر می‌گیرند.

⇠ نکته ای که به آن باید توجه داشته باشید، این است که وقتی قیمت یک پارچه خارجی را سوال می‌کنید و برای مثال فروشنده، قیمت آن را ١٠ هزار تومان اعلام می‌کند، منظور او این است که هر یارد، معادل 10 هزار تومان است نه هر متر معادل ١٠ هزار تومان! در حالی که یارد از متر ١٠ سانتیمتر کمتر است.

⇠ اکثر پارچه‌های خارجی به صورت طاقه‌های 5٠ یاردی هستند که معادل 45 متر می‌شوند.

.

• عرض و طول پارچه

⇠ هر پارچه ای عرضی ثابت و طولی متغیر دارد. این طول تا آنجا محاسبه می‌شود که پارچه برش بخورد.

⇠ عرض پارچه‌ها با توجه به نوع مصرف و الگو، محاسبه می‌شود. سپس در کارخانه تولید، و بعد از طاقه پیچی در طول معینی برش داده می‌شود. در نتیجه طول پارچه، همان متراژ طاقه یا توپ پارچه است.

⇠ عرض پارچه در قیمت یک پارچه مشابه با همان جنس و کیفیت، تاثیرگذار است. برای مثال پارچه تترونی با عرض ١5٠ سانتیمتر از همان جنس و کیفیت پارچه تترونی با عرض ٩٠ سانتیمتر، قیمت بیشتری دارد. خریدار باید با توجه به نوع مصرف و یا الگوی دوخت، عرض پارچه مورد نظر را انتخاب کند.

.

• انواع بسته بندی پارچه

1) طاقه پارچه: یکی از اصطلاحات رایج در بازار پارچه، طاقه پارچه است که گاه به اشتباه تاقه نوشته می‌شود. در زبان عامیانه به آن توپ پارچه نیز می‌گویند. البته در بازار بیشتر از کلمه طاقه استفاده می‌شود.

⇠ هنگامی که می‌پرسید، هر توپ پارچه چند متر است؟ از فروشنده درباره عرض پارچه نیز حتما سوال کنید.

⇠ طاقه‌های پارچه از نظر ظاهری به صورت استوانه ای شکل یا به صورت مکعب مستطیل هستند. در اصطلاح به طاقه‌های استوانه ای شکل، رول گفته می‌شود. طاقه‌های مکعب مستطیلی شکل، طاقه کتابی نامیده می‌شوند. عرض طاقه همیشه به معنای عرض پارچه نیست. کارخانه‌ها در طاقه پیچی، گاهی پارچه را به صورت یک لا و گاهی به صورت از وسط تا شده می‌پیچند. برای مثال، طول طاقه کتابی پارچه ای با عرض ١5٠ سانتیمتر برابر با ٧5 سانتیمتر است؛ زیرا پارچه از وسط، تا شده است.

2) عدل پارچه: از دیگر اصطلاحات رایج در بازار پارچه، واژه عدل پارچه، عدل بندی و فروش عدلی است که بیشتر در داد و ستدهای عمده پارچه استفاده می‌شود. زمانی که عمده فروش یا کارخانه نساجی بخواهد یک یا چند طاقه را برای مشتری ارسال کند، طاقه‌ها را داخل گونی گذاشته و با نخ‌های مخصوص، گونی را می‌دوزند که به این عملیات عدل بندی می‌گویند.

⇠ به هر گونی که چند طاقه پارچه داخل آن باشد، یک عدل پارچه یا یک عدل قماش می‌گویند. قماش نام عربی پارچه است که در بازارهای سنتی از این واژه زیاد استفاده می‌شود.

⇠ در عدل بندی استاندارد کارخانه‌های نساجی، تعداد طاقه‌های موجود در داخل گونی به صورت عدد زوج است.

⇠ معمولا تعداد استاندارد طاقه‌های کتابی در یک عدل ٨، ١٠ یا ١٢ طاقه، و تعداد استاندارد طاقه‌های رول معمولا 6 عدد است.

⇠ متراژ هر عدل، برابر با جمع متراژ طاقه‌های داخل یک عدل است. برای مثال اگر داخل یک عدل ٨ عدد طاقه 4٠ متری باشد، متراژ آن عدل برابر با ٣٢٠ متر است.

⇠ اکثر کارخانجات نساجی و بعضی از فروشنده‌های عمده، پارچه را فقط به صورت عدلی می‌فروشند؛ یعنی حداقل سفارش مشتری باید یک عدل باشد.

⇠ تفاوت فروش طاقه ای با فروش عدلی در این است که در فروش طاقه ای، حداقل خرید مشتری می‌تواند یک طاقه باشد، ولی در خرید عدلی باید چندین طاقه که داخل یک عدل قرار دارند، یک جا خریده شوند.

.

• روش قیمت دهی در بازار پارچه

قانون قیمت دادن پارچه چیست؟

روش قیمت دهی پارچه‌های ایرانی (بر حسب متر) و پارچه‌های خارجی (برحسب یارد) یکسان است. در بازار همیشه روش قیمت دهی، بر حسب قیمت یک متر و یا یک یارد از طول پارچه است.

⇠ کارخانجات نساجی و عمده فروشان پارچه نیز به همین صورت به مشتری قیمت می‌دهند. با توجه به این که متراژ طاقه پارچه‌ها متقاوت است، به جای پرسش درباره قیمت هر توپ پارچه، نرخ هر واحد طول را از فروشنده یا کارخانه سوال کنید.

⇠ بعضی از مشتری‌ها به اشتباه تصور می‌کنند که قیمتی که فروشنده می‌گوید، بر حسب یک مترمربع است. اما همانطور که گفته شد، هر پارچه ای عرض خاص خود را دارد و این عرض ثابت است. برای مثال اگر فروشنده قیمت پارچه ای با عرض 3 متر را، 6 هزار تومان بگوید، منظورش این است که قیمت هر 1 متر طول در 3 متر عرض برابر با 6 هزار تومان است. به زبان ساده تر در قیمت دهی پارچه، منظور قیمت مساحت 1 متر طول در عرض پارچه است.

.

• پارچه کیلویی

پارچه‌های کیلویی شامل چه پارچه هایی می‌شوند؟ نحوه فروش آن‌ها به چه صورت است؟

⇠ مفهوم پارچه کیلویی را معمولا حرفه ای‌ها استفاده می‌کنند. شاید یک تازه وارد به حوزه پارچه و پوشاک، واحد اندازه گیری پارچه را فقط متر بداند.

⇠ پارچه‌های کیلویی، پارچه هایی هستند که از طول کش مى آیند و به صورت دقیق نمی توان آن‌ها را اندازه گرفت. از جمله اصلی ترین پارچه هایی که به صورت کیلویی فروخته می‌شوند، پارچه‌های تریکو هستند که در اکثر آن‌ها از الیاف لاکرا یا اسپاندکس که همان کش است، استفاده می‌شود.

⇠ در تولید بعضی از پارچه‌ها از الیاف کشی استفاده می‌شود. اگر پارچه از دو سمت طول و عرض، و یا فقط از سمت طول کش بیاید، به صورت کیلویی فروخته می‌شود. فروشنده‌ها فقط به صورت تقریبی می‌توانند محاسبه کنند که هر کیلو از یک پارچه خاص، معادل چند متر است.

⇠ در مورد پارچه‌های کیلویی، قیمت هر یک کیلو به مشتری گفته می‌شود.

⇠ هر پارچه با توجه به جنس، الیاف، عرض و ضخامت آن، وزن متغیری دارد. برای درک بهتر از قیمت هر متر در خرید پارچه‌های کیلویی از فروشنده بپرسید که هر کیلو از آن پارچه، حدود چند متر است. برای مثال اگر فروشنده، پارچه دیور با عرض ١5٠ سانتیمتر را کیلویی ٢٠ هزار تومان و هر کیلو را تقریبا ٣ متر اعلام می‌کند، شما می‌توانید حساب کنید که پارچه دیور به صورت تقریبی متری 6٧٠٠ تومان است.

⇠ فروش پارچه به صورت کیلویی تنها مختص پارچه‌های کشی نیست. برخی پارچه‌های غیرکشی نیز، تحت شرایطی باید به صورت کیلویی یا وزنی فروخته شوند؛ به عنوان مثال می‌توان به پارچه‌های تکه ای، درجه یک و نیم، درجه دو و یا ضایعات ( استوک ) اشاره کرد.

.

• پارچه تکه ای

⇠ منظور پارچه هایی هستند که در فرآیند تولید به دلایل گوناگون با طول‌های مختلف ( معمولا یک تا ده متر ) از پارچه‌های درجه یک جدا می‌شوند.

.

• درجه بندی کیفی پارچه ها

1) پارچه درجه یک و بیست پنج

⇠ پارچه‌های درجه 1٫25 به پارچه هایی گفته می‌شوند که از لحاظ ظاهری مشکلی ندارند، ولی در باطن دچار عیب هایی فنی هستند که در اصطلاح به آن عیب مهندسی می‌گویند. این عیب‌ها شامل مواردی مانند: یکنواخت بودن رنگ و چاپ، نبود بافت یکدست، تغییر در وزن استاندارد و غیره می‌شود. پارچه‌های درجه 1٫25 در اکثر موارد به صورت متری با قیمت خیلی پایین تر از پارچه درجه یک عرضه می‌شوند.

2) پارچه درجه یک و نیم

⇠ در داخل طاقه این نوع پارچه ها، در بعضی جاهای آن به صورت مشهود و واضح، خرابی وجود دارد. این خرابی‌ها می‌تواند زدگی، خرابی رنگ، جا افتادن تار یا پود و غیره باشد. پارچه هایی با درجه کیفی 1٫5 هم به صورت متری و هم به صورت کیلویی در بازار فروخته می‌شوند.

3) پارچه درجه دو

⇠ در بیش از نصف طاقه کامل این نوع پارچه، خرابی وجود دارد و با شدت بیشتر از درجه یک و نیم، در ظاهر آن مشخص است. پارچه درجه سه نیز وجود دارد که طاقه آن به صورت کامل می‌تواند انواع خرابی‌ها را داشته باشد.

⇠ تفاوت پارچه‌های تکه ای با پارچه‌های درجه کیفی مختلف

پارچه‌های درجه دار، طاقه پیچی شده هستند، ولی پارچه‌های تکه و استوک به صورت درهم داخل گونی بسته بندی می‌شوند.

4) استوک

به پارچه‌های ضایعات، استوک گفته می‌شود. تکه‌های استوک، زیر یک متر هستند و از تکه‌های 5 سانتیمتری شروع می‌شوند، داخل گونی بسته بندی و به صورت فله ای یا کیلویی، خرید و فروش می‌شوند.

.

• وزن یا گرماژ

وزن یا گرماژ نشان دهنده چه خصوصیتی در پارچه است؟

⇠ یکی دیگر از اصطلاحات رایج در بازار پارچه، گرماژ است که همان مفهوم وزن را دارد. اما روش محاسبه وزن پارچه چیست؟ واحد اندازه گیری وزن یا گرماژ پارچه برحسب گرم است. هر پارچه ای می‌تواند با تراکم بافت‌های مختلف و به طبع آن ضخامت‌های مختلفی تولید شود. میزان مصرف الیاف در بافت پارچه و فشردگی این الیاف با یکدیگر که همان تراکم پارچه است، باعث به وجود آمدن ضخامت پارچه و وزن آن می‌شود.

⇠ کارخانجات نساجی و فروشندگان پارچه برای مشخص کردن تراکم بافت پارچه، وزن یا گرماژ را به خریدار می‌گویند. هرچه پارچه، تراکم بافت و ضخامت بیشتری داشته باشد، گرماژ بیشتری نیز دارد.

⇠ منظور از گرماژ پارچه، میزان وزن یک متر طول پارچه در عرض آن است. برای مثال اگر فروشنده بگوید که این پارچه تترون با عرض یک متر و نیم، ١٨٠ گرم وزن دارد، یعنی وزن یک متر پارچه در عرض ١5٠ سانتیمتر، ١٨٠ گرم می‌شود.

⇠ پس روش محاسبه وزن پارچه با هر عرضی که داشته باشد، به این صورت است که یک متر از طول پارچه را برش می‌زنند و روی ترازو قرار می‌دهند تا گرماژ بدست آید.

⇠ زمانی که گرماژ پارچه به شما گفته شد، حتما از عرض پارچه نیز سوال کنید. برای مثال اگر پارچه تترون با عرض سه متر، ٣6٠ گرم باشد، یعنی وزن پارچه در ابعاد یک متر در سه متر، ٣6٠ گرم است.

.

• کالیته یا کاتالوگ پارچه

خریدارن عمده پارچه، چگونه پارچه‌ها را انتخاب می‌کنند؟

⇠ اکثر کارخانجات نساجی و تامین کننده‌های پارچه، نمونه ای کوچک از زیردست به همراه رنگبندی یا طرح هاى مختلف آن پارچه را با کالیته‌های مقوایی فراهم می‌کنند. از این طریق، مشتری می‌تواند همزمان با لمس پارچه، تمام طرح‌ها و رنگ‌های موجود را به صورت یک جا مشاهده کند.

⇠ شکل ظاهری و سایز کاتالوگ با توجه به میزان رنگبندی و طرح، سایز طرح، نوع جنس، سلیقه شخصی و غیره متفاوت است.

.

• سری رنگ پارچه

منظور از فروش به صورت سری رنگ چیست؟

⇠ در تولید پارچه‌های طرحدار مانند پارچه‌های پیراهنی و ملحفه ای، یک طرح در چند رنگ مختلف تولید می‌شود. در پارچه‌های ساده رنگی نیز گاهی یک جنس پارچه در چند رنگ تولید می‌شود.

⇠ در بعضی مواقع، فروش کارخانجات نساجی و عمده فروش‌ها به این صورت است که تمام رنگ‌های یک طرح یا پارچه را یک جا به فروش می‌رسانند.

⇠ برای مثال پارچه ملحفه ای گلداری را در نظر بگیرید که با پنج رنگ مختلف تولید شده است. اگر کارخانه نساجی یا فروشنده بگوید که فروش به صورت سری رنگ است، یعنی این که مشتری باید تمام رنگبندی را یک جا خرید کند؛ یعنی از هر رنگ حداقل یک طاقه به مشتری فروخته می‌شود.

⇠ اگر فروش هم به صورت سری رنگ و هم به صورت عدلی باشد، یعنی داخل عدل دو سری رنگ و حداقل فروش یک عدل است.

 

• ضد آب ژاول بودن

⇠ منظور از ضد آب ژاول بودن، این است که پارچه در اثر شستشو با وایتکس یا آب ژاول، کیفیت خود را از دست نمی دهد و رنگ یا چاپ آن خراب نمی شود.

.

• خام پارچه

منظور از خام پارچه و تکمیل چیست؟

⇠ در بازار شاید بشنوید که خام پارچه در فلان کارخانه تولید، و رنگرزی یا چاپ و تکمیل آن در فلان شرکت صورت گرفته است. مفهوم خام پارچه یا تکمیل، شاید برای بعضی خریداران پارچه مبهم باشد.

⇠ اکثر پارچه‌ها ابتدا با الیاف مختلف بافته می‌شوند. پس از بافت پارچه با الیاف، خام پارچه تولید، و به رنگرزی یا واحد چاپ ارسال می‌شود. به فرآیند کامل شدن تولید پارچه پس از تولید خام، اصطلاحا تکمیل می‌گویند.

⇠ آشنایی با مزایا و عیوب الیاف نیز در امر خرید و فروش پارچه بسیار ضروری است؛ برای اطلاعات تکمیلی می‌توانید به مطلب « آشنایی با انواع پارچه » مراجعه کنید.

.

• سوپر پارچه و شبه

سوپر پارچه و شبه پارچه، چه نوع پارچه هایی هستند؟

⇠ گاهی قبل یا بعد از نام پارچه و اسم کارخانه، کلمه سوپر می‌آید که مفهوم آن کیفیت بالاتر از حد انتظار است.

⇠ برای مثال شاید اصطلاحاتی مثل سوپر فیونا یا تترون سوپر و غیره را شنیده باشید که منظور فروشنده یا کارخانه، کیفیت فوق العاده پارچه نسبت به دیگر جنس‌های مشابه آن است.

⇠ کلمه سوپر قبل از نام برند و کارخانه، بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد و به منزله تولید محصول مورد نظر با کیفیت بهتر از تولیدات قبلی کارخانه است.

⇠ کلمه شبه یا شبیه نیز قبل از نام بعضی از پارچه‌ها به کار می‌رود، مثل شبه فاستونی یا شبه ترگال که معنای آن شبیه پارچه فاستونی یا پارچه ترگال است.

⇠ اگر برای تولید پارچه ای استانداردی تعریف شده باشد و کارخانه ای آن استانداردها را رعایت نکند، ولی موفق به تولید پارچه ای با مشخصات نزدیک به پارچه مورد نظر شود، کلمه شبه را قبل از اسم پارچه اصلی می‌آورند.

⇠ دلیل اصلی تولید این نوع پارچه‌ها از جمله پارچه شبه فاستونی، کاهش قیمت تمام شده محصول است.

.

• اسکونت

⇠ اسکونت، همان اختلاف قیمت در خریدهای نقدی و چکی است که به ازای هر ماه محاسبه می‌شود. میزان اسکونت ارتباط مستقیم با انصاف فروشنده دارد.

⇠ به عنوان مثال اگر قیمت نقدی هر متر پارچه ١٠٠٠٠ تومان باشد و شما قصد خرید چکی با مدت سه ماه را داشته باشید، به فرض اینکه فروشنده برای هر ماه ٣ درصد اسکونت در نظر بگیرد، باید پارچه را با قیمت ٩ درصد اضافه تر یعنی متری ١٠٩٠٠ تومان بخرید.

⇠ در خرید نقدی، شما امکان دریافت تخفیف از فروشنده را خواهید داشت.

.

• پس کرایه و کرایه شهری

⇠ کرایه شهری یا پس کرایه معمولا به هزینه پیک موتوری، وانت و یا گاری برای انتقال بار پارچه به محل باربری یا تعاونی اتوبوسرانی گفته می‌شود. این هزینه به مبلغ کرایه باربری یا اتوبوس اضافه شده و موقع تحویل از خریدار دریافت می‌شود.

.

منابع:
.https://rochi.ir