مراحل خاکسپاری میت

• معمولا در شهرهای کوچک، خودروهای مخصوص حمل جسد به راحتی در اختیارتان قرار می‌گیرند ولی در شهرهای بزرگی مثل تهران، این کار کمی پیچید‌ه‌تر است؛ سامانه آمبولانس‌های بهشت‌زهرا(س) تهران که در خیابان میرزای شیرازی مستقر است سر شلوغی دارد؛ در پایتخت روزانه بین 170 تا 200 نفر جان خود را از دست می‌دهند.

• وقتی خانواده متوفی گواهی فوت را دریافت کرد با سامانه آمبولانس‌های بهشت‌زهرا(س) با شماره 88901226 تماس می‌گیرد و درخواست آمدن آمبولانس می‌کند. وقتی آمبولانس در محل حاضر شد، بسته به جنسیت متوفی یک کاور در اختیار خانواده متوفی قرار می‌دهد تا جسد را درون آن قرار دهند.

• کاورهای سبزرنگ مخصوص آقایان و کاورهای سرمه‌ای مخصوص بانوان است. بعد از رسیدن به بهشت‌زهرا(س)، اموات براساس رنگ کاور‌ها به بخش تطهیر برده می‌شوند. باز هم در شهرهای دیگر چنین تفکیکی وجود ندارد، چون تعداد اموات آنقدر نیست که لزومی به انجام این کار باشد.

• خانواده متوفی هنگام مراجعه به بهشت‌زهرا(س) و انجام امور مربوط به کفن و دفن در شرایط روحی و روانی خوبی به سر نمی‌برند. با این حال لازم است حواسشان در مورد برخی مسائل جمع باشد.

• یکی از این موارد به همراه داشتن مدارک شناسایی متوفی است. تمام مدارکی که برای دفن میت در آرامستان‌ها مورد نیاز است شناسنامه و کارت ملی میت است. علاوه بر آن به همراه داشتن گواهی فوت میت برای پذیرش الزامی است.

• تأییدیه پزشکی قانونی دیگر مدرکی است که می‌توان آن را از پزشکی قانونی هر شهر دریافت کرد. به همراه داشتن کارت عابربانک به خانواده متوفی کمک می‌کند که روند اداری کفن و دفن را با سرعت و راحتی بیشتری انجام دهند.

• وقتی قبر متوفی انتخاب شد، نوبت به دریافت مشخصات قطعه و ردیف می‌رسد. با اعلام این مشخصات، دست‌اندرکاران این بخش در آرامستان‌های مختلف کشور به محل اعلام شده می‌روند.

• در تهران ‌واحد خاکسپاری به‌صورت آماده‌باش در محل قبر مشخص شده حاضر می‌شوند. تا سایر مراحل کار انجام بگیرد گروه خاکسپاری محل قبر را برای دفن میت آماده می‌کنند. تهرانی‌ها در همین موقع است که در ساختمان عروجیان به همراه مباشر مشغول انجام سایر کار‌ها هستند؛ مثل پرداخت هزینه‌ها در باجه‌های بانک. مباشر فیش نوبت برای خانواده متوفی تهیه می‌کند. آنها تمام خدماتی را که در بهشت‌زهرا(س) نیاز دارند انتخاب می‌کنند و هزینه تمام این خدمات به‌صورت یکجا دریافت می‌شود.

• نیاز به مداح، میز و صندلی، سایه‌بان و… هم در این مرحله بررسی می‌شود. مانیتورهای 50 اینچی مجتمع عروجیان در هر مرحله به خانواده متوفی اعلام می‌کنند که میت در هر لحظه در چه مرحله‌ای از مراحل خاکسپاری قرار دارد.

• حالا میت به نزدیک محل خاکسپاری رسیده است. طبق رسم و آداب دفن میت، خانواده متوفی بخشی از مسیر را به تشییع جنازه می‌پردازد. گروه خاکسپاری آرامستان‌ها از قبل مزار را برای دفن میت آماده کرده است.

• در این مرحله هم یک روحانی به کمک خانواده میت می‌آید و آداب دفن را همراه خانواده به جای می‌آورد؛ ازجمله خواندن تلقین و دعاهایی که مخصوص این زمان است. بعد از اینکه جنازه درون قبر قرار گرفت و آداب به جا آورده شد، گروه خاکسپاری، بلوک‌های سیمانی را روی قبر می‌چیند و فضای خالی قبر را پر می‌کند. معمولا بعد از هر مراسم خاکسپاری مداحی که از قبل حضورش در بخش پذیرش قطعی شده است روضه‌ای می‌خواند و خانواده متوفی به سوگواری مشغول می‌شوند.

• قبرهایی که در طرح توسعه جدید بهشت‌زهرا(س) وجود دارد همگی 3 طبقه هستند. تا مدت 50 روز تا دو‌ماه پس از دفن میت سازمان بهشت‌زهرا(س) 2 قبر خالی باقیمانده را برای خانواده متوفی در حالت رزرو قرار می‌دهد تا اگر مایل بودند نسبت به خرید آن اقدام کنند. بعد از این تاریخ خانواده متوفی باید تکلیف 2 قبر باقیمانده را روشن کنند.

.

نکات مهم

1. وقتی که آمبولانس جنازه آمد، جنازه را تحویل بگیرید و پارچه ای که روی آن هست را بردارید تا برچسب اسم جنازه که بر روی کفن وی درج شده است را بخوانید و سپس جنازه را تحویل بگیرید. البته سعی کنید هنگام تحویل جنازه از مرده شور خانه نیز این مسئله را بررسی کنید تا جنازه شما، اشتباهی به کسی دیگر تحویل داده نشود.

2. پس از بلند کردن تابوت جنازه به محل دفن، وی را در نزدیک ترین محل و حتی المقدور کنار قبر وی بگذارید. مستحب است که قبل از اینکه جنازه را داخل قبر بگذارید در حین تشییع، سه بار جنازه را بر روی زمین بگذارید تا روح آن فرد وحشت نکند. لذا تا می‌توانید قبل از دفن جنازه، تعلل کنید و مثلا با خواندن زیارت عاشورا و قرآن، روح وی را آرامش دهید و سپس جنازه را داخل قبر بگذارید.

3. قبل از آنکه جنازه را داخل قبر قرار دهید داخل قبل را تمیز کنید آشغال‌های داخل آن مثل بطری آب یا گل یا سنگریزه را بیرون بریزید. سنگریزه‌ها و خاک‌های درشت را می‌توانید در انتهای قبر، جایی که پای مرده قرار می‌گیرد بریزید. یا یک سنگ لحد سیمانی در انتهای قبر (سمت پای جنازه) (سقف پایین ترین طبقه قبر) قرار دهید و خاک‌ها و سنگ‌ها را با بیل روی آن بریزید.

4. پس از اینکه کف قبر را تمیز کردید، قسمتی که مرده سرش را بر روی زمین می‌گذارد با خاک مثل بالش درست کنید.

5. یک نفر را به داخل قبر بفرستید و با کمک هم جنازه را با بند‌های کفن بلند کنید و به فردی که داخل قبر است بدهید. جنازه را از جانب پاها به داخل قبر سرازیر کنید و پس از اینکه فرد حاضر در درون قبر، زیر پاها و باسن و کمر جنازه را گرفت و به طور صحیح بر روی خاک گذاشت، قسمت سر و سینه را رها کنید تا وی آن را بر روی زمین بگذارید. دقت کنید که جنازه حداکثر باید با زاویه 30 درجه در دست فرد داخل قبر قرار گیرد و زاویه بیشتر منجر به سختی و دشواری فرد حاضر در قبر برای قرار دادن جنازه بر روی زمین می‌شود. حتی اگر می‌توانید بند‌های جنازه را تا مقداری داخل قبر نگه دارید (باید چند نفری جنازه را بگیرید). پس از اینکه جنازه به طرز صحیح بر روی خاک قرار گرفت بند کفن صورت را باز کنید و گردن مرده را کج کنید و گونه‌های راست صورت او را بر روی خاک بگذارید.

6. رسم است که تربت امام حسین(ع) را بر روی خاک قبر می‌ریزند و به همراه مرده اندکی تربت دفن می‌کنند.

7. پس از اینکه جنازه را در داخل قبر گذاشتید از روی مفاتیح دعای تلقین میت که خیلی کوتاه است را به آرامی بخوانید. اگر توانستید این دعا را چند بار بخوانید تا میت به خوبی متوجه شود. در هنگان قرائت این دعا، از فرد حاضر در قبر بخواهید شانه خودتان را بجای میت بگذارید، شما هم اکنون از سکرات سخت و جانگاه موت عبور کرده اید و شاهد حضرت عزرائیل بوده اید و چنان شوکی به شما وارد شده که خیلی چیزها از یادتان رفته است. مثلا خدایتان که بوده، امام تان که بوده، پیامبرتان که بوده؟ تلقین میت به میت کمک می‌کند این‌ها را به یاد بیاورد.

8. رسم است بعد از اینکه مرده را داخل قبر گذاشتند بر روی کفن گلاب می‌پاشند تا عطر دل انگیز و آرامش بخش گلاب جایگزین بوی کافور شود.

9. توجه داشته باشید که هر کس میت را لمس کند قبل از آنکه نمازش را بخواند باید غسل مس میت کند و سپس نماز بخواند.

10. توجه داشته باشید که افراد مسئول در بهشت زهرا، به سرعت دعای تلقین می‌خوانند. اجازه دهید یکبار آنها بخوانند ولی یادتان باشد که یکبار و حتی الامکان دو بار هم شما بخوانید.

11. کارگر و مداحان حاضر در مراسم کفن و دفن درآمد بسیار بالایی دارند. معمولا این افراد با کارشکنی یا تعلل دادن، سعی می‌کنند که شما را وادار به پرداخت هزینه کنند تا شما پولی به آنها بدهید تا کارتان را سریع تر و بهتر انجام دهند. مثلا اگر به مداح حاضر پولی ندهید وی فقط دعای تلقین می‌خواند و والسلام! ولی اگر به وی پول دهید بیشتر برای شما می‌خواند. فکر کنید روزانه حداقل 30 جنازه را کارگران مربوطه دفن کنند اگر بابت هر جنازه، حداقل 10 هزار تومان اجرت دریافت کنند می‌شود روزی 300 هزار تومان. 300 ضربدر 30 می‌شود 9 میلیون تومان! حالا حقوق و مزایای جانبی پیشکش! جالبتر این است که با وجود تعدد جنازه، تعداد کارگران قبر حفر کن بسیار اندک است. برای اینکه به چنین مشکلی برنخورید، خودتان مرده را در قبر بگذارید و خودتان بلندگو و مداح به همراه داشته باشید.

12. بیاد داشته باشید که شب اول قبر مرده دقیقا از همان لحظه اول دفن و گذاشتن سنگ لحد آغاز می‌شود. وظیفه فرزندان و نزدیکان درجه یک مرده است که ساعتی پس از خاک کردن، بر روی قبر باشند و زیارت عاشورا و قرآن بخوانند تا روح مرحومه شاد شود.

آداب خاکسپاری و تشییع جنازه

اسلام برای تشییع جنازه و مراسم خاکسپاری فرهنگ و آداب خاصی دارد

• در مراسم خاکسپاری كسى كه جنازه را حمل مى‏ كند، هنگام حمل جنازه بگويد: «بسم اللَّه و باللَّه وصلى اللَّه على محمّد و آل محمّد، اللهم اغفر للمؤمنين و المؤمنات».

• هنگام مراسم خاکسپاری جنازه را بر دوش بگذارند و ببرند و روى چهارپا و مانند آن برده نشود، تا از ثواب آن محروم نشوند، مگر آن‏كه عذرى باشد مثل دورى راه، البته حمل جنازه با چهارپا و مانند آن، معلوم نيست كه مكروه باشد.

• تشييع‏ كننده جنازه هنگام مراسم خاکسپاری در حال خشوع و تفكر باشد و چنين تصور كند كه خود او را برداشته و مى‏ برند و او بازگشت به دنيا را خواهش كرده و اجابت شده است.

• در حال تشييع پياده باشد و سوار شدن در آن حال مكروه است، مگر آن‏كه معذور باشد، البته در وقت بازگشتن مكروه نيست.

• هنگام مراسم خاکسپاری، تشييع کننده پشت سر جنازه يا در يكى از دو طرف آن راه برود و اولى (پشت سر) افضل است.

• هنگام مراسم خاکسپاری هر تشييع‏ كننده هر چهار طرف تابوت را بردارد و بهتر است اول جلوى تابوت طرف راست ميّت را بر دوش راست بگذارد سپس طرف راست آخر تابوت را روى دوش راست بگذارد بعد از آن طرف چپ آخر تابوت را روى دوش چپ بگذارد، آنگاه به قسمت چپ جلوى تابوت رفته آن را روى دوش چپ بگذارد.

• هنگام مراسم خاکسپاری صاحب عزا پا برهنه باشد و عباى خود را از دوش بردارد يا به طورى كه مناسب شخص عزادار است وضع ظاهرى خود را تغيير دهد تا اينكه معلوم شود او صاحب عزا است.

• خنديدن و لهو و لعب و برداشتن عبا براى غير صاحب عزا و تند راه رفتن به طورى كه منافى مداراى با ميّت باشد خصوصاً دويدن، در مراسم خاکسپاری و تشييع جنازه مكروه است، بلكه سزاوار است كه تشييع كنندگان هنگام خاکسپاری در راه رفتن ميانه‏ روى نمايند.

• در مراسم خاکسپاری آتش بردن پشت سر جنازه در حال تشييع مكروه است، مگر در شب كه چراغ يا هر روشنايى ديگر مكروه نيست.

• در موقع عبور جنازه، برخاستن شخص نشسته مكروه است، مگر آن‏كه ميّت كافر باشد كه در اين صورت بر مى‏ خيزد.

• بهتر آن است كه زن‏ها در تشييع جنازه و خاکسپاری شركت نكنند؛ اگر چه ميّت زن باشد و بعيد نيست شركت زن‏هاى جوان، در تشييع جنازه مكروه باشد.

.
منابع:
.https://namnak.com
.http://www.hamshahrionline.ir
.http://charchoob.blog.ir